Saffraan gebruiken als supplement
Saffraan wordt tegenwoordig ook als supplement aangeboden voor wie de werkzame stoffen van saffraan gestandaardiseerd wil innemen. Lees ook meer over voeding en kruiden op Curova, en bekijk achtergrondinformatie over saffraan bij het Voedingscentrum.
Saffraan is een specerij die al eeuwenlang wordt gebruikt in de keuken vanwege de smaak, het aroma en de kleur die het geeft aan gerechten. Spanjaarden gebruiken saffraan in hun paella, Fransen in de bouillabaisse en Italianen in risotto. Maar ook elders in de wereld weet men deze specerij te waarderen en zij wordt al heel lang als medicinaal kruid gebruikt.
Saffraan wordt gewonnen uit de bloemstampers van de saffraankrokus: Crocus sativus. Elke saffraankrokus heeft drie rode bloemstampers die met de hand worden geplukt. Dat betekent dat er heel wat bloemen nodig zijn om een noemenswaardige hoeveelheid saffraan te verzamelen. Voor 1 kilo saffraan zijn 180.000 bloemen nodig. Daarnaast bloeit de bloem gemiddeld maar één week per jaar. Om die reden wordt saffraan ook wel het ‘rode goud’ genoemd.
Werkzame stoffen
De primaire bestanddelen van saffraan stigma zijn crocines, picrocrocines en safranal. De crocines zijn carotenoïden die saffraan zijn karakteristieke geelrode kleur geven. Alfa-crocine is het meest voorkomende bestanddeel; crocetine, de aglycon van crocine, lijkt echter het meest verantwoordelijk te zijn voor de farmacologische activiteiten van saffraan. Picrocrocines zijn verantwoordelijk voor de smaak die wordt omschreven als honingachtig aards met een licht bittere smaak op het eind. En safranal is verantwoordelijk voor de geur van saffraan. Samen vormen ze de belangrijkste medicinale inhoudsstoffen van saffraan die verantwoordelijk zijn voor de farmacologische effecten. Daarnaast bevat saffraan ook verscheidene carotenoïden, bioflavonoïden en nog meer dan 100 andere verbindingen.
Gezondheidseffecten
Antioxidant
Saffraan heeft een sterk antioxidatieve werking dankzij de bioflavonoïden. Het beschermt tegen vrije radicalen en heeft ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen. Saffraan remt onder andere de enzymatische activiteit van ontstekingsenzymen (COX-1, COX-2, iNOS) wat ervoor zorgt dat de productie van prostaglandinen afneemt met als resultaat een vermindering van ontstekingsprocessen, pijn en koortsklachten. Ook remt saffraan de aanmaak van cytokinen door demping van de activiteit van het eiwitcomplex NF-κB (nuclear factor kappa B), dat de cytokineproductie op DNA-niveau reguleert waardoor ontstekingsprocessen worden geremd. Tevens zorgt het voor vaatverwijding, hetgeen kan resulteren in verlaging van de bloeddruk.
Stress en spanning
Saffraan is goed voor het denkvermogen en geheugen en beschermt tegen leer- en geheugenproblemen door chronische stress. Preklinische studies suggereren dat het cognitieve achteruitgang tegengaat, schade door hersenletsel beperkt en beschermt tegen progressie bij neurodegeneratie. Verschillende bestanddelen in saffraan (crocines, crocetine, safranal) hebben een sterke antidepressieve werking, mede door ontstekingsremming en de verlaging van oxidatieve stress. Ze reguleren de stressrespons (hypothalamus-hypofyse-bijnieras), stimuleren de GABA-erge neurotransmissie en remmen de heropname van monoamine neurotransmitters (dopamine, norepinefrine, serotonine) in de hersenen. Bovendien heeft saffraan kalmerende en angstremmende effecten en kan zo helpen bij een dwangstoornis.
Suppletie met saffraanextract verlicht depressieve klachten en andere symptomen van premenstrueel syndroom significant, is de conclusie van een placebogecontroleerde pilotstudie met 50 vrouwen (20-45 jaar) met PMS.
Overige
Verder blijkt dat saffraan het ziekteproces kan remmen bij leeftijdgerelateerde maculadegeneratie. Het kan tevens helpen bij metaboolsyndroom en overgewicht, doordat het de mate van eetlust afremt en zorgt voor stemmingsverbetering. Als voedingssupplement staat saffraan tegenwoordig volop in de belangstelling, soms gecombineerd met andere stoffen voor een nog beter resultaat.
