Jeroen de Haas: ‘Check de mond’ – het minder bekende microbioom

In de complementaire zorg is er veel aandacht voor de darmen. En terecht. De oorzaak van veel ziekten en aandoeningen is te herleiden naar darmflora die uit balans zijn. Dat het microbioom van de mond daarbij net zo belangrijk is, was tot nog toe niet zo bekend. Maar als je er goed over nadenkt, eigenlijk wel logisch, want ze zijn beide deel van het spijsverteringskanaal en dus met elkaar verbonden.

Orthomoleculair therapeut Jeroen de Haas heeft zich gespecialiseerd in het onderwerp. ‘Veel opleiders in onze branche bieden opleidingen en nascholingen over darmtherapie’, vertelt hij. ‘In de praktijk bieden we als zorgverlener ontlastingsonderzoeken aan en bepalen we aan de hand van de resultaten welke therapie we geven. Daar is niets mis mee, maar we missen in dat traject het mondmicrobioom. Als ik lezingen over dit onderwerp geef, vraag ik soms aan deelnemers wie van hen wel eens in de mond van zijn of haar cliënt kijkt. Weinigen steken dan hun hand op.’

‘Neem de tandartsvraag’

‘Stel dat de tandarts heeft gezegd dat het tandvlees in orde is. Dan weet je dat er niet zoveel aan de hand is. Als het tandvlees bloedt zodra de tandarts er met het haakje overheen gaat, is er sprake van gingivitis, ofwel ontstoken tandvlees. Dat kan in een later stadium uitmonden in parodontitis, wat erg gevaarlijk is. Want de pockets van de tanden worden dan dieper. Daar verzamelen zich bacteriën die het tandvlees langzaam wegvreten.’ Vroeger gaven parodontologen daarvoor antibiotica, waarmee de parodontitis op korte termijn verdween, maar zodra de kuur werd gestaakt, kwam de ontsteking terug. ‘Daarom roep ik tandartsen op om de problemen in de mond integraler aan te gaan pakken.’

De porphyromonas gingivalis

‘Bij elke slikbeweging die we maken, slikken we ongeveer 1000 bacteriën door. In de mond leven twee biljoen bacteriën. Veel van die bacteriën zijn commensaal, wat inhoudt dat ze daar ook horen en ons helpen met spijsverteren. Als we verkeerde voedingskeuzen maken, krijgen echter de slechte bacteriën de overhand. De belangrijkste waar op dit moment veel onderzoek naar is, is de porphyromonas gingivalis, een gramnegatieve bacterie die zich beschermt met een vet- en suikerlaagje en plaque vormt.’ Als mensen maagzuurremmers gebruiken, krijgen de foute bacteriën meer kans om richting de darmen te gaan. Is de darmwand al hyperpermeabel, dan kan de bacterie zich een gang naar de bloedbaan verschaffen, wat de kans op ziekten als reumatoïde artritis, alzheimer en hart- en vaatziekten verhoogt.

Vitamine A, D en K2

‘Het is een open deur, maar je moet letten op suikers, vooral fructose. En verder zijn voldoende vitamine A, D en K2 in het bloed onontbeerlijk.’ De Amerikaanse kaakchirurg Weston Price onderzocht gebitten bij natuurvolkeren en de bevolking van Zwitserland en ontdekte dat de mensen met de gave gebitten vitamine A, D en K2 in voldoende mate binnenkregen. K2 fungeert als de activator van A en D. ‘Als je hierin voorziet, kan je gewoon granen blijven eten zonder dat dat negatief uitwerkt op het gebit.’

Wat kan de therapeut doen?

‘Wat je in elk geval wel kan doen, is je cliënt de vraag stellen: wat vindt de tandarts van je mond? Eventueel kan je ook zelf in de mond kijken. Je kan iemand ook tijdens het consult even laten stoken met een houtje. Dan zie je of het tandvlees gaat bloeden. Verder kan je naar de tong kijken. Ook kan je een mondprobioticum adviseren voor een betere balans in de mond, en een goede tandpasta – het is niet verkeerd af en toe eentje te gebruiken die actieve kool bevat. De meeste reguliere tandpasta’s bevatten micro-plastics die zich in je tandholten kunnen verzamelen en zo een voedingsbodem vormen voor de porphyromonas gingivalis.’ Ook stress heeft effect op de mondgezondheid: het bevordert overgroei van foute bacteriën. ‘Het is zelfs zo dat je met kauwen meer endorfinen aanmaakt, dat is gunstig voor je mond, maar ook goed om stress te verlagen.’

Jeroen de Haas heeft een praktijk in orthomoleculaire therapie, gevestigd in Haarlem: For Balance. Hij is gespecialiseerd in darmklachten, voedingsintoleranties, mannelijke hormonen, preventieve gezondheidschecks en interpretaties van laboratoriumuitslagen. www.orthomoleculaire-therapie.nl