Een fit en vitaal brein

Of je nu jong of oud bent, een fit, vitaal en gezond brein staat vaak hoog op het wensenlijstje. Niet zo gek als je bedenkt dat een gezond brein in hoge mate bijdraagt aan levenslust, positieve emoties, een goede nachtrust, stressbestendigheid, mentale en emotionele stabiliteit en controle over je eetlust. En uiteraard draagt een gezond brein bij aan je leervermogen, een goede concentratie en een goed geheugen. Bovendien zorgt een gezond brein ervoor dat je zelfs op hoge leeftijd nieuwe hersenverbindingen kunt aanleggen. Zo blijf je jong van geest.

Uitgaande van de normale en gezonde gang van zaken in je brein (de fysiologie) zijn er heel wat aanknopingspunten wat betreft voeding & leefstijl als het gaat om een vitaal brein. Zo is bekend dat ons brein een grootverbruiker is van vitale voedingsstoffen. Deze moeten door onze dagelijkse voeding geleverd worden. Ons brein stelt daarmee hoge eisen aan de kwaliteit, duurzaamheid en vitaliteit van ons voedsel. En een gezonde darm is misschien wel de hoofdrolspeler als het gaat om onze breinvitaliteit. Dat biedt volop aanknopingspunten om mee aan de slag te gaan. En om bovendien heerlijk te eten.

Je brein vitaal

Rineke Dijkinga schreef het boek Je brein vitaal – Met elke hap een gezonde stap. Ze woont in het Groningse Sellingen. Daar geeft ze trainingen en lezingen en organiseert ze informatieve wandelingen. Voor het merk ‘Puur Rineke’ ontwikkelde ze producten die verkrijgbaar zijn in onder andere natuurwinkels en drogisterijen. Om zich weer volop met haar vak te kunnen bezighouden, verkocht ze dat bedrijf 2,5 jaar geleden. Op haar eigen stukje landbouwgrond werkt ze aan biodiversiteit. Het is een passie die ze deelt met haar man, die vroeger boswachter was. Nu is hij onder andere uitgever van haar boeken: ‘We willen de mensheid vertellen over het belang van biodiversiteit en dat het verhaal van de biodiversiteit van mens en milieu hetzelfde is.’

Gebruiksaanwijzing

Rineke noemt het onlangs verschenen Je brein vitaal, een ‘dashboard’boek. Wat in dit geval zoiets betekent als dat het kennis aanreikt om zo gezond mogelijk te leven. Want daar ontbreekt het volgens haar aan in onze samenleving. Rineke: ‘Eigenlijk is het raar, bij elk apparaat krijg je een uitgebreide gebruiksaanwijzing. Maar niemand leert je hoe je de kans op een gelukkig en gezond leven kan vergroten. Dat moet je zelf uitzoeken. Daarom zou er op school al aandacht moeten zijn voor leefstijl en voeding.’

Waarom ben jij boeken gaan schrijven? ‘Omdat ik de wanhoop nabij was!’ Ze lacht, om dan te vervolgen: ‘Ik heb de opleiding natuurgeneeskunde en homeopathie gevolgd. In 2003 studeerde ik af, in die tijd woonde ik in Zeeland. Maar ik wilde na 17 jaar terug naar mijn roots, naar Groningen, en daar mijn praktijk starten. Ik kwam terecht in Sellingen. Er werd tegen mij gezegd dat het geen slimme zet was om hier een praktijk te beginnen, want niemand zou er interesse in hebben. Daarom besloot ik wat anders te gaan doen: met mensen de natuur ingaan en ze vertellen over eetbare bloemen, Bachbloesems, gemmotherapie, homeopathie en ook wat je uit de natuur kan eten. Dat viel zo in de smaak, dat ik in no time een heel drukke praktijk kreeg. Te druk zelfs. Ik rekende anderhalf uur voor één cliënt, maar kwam niet uit met die tijd als ik alles van die persoon wilde weten en ook nog eens uitgebreid op voeding in wilde gaan. Daarom maakte ik voedingslijstjes voor bepaalde aandoeningen, zoals migraine, blaasontstekingen, obstipatie. Het gebeurde echter regelmatig dat iemand na zes weken bij me terugkwam en vertelde er niets mee gedaan te hebben. Wat bleek, ze hadden geen idee van wat ze op tafel moesten zetten zonder hun kant-en-klare standaardproducten. Of ze wisten niet hoe ze iets met quinoa konden maken. Ik vroeg me af hoe ik ze daarbij zou kunnen helpen. Kort daarop raadde iemand me aan een boek te gaan schrijven, tenslotte had ik al een heleboel recepten. Dat was een goed idee. Mijn boeken ben ik zelf gaan uitgeven en ze verkopen goed. Zonder iets aan marketing te doen, want mensen vertellen het aan de keukentafel aan elkaar door.’

Dit boek richt zich op 9 pijlers: ontstekingsremmend eten; vitaal, volwaardig, onbewerkt en divers voedsel; een optimale spijsvertering, darmgezondheid en ontgiftingscapaciteit; voeding met volop beschermende stoffen; stressregulatie & voeding; gezonde glucose- en insulineniveaus / gezond gewicht; gezond hart- en vaatsysteem; gezonde kook- en bereidingstechnieken; milieu, natuur, duurzaamheid en natuurwetten.

