De Hart/Hoofd Connectie – hoe een leven in balans voor een gezonder hart zorgt
door dr. Janneke Wittekoek
Het is indrukwekkend hoe cardioloog Janneke Wittekoek zich ervoor inzet om vrouwen bewust te maken van vermijdbare risico’s op hartklachten. Haar acties zijn overigens geen overbodige luxe. Want de blinde vlek die de medische wereld heeft wat het vrouwenlichaam betreft, is nog lang niet helemaal verdwenen, ook al rammelt Wittekoek flink aan alle medische deuren om die vlek voor eens en altijd weg te werken. Het is superslim van haar om zich ook rechtstreeks tot vrouwen te richten. Niet alleen zodat die goed geïnformeerd zelf hun hartgezondheid in de gaten kunnen houden, maar ook mondig kunnen zijn mochten zij onverhoopt toch in de spreekkamer terechtkomen met vage klachten. ‘Vage’ dan wel tussen aanhalingstekens omdat die klachten wel eens niet zo schimmig kunnen zijn als (te) snel wordt aangenomen, maar mogelijk duiden op een aandoening die zich simpelweg bij mannen anders voordoet. En dat niet alleen. Het is veelzeggend én schokkend dat vrouwen die op de eerste hulp bij een mannelijke arts terechtkomen grotere kans hebben om aan een hartklacht te overlijden dan wanneer ze door een vrouwelijke arts worden geholpen.
Inmiddels is dit boek het vierde dat Wittekoek over het hart heeft geschreven. Deze keer legt ze, gezien de titel, het accent op de verbinding tussen het hart en het hoofd. Maar de ondertitel dekt de lading veel meer, want aandacht voor een gezonde leefstijl is de eigenlijke rode draad van het verhaal. Daarnaast voorziet ze de lezer van een stevige basis om te begrijpen hoe het hart in elkaar zit, hoe het functioneert en wat er allemaal mee mis kan gaan. Vervolgens schakelt ze door naar de connectie die het hart heeft met het brein.
Ze benadrukt dat het daarbij gaat om een dynamisch en continu proces waarbij je kan stellen dat beide organen voortdurend met elkaar in dialoog zijn. Ze communiceren op verschillende manieren met elkaar. Via elektrische impulsen, maar ook door middel van hormonen en neurotransmitters. Ook de sympathische en parasympathische zenuwvezels hebben hun eigen taak in dit proces. De sympathische worden ook wel hartzenuwen genoemd omdat ze verantwoordelijk zijn voor het versnellen van je hartfrequentie. Een heel hoofdstuk wijdt ze aan de rol van stress en emotie, waarbij ze stelt dat het hart onze emoties beter weerspiegelt dan ons brein: ‘Als je zenuwachtig, teleurgesteld of boos bent, wordt je hartritme instabiel. Ben je blij of verliefd, dan laat je hartritme andere patronen zien. Het patroon van je hartritme noemen we je ‘hartcoherentie’, hoe coherenter je hartritme, des te meer je in balans bent.’
Het doet goed om te lezen dat ze als regulier arts ook waarde toekent aan de symboliek van het hart. Zo raadt ze aan je hart te volgen. Want hoe verder je ervan vervreemdt, hoe slechter je in je vel gaat zitten, wat zich vertaalt in gezondheids- en hartklachten. Stress ontstaat als je hart nee zegt en je mond ja. Nog een ijzersterk advies uit haar boek: ‘Volg je hart want dat klopt’.
Uitgeverij Lucht, ISBN 9789493272408
