Immuunversterking en afweer tegen virussen: wat kun je nog meer inzetten?

Er zijn verschillende werkzame stoffen die goed onderbouwd inzetbaar zijn bij het versterken van het immuunsysteem en de weerstand en de afweer tegen virussen. Naast de meer bekenden stoffen, zoals vitamine C en D, zink, omega 3-vetzuren, Astragalus membranaceus, Allium sativum, Sambucus nigra en Cordyceps sinensis, zijn er nog andere pareltjes die wellicht minder bekend zijn, maar zeker de aandacht verdienen wanneer je met cliënten aan de slag gaat. Waar kun je aan denken?

Selenium

Selenium ondersteunt een snelle cellulaire immuunrespons door verhoogde omzetting van naïeve T-cellen tot Th1-cellen. Tegelijkertijd vermijdt het een te excessieve immuunreactie via het stimuleren van differentiatie van macrofagen naar het meer anti-inflammatoire M2-fenotype. Selenium wordt in de lever omgezet in selenol/methylselenol. Deze stof zorgt voor expressie van receptoren (NKG2D) op (o.a.) de buitenkant van viraal geïnfecteerde cellen, zodat ze beter kunnen worden opgeruimd door het immuunsysteem. Zeer recent is een onderzoek gepubliceerd naar de mogelijke rol van een seleniumtekort en herstelvermogen in COVID-19.

N-acetylcysteïne (NAC) en gluthation

NAC is een sterke antioxidant (een precursor van gluthation) in de longen en remt pulmonaire inflammatie en oedeem, neutrofielen, macrofagen, IL-1ß en IL-6 en werkt mucolytisch. Het kan beschermend werken tegen acute longschade. In een studie uit 2014 is NAC vermeld als mogelijke interventie bij een pandemische uitbraak van Influenza A (griep). Gluthation is de belangrijkste antioxidant in de longen. GSH remt de virale replicatie (bij Influenza A) in de longen en stimuleert de Th1-reactie.

Resveratrol

Resveratrol is in het verleden effectief gebleken tegen MERS. Resveratrol zorgt voor een langere overleving van epitheelcellen na infectie met het virus door een downregulatie van de apoptose. Ook remt resveratrol een essentiëel proteïne dat nodig is voor virusreplicatie van het virus. Bij herpes simplex virus, Dengue en het Zikavirus is het effectief gebleken en zorgt het voor een inhibitie van de virusreplicatie. Resveratrol heeft daarnaast een gunstige invloed op leptine, het hormoon dat door het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 wordt gebruikt om zich te repliceren.

Bètaglucanen

Bètaglucanen uit paddenstoelen, zoals shiitake, maitake, cordyceps en oesterzwam, stimuleren fagocytose door omliggende immuuncellen en versnellen de aanmaak van antistoffen. Het aangeboren immuunsysteem wordt versterkt door de binding van bètaglucanen op dectin-1 (een pattern recognition receptor), die zich op de celwand van macrofagen of dendrietcellen bevindt. Bij het binden van bètaglucanen activeren deze cellen het adaptieve immuunsysteem waaronder B- en T-lymfocyten of natural killer cellen door verschillende cytokinen zoals interleukinen (IL-4, IL-6) en tumornecrosefactor-alfa (TNF-a) af te scheiden.

Echinacea purpurea

Echinacea kan preventief worden ingezet omdat het mogelijk virussen kan inactiveren. Echinacea is effectief getest met coronavirussen die SARS en MERS veroorzaken.

Salvia officinalis

Salvia werkt voornamelijk als antioxidant waardoor het de schade bij inflammatie beperkt. Het werkt dus cytoprotectief.

Anthocyanen en flavonoïden uit Ribes nigrum, Vitis vinifera, Vaccinium vitis-idaea, Thymus vulgaris, Rosmarinus officinalis, Melissa officinalis en Mentha piperita

Ribes Nigrum bevat anthocyanen en flavonoïden die de Th1-reactie stimuleren, de dendrietcellen activeren door te binden op hun Toll-like receptor, TLR4. Bij het influenzavirus inhibeert ribes nigrum het aanhechten op het celoppervlak en onderdrukt sterk de virale groei. Ook Vitis Vinifera en Vaccinium vitis-idaea, flavonoïden zoals quercetine, Camellia sinensis, Vaccinium myrtillus en Ginkgo biloba, alsmede Thymus vulgaris en Rosmarinus officinalis, Melissa officinalis en Mentha piperita (pepermunt) bevatten deze stoffen. Een combinatie van verschillende van deze flavonoïden is aan te bevelen.

Oregano-olie

In een studie naar neuropathische pijn in ratten en cellijnen lijkt carvacrol, de werkzame stof in oregano-olie, een remmende werking te hebben op NLRP3-inflammasoom. Carvacrol heeft een antioxidatieve en anti-inflammatoire werking en het verlaagt diverse ontstekingsparameters (IL-1ß, IL-4, IL-8 en malondialdehyde) in luchtwegaandoeningen. Daarnaast is van oregano-olie een antiviraal effect bekend tegen diverse virussen, waaronder herpesvirus, norovirus, hepatitis A-virus, influenzavirus en zelfs coronavirussen.

Raadpleeg bij toepassing van deze stoffen altijd de eventuele interacties met geneesmiddelen. Referenties kunnen opgevraagd worden bij de redactie. Dit artikel wordt mogelijk gemaakt door Natura Foundation: www.naturafoundation.nl