Wat je snel zult ontdekken in dit boek: deze pijlers beïnvloeden elkaar op vele manieren. En je kunt het gros ervan in één maaltijd beïnvloeden: zo kan gezond(er) eten voor je darmen ook een positief effect hebben op je gewicht, je stemming, je stressbestendigheid en de kwaliteit van je slaap.

Muesli

‘Een poosje nadat mijn eerste boek was verschenen, vroegen mensen om nog meer recepten en zo ontstond boek nummer 2. Daarin stond het recept voor een muesli die mensen zó lekker en voedzaam vonden, dat ze vroegen of ik al die ingrediënten niet voor hen in één zakje kon stoppen. Dus vroeg ik mijn kruidenleverancier of hij de mix voor mij zou willen maken. Ik verwachtte ongeveer vijf zakjes per week nodig te hebben. Dat werden er al snel 200. Zo is het merk Puur Rineke geboren. Van de opbrengst van mijn boeken heb ik met mijn man een paar hectare landbouwgrond gekocht. Daarmee kon ik aan mijn droom werken om grond zó gezond te maken, dat wat er op groeit, weer veel antioxidanten en voedingsstoffen bevat. En veel meer variatie aan ons huidige voedingspatroon levert. We gaven het de naam ‘Heerlijk Westerwolds land’.’

Biodiversiteit

‘Met ons eigen land zijn we nu een paar jaar bezig de bodem te monitoren en voeren we analyses uit. Als er voldoende bodemleven is, kunnen planten weer mineralen en sporenelementen gaan opnemen. Want daar is zo’n gebrek aan in onze voeding. Het is gewoon shocking dat ons eten 20 tot 70% minder bevat dan 80 jaar geleden. Louise Vet, hoogleraar duurzaamheid van de WUR, heeft gezegd dat als we nu niet aan biodiversiteit gaan werken, we nog ongeveer vijftig oogsten te gaan hebben en dan houdt het op. Veel mensen weten niet hoe erg het is. De bodem is uitgeput. Hoe willen we ons immuunsysteem paraat houden als wij niet de stoffen in onze voeding hebben die het nodig heeft?’

Je bent bezig met een project genaamd ‘Bijen, Bodem, Boeren en ons Bord’. Wat houdt dat in? ‘Dat gaat ook over ons landbouwperceel waar we de biodiversiteit willen herstellen. De voedselbossen eromheen dragen daaraan bij. Gezondheid begint in de bodem. Je eigen bodem is de darm. Het ecosysteem van de aarde is net zo complex als je eigen ecosysteem, het staat of valt bij biodiversiteit. Die kan zich handhaven, regenereren of repareren als de complexiteit er maar is. Daar heb je biodiversiteit en bijen voor nodig, daar heb je de duurzame boer voor nodig, daar heb je een gezonde bodem voor nodig. Dat leidt tot een gezond bord. Wat ik doe en zeg, moet gekoppeld worden aan de gezondheid van de consument, die moet snappen wat de consequenties zijn van een verarmde bodem en verlies van biodiversiteit. De verbeteringen die we al hebben bereikt, zijn gigantisch. Er staat geen water meer op ons land als het heel hard regent omdat de capillaire werking van het land is verbeterd. Als we nu in het land spitten, komen we een hele kolonie wormen tegen. Een paar jaar geleden zag je er geen een. Ook geweldig is dat we gigantisch veel insecten, vlinders en bloemen zien bij de struiken en bomen die we in de houtwallen hebben gepoot. Aan zoiets zie je hoe snel de natuur weer kan herstellen. Dat geldt ook voor de mens. Wij zijn meesters in reparatie en regeneratie, maar dan moeten we wel de mogelijkheden hebben om de reparatie uit te voeren.’

Wat is je toekomstvisie voor je bedrijf? ‘Ik ben van plan een keer per jaar een magazine uit te gaan geven: Mooi eten. Daarin wil ik mensen meenemen in wat de natuur biedt en wat het seizoen biedt. Het eerste nummer komt in december. Verder wil ik verschillende concepten van wat we doen op het land, over heel Nederland gaan uitrollen. Met als doel dat je buiten de deur, of dat nou op het werk is of in de horeca, echt en eerlijk voedsel kan eten. Daar heeft iedereen recht op, vind ik. Ik ben bezig daar prototypes voor te ontwikkelen, zoals pesto’s, bouillonpasta, stukjes fruitleer van 100% fruit, alles zonder suiker of gluten. We willen ons concept ook bij grote cateraars in de keuken krijgen.’

Bramen plukken

‘En dan hebben we nog een droom. Dat het in deze maatschappij normaal wordt dat werkgevers tegen werknemers zeggen: jij hebt zo’n drukke periode achter de rug, ik voel dat je op het randje zit. We gaan jou een halve dag per week naar buiten sturen. Ga maar bramen plukken of zoiets. Dat de samenleving naast leefstijl en gezond eten ook zingeving hoog op de agenda gaat zetten. Zingeving door met voedsel bezig te zijn.’

www.rinekedijkinga.nl. Boeken van Rineke Dijkinga: Weten van (h)eerlijk eten 1, Weten van (h)eerlijk eten 2, Weetjes over (h)eerlijk eten, Alles draait om je hormonen, Op weg naar meer energie, Je brein vitaal.