De WTZA
Op 11 februari 2020 nam de Tweede Kamer de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) aan, samen met de bijbehorende Aanpassingswet. Oorspronkelijk zou de wet op 1 januari 2021 ingaan, maar door de coronacrisis is de invoering uitgesteld. Inmiddels geldt 1 januari 2022 als ingangsdatum voor nieuwe zorgaanbieders en 1 juli 2022 voor bestaande zorgaanbieders. Voor zorgverleners is er dus nog enige tijd, maar de NFG adviseert nadrukkelijk om er nu al mee aan de slag te gaan.
Voor wie geldt de Wtza?
De Wtza is van toepassing op alle zorgaanbieders die ook onder de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) vallen. In de praktijk betekent dit dat vrijwel alle complementaire hulpverleners eronder vallen, en daarnaast een deel van de hulpverleners in de jeugdzorg.
Doel van de wet
Met de Wtza wil het ministerie van VWS een beter en actueler beeld krijgen van alle zorgaanbieders in Nederland, zodat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) risicogestuurd toezicht kan houden, mede op basis van big data. Ook moet de wet helpen om fraude in de zorg beter aan te pakken. Een kritische kanttekening is wel op zijn plaats: hulpverleners die voor zorgverzekeraars werken, opereren al in een systeem met streng toezicht op rechtmatigheid en doelmatigheid van behandelingen. De vrees bestaat dat de Wtza vooral een extra systeem naast een bestaand systeem creëert.
Wat betekent dit in de praktijk?
Nieuwe zorgaanbieders zijn vanaf 1 januari 2022 verplicht zich te melden bij de Inspectie via een digitaal portaal, waar zij een uitgebreide vragenlijst invullen. Zo worden zij al in een vroeg stadium gewezen op de kwaliteitseisen waaraan zij moeten voldoen. De Rijksoverheid heeft hiervoor een checklist opgesteld met de belangrijkste kwaliteitseisen. Let op: veel van deze eisen zijn geschreven voor grotere instellingen met meer dan tien medewerkers, dus niet elk onderdeel is voor een kleine praktijk relevant.
De belangrijkste kwaliteitseisen op een rij
Voor NFG-registerleden is een groot deel van de eisen al geregeld. Een overzicht:
1. Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), die via de NFG geregeld wordt.
2. Voorbehouden handelingen: complementaire hulpverleners mogen deze sowieso niet uitvoeren, tenzij zij hiervoor BIG-bevoegd zijn.
3. Veilig incidenten melden: dit is al geregeld binnen de Wkkgz, en de NFG biedt een veilig incidentenregister aan.
4. Een klachtenregeling: deze loopt centraal via de NFG, tenzij je zelf niet deelneemt aan de collectieve regeling en dit elders hebt ondergebracht.
5. De meldcode huiselijk geweld: de NFG heeft hiervoor een protocol beschikbaar via het persoonlijke account onder Downloads, en de aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en kindermishandeling staat vermeld op de NFG-website.
6. Factureren en declareren: wie voor zorgverzekeraars en/of de Wmo werkt, voldoet al aan de geldende voorwaarden; meer uitleg staat bij de F.A.Q. op de NFG-site.
7. Het informeren van patiënten over behandelopties, kosten en wachttijden is verplicht voor NFG-registerleden en wordt onder meer bij visitaties gecontroleerd.
8. Een goed administratiesysteem voor zorgplannen en dossiers, dat voldoet aan de AVG.
Het kwaliteitsmanagementsysteem: de grootste verandering
Het meest ingrijpende nieuwe vereiste is de verplichting om te beschikken over een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS), vergelijkbaar met een HKZ- of ISO 9001-certificering. Zonder een dergelijk systeem is registratie bij de IGJ niet mogelijk. Een kwaliteitssysteem in de zorg is een cyclisch proces van bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit van zorg: beleid wordt bedacht, uitgevoerd, geëvalueerd en zo nodig bijgesteld, volgens de bekende Plan-Do-Check-Act-cyclus (PDCA). Ook als kleine, zelfstandige hulpverlener maak je eigenlijk al beleid, bijvoorbeeld over hoe je de kwaliteit van je hulpverlening verbetert of evalueert, alleen staat dit meestal nog niet formeel op papier.
De NFG heeft inmiddels een eigen KMS ontwikkeld dat aan alle eisen voldoet en dat in de vertrouwde NFG-omgeving wordt geïmplementeerd. Dit systeem wordt ruim onder de commerciële marktprijs aangeboden. Via de Nieuwsflitsen houdt de NFG haar leden op de hoogte van de verdere ontwikkelingen.
Geldt dit ook voor bestaande zorgaanbieders?
Ja. De meldplicht is, met instemming van de Tweede Kamer, uitgebreid naar bestaande zorgaanbieders. Vanwege de extra administratieve lasten kunnen bepaalde categorieën zorgaanbieders via een algemene maatregel van bestuur worden uitgezonderd van de meldplicht. Inmiddels is duidelijk dat de complementaire branche niet tot deze uitgezonderde categorieën behoort.
De aanmeldprocedure
Zorgaanbieders kunnen zich sinds 1 oktober 2019 aanmelden via www.meldennieuwezorgaanbieders.nl, met inloggegevens per e-mail of via eHerkenning. Voordat je start, is het verstandig de volgende gegevens bij de hand te hebben: je organisatiegegevens (deze worden automatisch bij de KVK opgehaald), kennis van de Wkkgz-eisen, de beoogde startdatum van de zorgverlening, de verwachte personeelsformatie na een half jaar, de zorgberoepen die worden ingezet (bijvoorbeeld arts, tandarts, VIG-er, fysiotherapeut of verpleegkundige), het aantal fte per beroep, het soort zorg dat wordt geboden (zoals fysiotherapie, alternatieve zorg, revalidatiezorg of thuiszorg) met het hoogste zorgprofiel, of er voorbehouden handelingen worden uitgevoerd, het verwachte aantal patiënten na zes maanden, en tot slot een e-mailadres en telefoonnummer waarop de IGJ eventueel contact kan opnemen.
Als NFG-registerlid voldoe je in feite al aan bijna alle eisen, met uitzondering van het kwaliteitsmanagementsysteem. Dat moet eerst op orde zijn voordat de aanmelding kan starten, of je nu kiest voor het NFG-KMS of een eigen oplossing.
Wat als je je niet aanmeldt?
Aanmelden is geen vrijblijvende keuze maar een wettelijke verplichting. Wie dit nalaat, loopt het risico op een bezoek of telefoontje van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De IGJ beschikt over een uitgebreid pakket aan maatregelen, tot en met bestuurlijke boetes: de laagste categorie bedraagt al € 3.350,-. De NFG raadt dan ook met klem aan om de aanmelding niet uit te stellen.
