Frybomalgie
Reïntegratie bij fibromyalgie vraagt om een andere focus dan alleen kijken naar wat iemand niet meer kan. In deze column beschrijft loopbaancoach Wilma de Haas hoe ze een cliënt met fibromyalgie begeleidde bij het terugvinden van werk, door uit te gaan van mogelijkheden in plaats van beperkingen.
Door: Wilma de Haas – eigenaar van Haas & Konijn®, een bureau voor persoonlijke en professionele ontwikkeling en auteur van K-Therapie. www.haasenkonijn.nl
‘Ziek zijn is geen keuze, verzuim is gedrag.’ Dit citaat van verzuimgoeroe Paul ter Wal kwam ik tegen en ik was direct helemaal om. Deze man begreep het. Deze man was in staat om in één zin duidelijk te maken waar het allemaal om draaide bij dit kostbare onderwerp.
Dit citaat bood ons als professional een menselijk handvat om een ziekte te erkennen en tevens te kijken welk gedrag daar tegenover kon staan. In het blad U & UWV had ik het zelf ooit eens als volgt geformuleerd: ‘Je kiest niet altijd voor een situatie, wel voor wat je ermee doet.’ Dit naar aanleiding van het faillissement waarin mijn voormalige werkgever KLIQ terecht was gekomen en hoe je daarmee om kon gaan.
De eerste was een feit. De tweede was een keuze.
Aan feiten kan ik als coach niets veranderen, behalve de cliënt helpen die realiteit onder ogen te zien. Wat je daarmee doet, is een keuze, waarbij ik de cliënt wel iets te bieden heb.
Op deze manier benaderde ik dan ook Klaas, een cliënt van in de dertig die wegens gezondheidsklachten gecombineerd met teruglopende activiteiten bij zijn werkgever zijn baan was kwijtgeraakt en in de WW terechtgekomen. Bij de aanmelding werd er gesproken over gewrichtsklachten en een medische term waarvan het me maar niet lukte die uit te spreken.
Fibromalgie, Fibomalgrie, Fribomalgie, fffffffrrrrrrr.
Nou ja, ik had dit woord wel vaker gelezen en wist dat er in elk geval een F, een I, een Y en een A in zaten. Maar in welke volgorde? Ik zou het wel zien bij de intake en nodigde Klaas uit.
Het eerste wat Klaas deed toen hij bij mij aan de keukentafel aanschoof, was twee brochures in mijn richting schuiven. ‘Kijk’, zei hij. ‘Dit is wat ik heb.’ Ik keek ernstig naar de vierkante boekjes met de letters F, I, Y en A en schoof ze met eenzelfde beweging in tegenovergestelde richting uit.
Terug naar de rechtmatige eigenaar.
‘Weet je’, zei ik. ‘Ik moet je iets bekennen. Ik ben heel slecht in moeilijke woorden en ik heb de hele week geoefend en weet nog steeds niet hoe ik deze aandoening moet uitspreken. Firbo, Fibromaly, Fibromalgrie. Ik geloof absoluut dat deze aandoening vervelend is en je beperkt, maar wat ik het liefst wil weten is wat je nog wél kan. Wat jij denkt dat haalbaar voor jou is, fysiek. Dan heb ik iets waarmee ik vérder kan.’
Godzijdank was dit een cliënt die zich niet in zijn ziekte vastbeet. Na mijn uitspraak leek het net alsof hij al direct wat gezonder werd en meer rechtop ging zitten.
Zo zijn wij dan ook het traject ingegaan. Uitgaande van zijn mogelijkheden en uiteraard rekening houdend met zijn beperkingen. De volgorde van deze twee is hierbij echter cruciaal. Dat het traject een succes werd en hij een baan heeft gevonden, heeft dan ook niets en niets met mij te maken maar met de gezonde instelling van deze zieke cliënt.
Een cliënt die ervoor koos om niet te verzuimen en daarmee zijn ziekte overwon.
Reïntegratie bij fibromyalgie: van beperking naar mogelijkheid
Meer informatie over fibromyalgie en de impact op werk en dagelijks functioneren is te vinden bij de Reumafonds, die zich inzet voor mensen met reumatische aandoeningen zoals fibromyalgie.
Reïntegratie bij fibromyalgie verloopt het beste wanneer de aandacht niet alleen uitgaat naar de klachten, maar vooral naar wat iemand nog wél kan. Fibromyalgie is een chronische aandoening die gepaard gaat met wijdverspreide pijn, vermoeidheid en wisselende belastbaarheid, wat het lastig maakt om een vast werkritme te vinden. Juist daarom is het bij reïntegratie bij fibromyalgie belangrijk om te werken vanuit de mogelijkheden van de cliënt, met realistische aandacht voor de beperkingen, in die volgorde.
Deze column illustreert een kernprincipe uit de arbeidscoaching: ziek zijn is een feit waar iemand part noch deel aan heeft, maar hoe iemand met die realiteit omgaat, is een keuze. Een coach kan de feiten niet veranderen, maar wel helpen om vanuit een gezonde instelling naar de eigen mogelijkheden te kijken, ook wanneer een aandoening als fibromyalgie het leven ingrijpend heeft veranderd.
Praktische tips voor werkhervatting bij chronische pijnklachten en fibromyalgie
Bij reïntegratie bij fibromyalgie is het opbouwen van belasting in kleine, haalbare stappen essentieel, in plaats van te streven naar een directe terugkeer naar het oude werktempo. Door samen met een coach of bedrijfsarts te inventariseren welke taken wel en welke (nog) niet haalbaar zijn, ontstaat een reëel beeld waarmee zowel werknemer als werkgever verder kunnen. Deze aanpak vergroot de kans op een duurzame terugkeer naar werk aanzienlijk.
Veelgestelde vragen
Wat is fibromyalgie precies?
Fibromyalgie is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door wijdverspreide pijn in spieren en gewrichten, vaak in combinatie met vermoeidheid en concentratieproblemen.
Waarom is de volgorde ‘mogelijkheden eerst, beperkingen daarna’ belangrijk bij reïntegratie bij fibromyalgie?
Door eerst te kijken naar wat iemand nog wél kan, ontstaat een positievere en realistischere basis om een reïntegratietraject op te bouwen, in plaats van vanuit beperkingen te vertrekken.
Hoe kan een coach helpen bij reïntegratie bij fibromyalgie?
Een coach kan helpen bij het in kaart brengen van haalbare taken, het opbouwen van belasting in kleine stappen en het vasthouden van een gezonde, op mogelijkheden gerichte instelling.
Wie is Wilma de Haas?
Wilma de Haas is eigenaar van Haas & Konijn, een bureau voor persoonlijke en professionele ontwikkeling, en auteur van het boek K-Therapie.
Lees meer persoonlijke en professionele verhalen over coaching en herstel in het TCC Magazine 2020.
