Een sjamanistische kijk op geneeskunde — Drs. Astrid Vester schreef ‘De Moderne Medicijnvrouw’

Pakweg twintig jaar geleden zou het nog ondenkbaar zijn geweest. En eigenlijk is het nog steeds best bijzonder. Maar het gebeurt wel steeds meer. Regulier opgeleide artsen die zich buiten de gebaande paden in hun vakgebied begeven. Wie daarin nóg een stapje verder gaat, is Astrid Vester, arts voor integrale, leefstijl- en energetische geneeskunde. Zij bracht vorig jaar haar boek De Moderne Medicijnvrouw uit. Je raadt het al, die medicijnvrouw is zijzelf. In dit boek over gezondheid, leefstijl en lichaamswijsheid verwerkte ze kennis die ze doorkreeg van een mysticus en een sjamaan.

Toen ze begon met schrijven, was haar voornaamste doel om mensen wat meer inzichten te geven over hoe je kunt omgaan met chronische klachten en hoe je daar ook vanuit een energetische blik naar kunt kijken. Al snel bedacht ze dat haar boek eveneens geschikt zou zijn voor collega’s die graag meer holistisch willen werken. Iets wat zeker geldt voor artsen die studeren aan de Academy for Integrative Medicine, waarvan ze één van de docenten en coördinatoren is.

Toen Astrid nog heel jong was, wist ze al dat ze later iets met geneeskunde wilde gaan doen. Door haar hooggevoeligheid zag ze toen al aan iemands ogen dat die zich niet goed voelde of niet lekker in zijn vel zat, ze voelde als het ware de energie van een klacht of ongemak. Dat zette haar aan het denken: ‘Als iets als energie het lichaam binnenkomt, zou het dat ook als energie kunnen verlaten’, vertelt ze. Toen ze later arts was, had ze die gedachte nog steeds en wilde ze daar graag iets mee doen in haar praktijk. Maar ze had geen idee hoe. Totdat ze in 1997 in contact kwam met een mysticus. Een man die op een totaal andere manier tegen klachten aankeek dan de traditionele geneeskunde. Van hem leerde ze eeuwenoude kennis van de Essenen, een Joods religieus volk dat pakweg een eeuw voor en een eeuw na het begin van onze jaartelling leefde. De mysticus leerde haar hoe je klachten kunt bekijken vanuit onder andere karma en vanuit de chakra’s. En ook hoe je de dynamiek in iemands energieveld kan voelen. Het was het moment dat voor Astrid het balletje ging rollen, zoals ze dat noemt. De mysticus had haar bewustgemaakt hoe je klachten kunt begrijpen vanuit een energetische disbalans. Dat was erg waardevol en bovendien een bevestiging van wat ze als jong meisje al had gevoeld. Tegelijkertijd was ze wel klassiek arts met een totaal andere manier van werken. Dat wilde ze beslist niet loslaten. Liever zou ze een brug tussen deze schijnbaar afgescheiden werelden willen slaan.

In 2009 maakte ze een reis naar Siberië waar ze een sjamaan ontmoette. Ze werd enorm geraakt door zijn wijsheid, waaronder het principe dat je met alles en iedereen verbonden bent, met de aarde, met de hemellichamen en met alle mensen om je heen. Een besef dat we als mens zijn kwijtgeraakt, terwijl het juist zo belangrijk is om helingsprocessen in gang te zetten. Het antwoord hoe ze dit in haar praktijk kon gebruiken, vond Astrid in de principes van de Touch of Matrix. Dat is een energetische bewustzijnsmethode gebaseerd op de kwantumfysica. Het gaat ervan uit dat alles verbonden is en uit licht en informatie bestaat. Het lichaam komt in beweging als je het een vraag stelt. De patiënt ervaart het zelf. Astrid ging het toepassen en viel van de ene verbazing in de andere. Ze zegt daarover: ‘Uiteindelijk begreep ik dat in het consult het mooiste proces ontstond als ik écht ruimte gaf aan het proces van de patiënt. Dat betekende dat ik al mijn muurtjes en barrières liet zakken, bereid was alles te ontvangen en mijn aandacht voor het energieveld van de patiënt naar alle kanten uitbreidde. Vooral dat laatste had ik van de sjamaan geleerd. Sinds ik zo werk, kunnen mijn patiënten doorgaans toe met twee à drie consulten. Vroeger waren er wel zeven of acht nodig. Het was dus een hele snelle turn-over.’

