Energie, en de perceptie daarvan, zit ook tussen de oren
Zestig procent van de Nederlanders geeft aan last te hebben van vermoeidheid – van scholieren en prestatiesporters tot professionals en mantelzorgers. Naast een verstoorde balans tussen inspanning en herstel kunnen ook deficiënties aan nutriënten en een minder gezonde levensstijl hierbij een rol spelen. Deze zoektocht naar energie en focus heeft geleid tot een toegenomen gebruik van zowel farmaceutische als natuurlijke stimulerende middelen.
Sportwetenschappers ontwikkelden het Central Governor Model, dat stelt dat vermoeidheid en energie een resultante zijn van talloze signalen die in het brein worden geïntegreerd – vermoeidheid zit dus ook letterlijk tussen de oren. Binnen dit model spelen onder meer de bijnierfunctie, cortisol en adrenaline, het autonome zenuwstelsel en neurotransmitters als dopamine en serotonine een rol.
Voor de praktijk betekent dit dat het tijdstip van gebruik van stimulerende middelen ertoe doet: cafeïne, vitamine B5 en kruidenextracten als ginseng zijn goed te combineren met een koude douche in de ochtend, maar kunnen beter vermeden worden in de avond. Wie ’s avonds tot rust wil komen, heeft juist baat bij rustgevende stoffen zoals 5-hydroxytryptofaan, yoga, meditatie en rustige duurtraining. Zo blijft de balans tussen inspanning en herstel behouden, wat verdere uitputting voorkomt.
Vermoeidheid aanpakken: centraal en perifeer
Bij aanhoudende vermoeidheid is het zinvol om onderscheid te maken tussen centrale vermoeidheid, die ontstaat in het brein en zenuwstelsel, en perifere vermoeidheid, die te maken heeft met de spieren en het energiemetabolisme zelf. Door te kijken naar slaap, voeding, stressherstel en beweging kan vermoeidheid vaak gerichter worden aangepakt dan met alleen stimulerende middelen. Meer informatie over vitaliteit en energie vind je op curova.nl. Voor meer achtergrond over vermoeidheid, zie Thuisarts.nl.
