Verbindende communicatie en omgaan met emotionele pijn
Door Anja Nekeman
Herken je dit? Stel je voor dat twee mensen een liefdevolle relatie hebben. Dat kunnen partners zijn, vrienden, echtgenoten of familie. Op een dag blijkt dat er een verschil is in hoe ieder kijkt naar een ingewikkelde familiesituatie, waarbij hij de ander verwijt dat er geen begrip is voor hem en hij haar de schuld hiervan geeft. Hij zegt bijvoorbeeld: “Besef je dat je een litteken hebt gemaakt en dat ik mijn gevoel niet zomaar aan de kant kan zetten?” Hij blijft bij zijn standpunt en blijft ‘hangen’ in zijn gevoel. Zij voelt zich verdrietig en wil graag begrip van zijn kant omdat ze meent er alles aan gedaan te hebben om deze ingewikkelde situatie zo goed mogelijk in acceptabele banen te leiden. En zij wil ook graag dat ze hierin door hem gezien wordt.
Hetgeen erop neerkomt dat hij niet ‘krijgt’ wat hij wil/nodig heeft en zij ook niet. Impasse dus.
Hoe kun je in het NU vanuit verbindende communicatie hiernaar kijken?
Er zijn twee mensen die in de ontstane situatie allebei onvervulde behoeften ervaren, wat gepaard gaat met bijbehorende onprettige gevoelens. Gevoelens zijn signaalfuncties van het lichaam waarbij onprettige gevoelens voortkomen uit niet-vervulde behoeften en prettige gevoelens uit wėl-vervulde behoeften. ‘Klinkt simpel maar is niet eenvoudig’, zegt Marshall Rosenberg, de ontwikkelaar van dit gedachtegoed, hierover.
Wat zouden nu de onvervulde behoeften kunnen zijn als hij zegt: “Besef je dat je een litteken hebt gemaakt en dat ik mijn gevoel niet zomaar aan de kant kan zetten?”
Vanuit verbindende communicatie noemen we dit ook wel: wat is het cadeautje dat we uit mogen pakken als iemand zich uit in een verwijt en jij je realiseert dat dit alleen maar een uiting is van onvervulde behoeften. Een strategie, een manier die geen verbinding creëert? We noemen dit de taal van de jakhals.
Ik kan me voorstellen dat zijn behoeften aan begrip (voor wat de situatie met hem doet), inlevingsvermogen, vertrouwen, veiligheid, ruimte en aandacht voor zijn emotionele pijn, erkenning en verbinding niet zijn vervuld.
Om bij te dragen aan mogelijk herstel van verbinding kun je vragen: “Klopt het dat je behoeften aan begrip, vertrouwen en inlevingsvermogen niet zijn vervuld?”
In trainingen die ik geef aan therapeuten, psychologen en (zorg)coaches, hoor ik vaak: “Dan ga je invullen.”
Ja, dat klopt. Vanuit verbindende communicatie vullen we de behoeften die mogelijk een rol spelen, in. Dit doen we heel bewust om iemand op het spoor te zetten van een pad dat leidt tot diepere verbinding met zichzelf. Ik ervaar telkens weer dat dit een dieper inzicht kan geven en er rust ontstaat als de ‘geraden’ behoeften resoneren.
Een situatie kan de trigger of de aanleiding zijn maar nooit de oorzaak van een gevoel. Die oorzaak zit namelijk in jezelf, in je niet-vervulde behoeften. Dit is fundamenteel en wel, voor zover wij kunnen nagaan, voor alle mensen. Per saldo zijn we de hele dag, met alles wat we doen, alleen bezig met het vervullen van een of meer van onze behoeften.
Reageer dus niet op oordelen en verwijten. Vertaal deze liever naar niet-vervulde behoeften en er kunnen wonderen ontstaan.
Wellicht dat dit alles vraagtekens oproept? Met veel plezier zal ik daar een volgende keer op inhaken.
En heb je persoonlijke vragen hierover? Mail ze gerust naar welkom@vinecoaching.nl. Onze trainers staan klaar om zo mogelijk antwoorden te geven.