Aan het begin van haar boek staat een voorwoord van Vladimir, de sjamaan. In de foto die erbij staat, kijkt hij glimlachend in de camera. Astrid: ‘De reis naar Siberië en de ontmoeting met hem hebben veel indruk op me gemaakt. Ik was daar in een gebied waar totaal niemand kwam en de natuur was fantastisch. Vladimir noemde het de plek waar de hemel de aarde raakte. En dat voelde ook best zo, als een soort oneindige ruimte waar het besef van tijd helemaal verdween. Hij vertelde dat in dat gebied veel sjamanen hebben gewoond. Helaas zijn de meeste er niet meer. Het was hun gewoonte om hun ervaringen altijd mondeling door te geven, niets daarvan kwam op schrift. De generatie op wie ze nu hun kennis kunnen overdragen, begint uit te dunnen. Vladimir leeft daar heel eenvoudig. We hebben een hele tijd samen gezeten op die bijzondere plek, onderwijl legde hij me uit hoe hij met de natuur, met kruiden en met de berggeesten werkte. Daarnaast liet hij mij voelen wat hij zelf voelde in verbinding met anderen, met de natuur, met de dieren. Ook dat was een waanzinnige ervaring. Sinds die tijd hebben we geen contact meer gehad omdat dat vrijwel onmogelijk is. In de bergen is er niet zoiets als internetbereik of een wifisignaal. Maar ik ga beslist nog wel een keer terug.’

Wat opvalt in haar boek, is dat ze in de afzonderlijke hoofdstukken niet specifiek aangeeft waar ze de kennis van de sjamaan en de mysticus doorheen heeft verweven. Wel verwijst ze naar veel bekende artsen, auteurs en sprekers als Jill Taylor, Bruce Lipton en Henk Fransen en heeft ze het over chakra’s en meridianen. De laatste doen eerder denken aan Indiase en Chinese geneeskunde dan aan sjamanisme. ‘Bij welke stromingen chakra’s en meridianen precies horen, maakt voor mij niet zoveel uit’, zegt ze hierover. ‘Het gaat om een energetische kijk waarin mensen elkaar wat meer verstaan. Bij de mysticus ging het om concentraties van energieën in het lichaam die wij chakra’s noemen. Daar maakte hij verbinding mee en hij leerde me hoe ik dat ook kon doen. De sjamaan met wie ik contact had, heeft zowel een Indiase als een Russische achtergrond. Het gaat erom hoe je de wereld en de mensen die met elkaar leven, met elkaar in verbinding kan brengen en hoe je kan helen. Dat je daar een manier voor zoekt, het integreert. Zo werkt de sjamaan, zo werkt de mysticus, zo werkt de ayurveda en zo werkt de Chinese geneeskunde. Ze proberen allemaal een groter geheel te zien. En dat is ook een boodschap in mijn boek: dat je wat ik aandraag in het grotere geheel gaat plaatsen, zodat je je weer met alles gaat verbinden. Overigens sluit ik niet uit dat ik met een volgend boek specifieker op het sjamanisme zal ingaan.’

Wat ze van de mysticus en de sjamaan heeft geleerd, heeft Astrid helemaal geïntegreerd in haar werk. In haar praktijk werkt ze onder andere met homeopathie, fytotherapie, orthomoleculaire geneeskunde, de ayurveda en heel soms acupunctuur. Nog voor de eerste afspraak met de patiënt plaatsvindt, heeft ze deze al een vragenlijst en een voedingsdagboek laten invullen. Die komen aan bod nadat de patiënt heeft verteld waarvoor hij of zij is gekomen. Ondertussen gebruikt Astrid haar intuïtie om helder te krijgen wat ongezegd blijft en wel relevant is. Daarnaast bepaalt ze wat de beste insteek voor de behandeling is: fysiek, emotioneel, mentaal, spiritueel of anders. Dat vraagt ze aan het lichaam van de patiënt. Tijdens het eerste consult komt het helingsproces al flink op gang. Dat schept ruimte voor andere, onderliggende, aspecten. Die komen naar voren tijdens het tweede consult. Astrid: ‘Vroeger was ik veel meer een arts die uitging van een diagnose en de therapie die erbij hoorde. Nu vind ik dat te beperkt. In de manier waarop ik nu werk, voelt de patiënt zichzelf echt centraal staan. Daardoor kan ook daadwerkelijk het helingsproces op gang komen en dat wat voor zijn of haar klachten het belangrijkste is. Dat maakt me zo gemotiveerd. Het is van enorme meerwaarde om het lichaam van de patiënt in het circuit te betrekken.’

