Wat oesters en gazellen met stress te maken hebben

In de vorige editie van Natuurgeneeswijzen heb je kunnen lezen hoe je kennis over het concept van Yin en Yang kunt inzetten in je dagelijkse leven en dat van je cliënten. Kort samengevat kon je lezen dat alles in de wereld onder te verdelen is in deze twee complementaire en tegelijkertijd tegengestelde krachten. Yang vertegenwoordigt de actie, het doelgerichte en het naar buiten tredende en Yin de rust, de stille kern en het naar binnen kerende. Deze twee krachten zijn beide even belangrijk, en een voorwaarde voor balans is dat deze twee krachten beide aanwezig zijn en elkaar aanvullen.

Een kortere periode waarin een van beide meer overheerst, is geen enkel probleem. Ons lichaam en onze geest zijn veerkrachtig. Als de onevenredigheid langer duurt, kunnen er problemen ontstaan.

In onze westerse wereld worden we over het algemeen langdurig uitgedaagd op onze Yange eigenschappen en de Yinne rust wordt veelal gezien als luxe en niet als noodzaak. Te veel doen, moeten (en willen) en te weinig rust veroorzaken op den duur een disbalans die zich kan uiten in gevoel van stress.

Een aanzienlijk deel van je cliënten kampt waarschijnlijk direct of indirect met de gevolgen van stress en dit kan behoorlijk wat invloed uitoefenen op het effect van je behandeling.

Stressen voor je leven

Stress is gericht op het overleven van een potentieel (levens)gevaarlijke situatie. Als er nu een tijger de kamer in zou lopen, is het om te overleven noodzakelijk dat je daar direct op reageert. Je zenuwstelsel gaat in de alarmfase en je lichaam maakt adrenaline aan zodat je kunt vechten of vluchten. Je overziet de situatie en kunt snel schakelen. In de komende minuten is het erop of eronder, al het andere doet er niet toe. Om deze reden heeft een stressreactie altijd voorrang op allerlei andere processen in je lichaam en worden spijsverteringsprocessen, hormonale processen en herstelwerkzaamheden in het lichaam (tijdelijk) op een lager pitje gezet. Deze periode van stress kan levensreddend zijn en is van voorbijgaande aard. Je lichaam krijgt daarna de kans om te herstellen. Zolang de actie of belasting (Yang) en herstelmogelijkheden (Yin) met elkaar in balans zijn, is er niks aan de hand. Het wordt pas een probleem als de stressreactie langdurig aanhoudt. En hier komt de oester in het verhaal.

De oester is een schelpdier dat in staat is om zich tijdens een dreigende situatie volledig van de buitenwereld af te sluiten. Zijn harde schaal kan helemaal op slot; dit beschermt hem tegen schade door roofdieren en uitdroging ten tijde van laagwater. Het is een geweldige manier om tijdelijk een dreigende periode te overleven. Echter, de oester heeft om op lange termijn te kunnen leven, twee andere dingen nodig. Namelijk dat er voldoende aanvoer van voedingsstoffen is om de vitale processen aan de gang te houden en dat de afvalstoffen worden afgevoerd, zodat de oester zichzelf niet vergiftigt. Een tijdelijke sluiting van de schelp is volkomen ongevaarlijk en het kan zelfs het leven van de oester redden. Pas als deze situatie te lang duurt, gaat het zijn vitale leven in de weg staan. Overleven is iets anders dan leven.

Het zenuwstelsel van mensen is veel complexer dan dat van een oester die zich alleen kan openen of afsluiten voor zijn omgeving. Tegelijkertijd kent het menselijk zenuwstelsel wel deze twee uitersten. Van veilig, open en in vrije interactie met de omgeving, tot zeer onveilig, compleet afgesloten van de omgeving en opgesloten in zichzelf. Wanneer het zenuwstelsel in de stress-stand staat, kunnen net als bij de gesloten oester voedingsmiddelen en supplementen niet goed opgenomen worden en kan het zijn dat je behandeling niet optimaal ontvangen kan worden.

Om deze reden is het verminderen van de stressreactie een belangrijke sleutel om de effectiviteit van je behandeling te optimaliseren.

Eerste hulp bij stress

Een van de eenvoudigste adviezen die je kunt geven wanneer er sprake is van acute stress, is om je cliënt een paar keer de trap op en af te laten rennen (of iets vergelijkbaars waardoor je buiten adem raakt). Waarom? Wanneer een stressreactie in het lichaam start, maakt het lichaam adrenaline aan. Adrenaline bereidt het lichaam voor op vechten of vluchten. De hartslag verhoogt, er wordt glucose vrijgemaakt dat naar de spieren wordt gevoerd, klaar voor actie! Nu hebben wij in onze samenleving vaker mentale stress dan fysieke en volgt er op de stressreactie doorgaans geen lichamelijke inspanning. Het gevolg is dat het lichaam blijft zitten met de energie die het heeft aangemaakt om te vechten of vluchten.

We maken een kort uitstapje naar de Savanne. Een gazelle die net een aanval van een roofdier heeft overleefd, staat te trillen op zijn poten. Zijn lichaam doet dat uit zichzelf. Dit trillen helpt het dier om de in zijn lichaam opgebouwde spanning af te voeren. Het lichaam rilt en trilt, net zolang totdat het vanzelf ophoudt, waarna het dier weer ontspant en overgaat tot de orde van de dag. Het trillen is van levensbelang. Als de gazelle vanaf het moment van de aanval continu alert zou blijven, kan hij niet meer verteren en slapen en zou hij binnen no-time uitgeput raken. De kans dat hij op korte termijn alsnog ten prooi zou vallen wegens uitputting zou groot zijn.

Mensen trillen ook na een spannende gebeurtenis, alleen vaak hebben we geleerd om het te onderdrukken. Toch werkt het bevrijdend, zelfs als de spanning al ouder is, maar zij nog in je lichaam opgeslagen zit.

Schud het van je af!

De volgende keer als je voelt dat je lichaam wil trillen, zou je je lichaam een dienst bewijzen door je eraan over te geven, het stopt vanzelf weer als het klaar is. Wonderlijk maar waar!

Laura van Loon is acupuncturist en docent aan de acupunctuuropleiding van Total Health, met als specialisme psychische en spirituele gezondheid. Na 17 jaar praktijk heeft ze haar kennis en ervaringen gebundeld in het boek: Oosterse Wijsheid in een Westers Leven. In dit boek wordt de oude kennis uit de Traditionele Chinese Geneeswijzen op heldere wijze vertaald naar praktische toepassingen voor in je eigen dagelijkse leven en dat van je cliënten, zoals ook in dit artikel naar voren komt. Dit boek is een aanrader voor zowel therapeuten als cliënten. Bestel het nu op www.lauravanloon.com/boek.