Bang Boos Blij
Recensie door Anja van de Weerd
In mijn praktijk voor kinder- en jeugdtherapie zie ik regelmatig kinderen en jongeren die moeite hebben met de scheiding van hun ouders en alles wat daarbij komt kijken. Een werkboek scheiding kinderen zoals Bang Boos Blij kan dan een waardevol hulpmiddel zijn: het geeft kinderen woorden en structuur voor iets wat voor volwassenen al ingewikkeld genoeg is, laat staan voor een kind van zes of ouder.
Wanneer een werkboek scheiding kinderen ondersteuning biedt
Een scheiding is een heftige emotionele gebeurtenis die veel teweegbrengt in het leven van een kind. Het is niet makkelijk om dat als kind weer op een rijtje te zetten. Suzan van Apeldoorn en collega’s schreven met Bang Boos Blij een helpboekje waarin kinderen vanaf zes jaar kwijt kunnen wat er is gebeurd tijdens de scheiding en hoe hun leven er daarna uitziet. Elke context waarin een kind zich gehoord voelt, is daarbij winst.
De opbouw van dit werkboek scheiding kinderen
Het zou tekortdoen aan Bang Boos Blij om het kort door de bocht samen te vatten, maar de kern is helder. Er wordt ingegaan op de samenstelling van het oorspronkelijke gezin: wat er goed ging en wat er misging. Vervolgens komt aan bod wat er allemaal gebeurd is, hoe dat eruitzag en wat het kind daarbij voelde. Stap voor stap wordt het kind meegenomen in het hele proces en uitgedaagd om daarover te vertellen.
Het werkboek bestaat uit korte, duidelijke stukjes tekst met daaraan gekoppeld veel goede, verdiepende vragen en opdrachten. Die opbouw maakt het geschikt voor kinderen die niet in één keer alles kwijt kunnen, maar het proces in kleine stapjes willen doorlopen.
Ruimte voor eigen invulling in plaats van illustraties
Persoonlijk vind ik het jammer dat er wat illustraties ontbreken in dit werkboek scheiding kinderen. Aan de andere kant kun je ook redeneren dat dát kinderen juist de ruimte geeft om zelf creatief te zijn en hun eigen verhaal op het papier te zetten. Een kind dat zelf tekent bij een lastige gebeurtenis, verwerkt die gebeurtenis vaak op een andere, diepere manier dan wanneer een kant-en-klare illustratie die plek al inneemt.
Een woordenlijst die kinderen wegwijs maakt
Wat goed doordacht is: voor nieuwsgierige of geïnteresseerde kinderen bevat Bang Boos Blij een woordenlijst met uitleg van de typische, voor kinderen soms angstaanjagende, termen die ouders tijdens een scheiding gebruiken. Denk aan advocaat, ouderschapsplan, bezoek- en omgangsregeling en hoorrecht. Door deze termen te ontleden, verliezen ze een deel van hun dreigende lading en wordt de wereld van het kind net iets overzichtelijker.
Het boekje draagt zo bij aan het begrijpelijker maken van een situatie die voor veel kinderen abstract en beangstigend aanvoelt. Ook handige adressen voor kinderen op het gebied van hulpverlening ontbreken niet, zodat een kind of ouder net dat extra zetje richting professionele hulp kan vinden als dat nodig is.
Voor wie dit werkboek scheiding kinderen geschikt is
Bang Boos Blij is met name geschikt voor kinderen vanaf zes jaar die middenin een scheiding zitten of deze net achter de rug hebben. Het boekje leent zich zowel voor gebruik thuis, samen met een ouder, als voor gebruik binnen de kinder- en jeugdtherapie. Juist de combinatie van korte teksten en concrete opdrachten maakt het toegankelijk, ook voor kinderen die niet van lange verhalen houden.
Onderzoek naar de gevolgen van scheiding voor kinderen laat consistent zien dat het kunnen praten over en verwerken van de gebeurtenis een beschermende factor is. Het Nederlands Jeugdinstituut wijst er bijvoorbeeld op dat een goede verwerking van een scheiding het risico op langdurige problemen bij kinderen kan verkleinen.
Praktische tips bij het gebruik van dit werkboek
Neem de tijd bij het doorlopen van het werkboek en dwing een kind niet om alle pagina’s in één keer in te vullen. Sommige kinderen hebben behoefte aan een vaste, rustige plek en een vast moment in de week om ermee aan de slag te gaan, terwijl andere kinderen juist baat hebben bij spontane momenten. Blijf als ouder of begeleider vooral nieuwsgierig naar wat het kind opschrijft of tekent, zonder meteen te sturen of te corrigeren. De waarde van dit werkboek scheiding kinderen zit vooral in de ruimte die het biedt om zonder oordeel te verwerken wat er is gebeurd.
Veelgestelde vragen over dit werkboek scheiding kinderen
Vanaf welke leeftijd is Bang Boos Blij geschikt?
Het boekje is gemaakt voor kinderen vanaf ongeveer zes jaar, al hangt de geschikte leeftijd ook af van het ontwikkelingsniveau en de taalvaardigheid van het kind.
Kan ik dit werkboek zonder begeleiding van een therapeut gebruiken?
Ja, het boekje is ook geschikt voor thuisgebruik samen met een ouder. Bij complexere situaties, zoals een vechtscheiding, kan begeleiding door een kinder- en jeugdtherapeut wel meerwaarde bieden.
Wat maakt dit werkboek anders dan een gewoon kinderboek over scheiding?
Het verschil zit in de opzet: Bang Boos Blij is geen verhaal om te lezen, maar een werkboek met opdrachten en vragen waarmee het kind actief aan de slag gaat met de eigen ervaring.
Bang Boos Blij, Helpboek voor kinderen bij scheiding, Boukje Overgaauw, Marieke Visser, Lianne van Lith, Suzan van Apeldoorn, ISBN 9789085605287, Uitgeverij SWP
