Metabool flexibel door intermittent vegan
Intermittent vegan in de praktijk
Intermittent vegan combineert de voordelen van periodiek vasten met een plantaardig voedingspatroon, wat de metabole flexibiliteit ten goede kan komen. Lees ook meer over voeding en leefstijl op Curova, en bekijk achtergrondinformatie over intermittent fasting bij het Voedingscentrum.
De term ‘metabole flexibiliteit’ is inmiddels een begrip geworden, omdat een gebrek eraan de oorzaak is van veel westerse leefstijlaandoeningen. Een gezond lichaam kan snel en flexibel reageren op een wisselend aanbod aan voeding, en op een verschillende samenstelling en innamefrequentie daarvan. Zo slaan vetcellen, de lever en de spieren vet en glucose op na een maaltijd, en laten de vetcellen het vet los en de lever glucose, wanneer er een tijdje niet gegeten wordt. De spieren op hun beurt schakelen over op het gebruik van vet als brandstof om glucose te sparen. Het is een golvend fenomeen van katabool en anabool met alle bijbehorende stofwisselingsprocessen.
In de eerste stadia van het metabool syndroom ontstaan er al verstoringen in die metabole flexibiliteit, in de golfbeweging tussen katabool en anabool. De welvaartsmaatschappij uit zich in een te lange anabole fase. Dit is bijvoorbeeld het te lang hoog blijven van insuline en het afgeven van glucose door de lever, terwijl er juist koolhydraten gegeten zijn. Ook het onvermogen van de spieren om efficient vet te verbranden zorgt hiervoor.
Een methode om metabole flexibiliteit te stimuleren, te behouden of weer te herstellen is intermittent vasten, gecombineerd met lichaamsbeweging. Sportvasten is bijvoorbeeld zo’n trainingskuur die dit omvat. Tijdens een langere periode zonder voeding, waarbij wel de spieren worden geactiveerd, wordt het lichaam gedwongen te switchen naar een katabole stofwisseling en verlagen de bloedsuikers en insuline. Ook switcht het lichaam naar een toename van de vetverbranding. Hoe langer dit wordt volgehouden, hoe sterker de switch naar een katabole stofwisseling.
Onderzoek heeft laten zien dat mensen ook meer katabool worden als ze van een omnivoor voedingspatroon tijdelijk naar een veganistisch voedingspatroon overschakelen. Dit gebeurt al binnen 48 uur aaneengesloten plantaardig eten. Heel toepasselijk is dan ook de titel van dit wetenschappelijk onderzoek: ‘A 48-Hour Vegan Diet Challenge in Healthy Women and Men Induces a BRANCH-Chain Amino Acid Related, Health Associated, Metabolic Signature’. Binnen 48 uur wordt er dus al een verbetering gezien in de stofwisseling die hoort bij een betere metabole flexibiliteit. De verklaring zit in de lagere inname van de zogeheten BCAA’s (leucine, isoleucine en valine). Deze aminozuren komen in overmaat voor in dierlijke eiwitproducten en zijn zeer anabool. Ideaal voor krachtsporters en degenen die verlies van spiermassa willen tegengaan, maar dus niet voor mensen met metabool syndroom.
Hiermee is er een alternatief voor (intermittent) vasten, waarbij gewoon gegeten kan worden – uiteraard wel gezonde, plantaardige voeding, en minimaal twee dagen aaneengesloten. Langdurig veganistisch eten kan gezond zijn, maar geeft na verloop van tijd risico’s op voedingstekorten (ijzer, zink, vitamine A, B12 en D) en spiermassaverlies. Voor ‘the best of both worlds’ kan gekozen worden voor een flexibele voedingsinname van afwisselend dagen met dierlijke producten en dagen volledig plantaardig.