Astrid richt zich als arts op een breed spectrum aan patiënten. Niet alleen mensen met aandoeningen en ernstige ziekten als reumatoïde artritis, maag-darmklachten, kanker of Lyme. Maar ook met overgangs- of depressieve klachten. De meesten komen door mond-tot-mondreclame. Een enkele keer gebeurt het dat iemand aangeeft uitsluitend ‘gedegen diagnostiek en behandeling’ te willen, dus de traditionele aanpak. ‘Dat is duidelijk en dan ga ik op die manier aan de slag.’

Tijdens de lessen die ze geeft aan de Academy for Integrative Medicine, laat Astrid haar energetische aanpak niet onbesproken. De integrale geneeskunde is echter erg gericht op evidence-based. Hoe valt dat te rijmen? Astrid: ‘Als je breder wilt kijken naar klachten, vind ik dat je dat onderwerp niet buiten beschouwing kan laten. Het lichaam is een sensor die alles voelt van de omgeving. Het werkt niet om te proberen je daarvan af te schermen. Want veel van wat je voelt heeft namelijk betrekking op je omgeving. Daar moet je je ook als arts van bewust zijn als je met je patiënt spreekt. Om studenten dat te laten begrijpen, leg ik een aantal kwantum-energetische principes uit. Bijvoorbeeld waarom je aan het lichaam van je patiënt vragen kan stellen. Nee, dat is inderdaad niet evidence-based. Als mensen daar moeite mee hebben, zeg ik dat je op het lichaam kan vertrouwen. Iets wat we doorgaans veel te weinig doen. Je kan het als arts over gezonde voeding hebben en zeggen dat je patiënt een appel moet eten. Maar stel dat diens lijf die appel helemaal niet wil? Het is toch raar als je dat niet aan het lichaam zou kunnen vragen? Het lichaam weet dat gewoon. Soms vinden studenten het nog steeds erg vaag, totdat ze het zelf ervaren. Ik zie integrale geneeskunde als een methode waarbij je de behandeling afstemt op de patiënt, op wat die graag wil. Het is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek vanuit de reguliere en de alternatief-complementaire hoek, verenigt het beste van beide werelden, waarin effectiviteit en veiligheid centraal staat. Het is gericht op de hele mens en wat het beste bij die persoon past. Dat is overigens een van de aspecten van evidence-based, dus daar verwijs ik ook naar. Zo kan paracetamol objectief gezien wel voor iemand de beste oplossing zijn, maar als die persoon dat middel niet wil of niet verdraagt, dan is het dat toch niet. Evidence-based is belangrijk, maar in mijn optiek niet het belangrijkste.’

Voor de toekomst hoopt Astrid dat de reguliere en complementaire geneeskunde steeds dichter naar elkaar zullen toegroeien. En dat gaat ook gebeuren, denkt ze. Want in de jaren dat ze als arts werkt, heeft ze gezien dat er in de reguliere wereld meer kennis over natuur- en leefstijlgeneeskunde is gekomen. Wel vindt ze Nederland nog vrij conservatief, landen als Amerika en Zwitserland zijn op dit gebied aanzienlijk verder. Wat ze niet meer van deze tijd vindt, zijn de banden die de farmacie, de overheid en de zorgverzekeraar met elkaar hebben en die volgens haar niet altijd gericht zijn op echte zorgverlening. Er spelen te veel andere belangen mee. ‘Het gaat om een oude manier van kijken. Die past niet bij een nieuwe soort geneeskunde. Maar ik heb goede hoop dat het in de toekomst anders zal gaan.’

Op de vraag of De Moderne Medicijnvrouw een synoniem is voor een westerse sjamaan, moet ze glimlachen. ‘Inderdaad, maar ik gebruikte die titel vooral om met het boek het sjamanisme in een modern jasje te steken. Ik geef mezelf dan ook niet de titel van sjamaan. Eerder ben ik een soort sjamaan in stilte.’

www.demodernemedicijnvrouw.nl

In De Moderne Medicijnvrouw bespreekt drs. Astrid Vester zeven wijsheden naar zelfheling. Daarin verwerkte zij kennis die ze doorkreeg van een mysticus en een Siberische sjamaan. De laatste zei: ‘Deze kennis mag niet verloren gaan. Geef haar door en beschrijf haar in een boek.’