Samen de wereld mooier maken
Je bent niet zomaar op aarde. Je bent hier om te laten zien wie je bent en waartoe je in staat bent. Pas wanneer er geen weg terug meer is – bijvoorbeeld op oudere leeftijd, wanneer je minder valide bent en jezelf niet meer voluit kunt laten zien – realiseren veel mensen zich dit. Dat besef komt vaak te laat. Wie zichzelf niet kan geven zoals hij van nature is, ervaart dat pijn en verdriet er kennelijk niet toe doen. Dat zorgt niet alleen bij die persoon voor stress, maar ook bij anderen: het beïnvloedt de posities die mensen ten opzichte van elkaar innemen, meestal onbewust. In relaties maakt dat het lastig om te krijgen wat je werkelijk wilt, in plaats van bevestiging van een ongemakkelijke positie.
Anders dan jezelf zijn
Désirée Farro-Joosen ziet in haar praktijk regelmatig gezinnen die vastlopen wanneer een kind gedrag vertoont dat niet aansluit bij de regels, normen, waarden en verwachtingen van de omgeving, binnen én buiten het gezin. Dat is lastig voor ouders, maar evengoed voor leerkrachten die een klas vol kinderen in ontwikkeling begeleiden. Farro-Joosen herkent dit uit haar eigen jeugd: op school wist ze zelf niet altijd welke plek haar paste binnen de groep, en thuis worstelden ook haar liefdevolle ouders met wie ze waren en wat ze te bieden hadden. Onzekerheid kreeg vaak de overhand. Later, werkend in het onderwijs, zag ze dat veel kinderen net als zij niet deden wat ze het liefst wilden, maar vooral gedrag vertoonden om zich staande te houden in de klas en daarbuiten.
Van eigen inzicht naar GroepsGeluk
Naast haar werk in het onderwijs en als dramatherapeut verdiepte Farro-Joosen zich in onder meer NEI, NLP en systemisch werk. Die verdieping bracht haar veel: ze ontdekte dat ze meer kon en mocht zijn dan ze dacht, en dat ze lasten meedroeg die eigenlijk niet van haar, maar van anderen waren. Ze begon deze inzichten op een toegankelijke manier toe te passen in haar eigen klas, waardoor ze snel zicht kreeg op waar spanning vandaan kwam. Door dit voelbaar en zichtbaar te maken, zagen leerlingen oplossingen die ze anders over het hoofd zagen. Haar klas, die niet bekendstond als gemakkelijk, ging er zo op vooruit dat collega’s haar begonnen te vragen hoe ze dat voor elkaar kreeg. In plaats van het uit te leggen, liet ze hen meekijken bij situaties waar zijzelf niet uitkwamen. Dat enthousiasme was de geboorte van GroepsGeluk.
Systemisch werk maakt de dynamiek zichtbaar
GroepsGeluk is voor Farro-Joosen een missie: ze wil dat iedereen weet dat hij zijn eigen plek mag innemen. Met systemisch werk, gebaseerd op de wijsheden van Bert Hellinger, maak je wat er speelt in een groep voelbaar en zichtbaar, bijvoorbeeld met houten poppetjes, picto’s, symbolen en ander materiaal op tafel. Zo krijgen zowel leerkracht als leerlingen inzicht in de dynamiek en processen binnen de groep, ongeacht of het gaat om iets uit de huidige generatie of om patronen die al langer meespelen. Wanneer die dynamiek zichtbaar wordt op zo’n “speelveld”, worden ook de mogelijkheden, kansen en oplossingen zichtbaar. Gebeurt dat met de hele klas, dan ontstaat er begrip en draagvlak, en dat zet volgens Farro-Joosen enorm veel moois in beweging.
Meer dan efficiëntie: ruimte voor talent
Het gaat haar niet om efficiëntie of beloning, maar om zien waarmee mensen echt het verschil kunnen maken, en om vanuit die plek support, begeleiding en inspiratie te bieden. Iedereen heeft capaciteit in zich, klein of groot, en mag een leven lang ontdekken wat die inhoudt en hoe hij daarmee op eigen en unieke wijze verschil maakt. Dat levert energie op: je wilt en kunt dan niet meer minder geven, ook al zou je omgeving dat soms liever anders zien. Geef je vrijuit en volop, of geef je vooral om te voldoen? Kinderen voelen die nuance haarfijn aan, bij zichzelf en bij anderen. GroepsGeluk helpt leerkrachten, directeuren, leerlingen en ouders om hier samen meer voor elkaar in te betekenen.
Een beweging binnen het onderwijs
Sinds de oprichting in 2018 heeft GroepsGeluk een vlucht genomen. Farro-Joosen leidt inmiddels leerkrachten en coaches op om binnen het onderwijs, dat al jaren piept en kraakt, een bredere beweging op gang te brengen, gericht op een gezond en prettig pedagogisch klimaat waarin systemisch denken en werken vanzelfsprekend wordt. GroepsGeluk staat volgens haar voor de toekomst van morgen: geluk in de groep levert energie en ontwikkeling van potentieel op, zowel voor het individu als voor de organisatie.
Het verhaal van Willem: “Jij hoort erbij”
Hoe dat er in de praktijk uitziet, laat het voorbeeld van Willem zien, een rustige veertienjarige jongen in de derde klas van het vmbo. Na uitleg van de leerkracht mogen leerlingen een poppetje kiezen en neerzetten zoals ze zich in de klas voelen. Willem heeft eigenlijk geen zin om te laten zien hoe hij zich voelt en doet liever alsof, dat lukt hem meestal moeiteloos. Maar wanneer hij aan de beurt is, gebeurt er iets onverwachts: hij zet zijn poppetje aan de rand van het veld, met de rug naar de groep. Als de leerkracht vraagt wat iedereen ziet, merkt een klasgenoot op dat Willem met zijn rug naar de groep staat. Het wordt stil. Op de vraag of Willem erbij hoort, blijft hij zwijgen en kijkt naar de grond. Dan zegt de leerkracht: “Willem, jij hoort erbij!” Die boodschap gaat de kring rond: klasgenoot na klasgenoot herhaalt hem. Wanneer bijna iedereen aan de beurt is geweest, kijkt Willem op. Gevraagd of hij zijn poppetje kan bewegen, draait hij het naar de groep toe en voelt zich zichtbaar opgelucht. Aan het eind van het lesuur vraagt klasgenoot Joris hem nog voor de groepsapp. Willem wil dat graag.
GroepsGeluk in de klas
GroepsGeluk laat kinderen ervaren dat ze erbij horen, ook als ze zichzelf durven zijn: GroepsGeluk zet systemisch werk in de klas centraal. Meer weten over systemisch werk? Kijk bij de NVRG, en lees op curova.nl meer verhalen over GroepsGeluk en persoonlijke ontwikkeling.
