Probiotica: een natuurlijke oplossing om diarree te verhelpen
Miljarden goede bacteriën en andere micro-organismen zijn aanwezig in de darmflora en leven er in evenwicht, maar dit evenwicht is kwetsbaar. Elke verstoring van het evenwicht van de microbiota, bekend als dysbiose, kan de afweer van het lichaam verzwakken en maag- en darmziekten veroorzaken.
Diarree, gedefinieerd als drie of meer losse of waterige ontlastingen op één dag, is meestal een symptoom van een darminfectie die kan worden veroorzaakt door verschillende micro-organismen: bacteriën, virussen of parasieten. Naast acute gastro-enteritis zijn er twee andere veelvoorkomende soorten diarree: antibiotica-geassocieerde diarree en reizigersdiarree, die meestal wordt veroorzaakt door een enterotoxigene stam van Escherichia coli (E. coli) waarvoor de reiziger nog geen immuniteit heeft kunnen ontwikkelen, en die ontstaat door contact met onvoldoende gezuiverd leidingwater.
Een van de meest veelbelovende methoden ter preventie van de verschillende soorten diarree is het gebruik van probiotica. Het vermindert de afhankelijkheid van antibiotica en wordt goed verdragen, zelfs bij langdurig gebruik. Via hun werkingsmechanismen interfereren probiotica van goede kwaliteit met de hechting, groei en/of virulentie van de belangrijkste ziekteverwekkers die diarree veroorzaken (Escherichia coli, Campylobacter jejuni, Salmonella typhimurium, Clostridium difficile en rotavirus). De remmende werking van probiotica op ziekteverwekkers geeft ze een beschermende werking tegen acute darminfecties.
Verscheidene studies hebben de doeltreffendheid aangetoond van de stammen Bifidobacterium longum R175, Lactobacillus rhamnosus R11, Lactobacillus helveticus R52, Saccharomyces boulardii en Bacillus coagulans bij het verminderen van de duur van infectieuze diarree. Bovendien kan orale toediening van Bacillus coagulans, Saccharomyces boulardii of een combinatie van Lactobacillus rhamnosus R11 en Lactobacillus helveticus R52 het ontstaan van antibiotica-geassocieerde diarree bij kinderen en volwassenen voorkomen.
In het specifieke geval van reizigersdiarree vermindert de consumptie van Saccharomyces boulardii, vijf dagen voor vertrek en gedurende een totale duur van drie weken, de incidentie van diarree aanzienlijk. Interessant genoeg blijkt de combinatie van deze gist met probiotische bacteriën E. coli-geïnduceerde diarree doeltreffender te voorkomen dan de gist of de bacteriën afzonderlijk.
Bacillus coagulans is een sporogene bacterie: deze bacteriestam kan sporen vormen onder ongunstige omstandigheden, zoals een zuur milieu of hoge temperaturen. Dit garandeert niet alleen de overleving van Bacillus coagulans in het maagdarmkanaal, maar ook bij tropische temperaturen, wat van bijzonder belang is voor de reisapotheek.
Naast probiotica biedt het gebruik van plantenextracten, zoals bosbessenextract, een natuurlijke optie om diarree te bestrijden. Blauwe bosbes, botanisch bekend als Vaccinium myrtillus, wordt al eeuwenlang traditioneel gebruikt om de stoelgang te normaliseren. De effecten van bosbes op acute diarree worden toegeschreven aan een ontstekingsremmend effect en een antidysbiose-effect. Van anthocyanen in bosbessenextract is in vitro aangetoond dat zij de expressie van pro- en anti-inflammatoire cytokinen in menselijke dikkedarmcellen reguleren. Ook is aangetoond dat bosbessenextract de groei van diarreeveroorzakende ziekteverwekkers zoals Escherichia coli en Salmonella typhimurium kan remmen.
