Boekenkast: darmen op de boekenplank
Darmklachten – Onderzoek, oorzaken en oplossingen
Saskia van As
Een op de vijf Nederlandse bewoners heeft last van de darm. Vaak bestaan de klachten al jaren. In veel gevallen is de diagnose prikkelbaredarmsyndroom (PDS) gesteld op basis van de symptomen, maar heeft er geen uitvoerig diagnostisch onderzoek plaatsgevonden. Door laboratoriumonderzoek van de ontlasting kan bij de helft van hen een behandelbare aandoening aantonen; een groot deel is met name besmet met darmparasieten.
Dat bij darmklachten niet altijd parasitair onderzoek heeft plaatsgevonden, hangt samen met het idee dat men darmparasieten vooral in het buitenland opdoet, maar vaak vindt besmetting thuis plaats, op het werk, op school of de peuterspeelzaal.
Andere oorzaken van darmklachten zijn een teveel aan schadelijke bacteriën in de darmen, of gisten zoals candida-soorten, ontstekingsreacties van de darmwand, een glutenallergie of een verlaagde weerstand. Onderzoek van de ontlasting speelt een sleutelrol in het opsporen van deze aandoeningen.
Darmklachten bespreekt de relatie tussen voeding en darmproblemen. Dit boek richt zich op oplossingen en praktische adviezen.
Wat deze drie boeken samen laten zien, is hoezeer het denken over darmklachten de afgelopen jaren is verschoven: van een klacht die je “erbij moet nemen”, naar een serieus signaal dat vraagt om gericht onderzoek en een bredere blik op voeding, leefstijl en zelfs het zenuwstelsel.
Wat onderzoek zegt over de darm-hersenas
De thema’s die deze boeken aansnijden, worden steeds serieuzer genomen in de wetenschap. Onderzoek naar de darm-microbioom-hersenas laat zien dat de bacteriën in onze darmen communiceren met het centrale zenuwstelsel, onder meer via metabole, neuro-endocriene en immunologische routes (PMC, 2017). Deze as speelt een rol bij visceraal ongemak, maar ook bij stemming en angst, wat verklaart waarom darmklachten en psychische klachten zo vaak samen voorkomen.
Een uitgebreide review naar het prikkelbaredarmsyndroom en het microbioom bevestigt dat psychische comorbiditeit, waaronder angst en depressie, veel voorkomt bij mensen met PDS, en dat veranderingen in de darmflora hierbij een rol lijken te spelen (PMC, 2023). Dit onderstreept waarom laboratoriumonderzoek van de ontlasting, zoals in Darmklachten wordt beschreven, zo waardevol kan zijn: het maakt onderliggende oorzaken zichtbaar die met symptoombestrijding alleen gemist zouden worden.
De Poepdokter – Gezond van mond tot kont
Nienke Gottenbos
In deze volledig geactualiseerde en herziene uitgave van De Poepdokter vertelt Nienke Gottenbos in luchtige en humoristische taal over je darmen en darmflora en hoe je de bacteriën in je lichaam tevreden houdt. Je bent immers nooit alleen: in je darm leven miljarden bacteriën, die van geboorte tot dood met je meereizen. Al je darmbewoners samen vormen het microbioom ofwel je darmflora. En je mag best blij zijn met die jungle aan onzichtbaar gekrioel. Wist je bijvoorbeeld dat ze je helpen aan:
- Genoeg energie
- Een goed werkend immuunsysteem
- Een gezond gewicht
- Een optimale vertering
- Snel en soepel werkende hersenen
- Een betere stressbestendigheid
- En nog veel meer…
Maar je bacteriën hebben niet alleen invloed op jou – jij ook op hen! Verstopping, dunne ontlasting of een opgeblazen gevoel… Misschien ben jij één van de 2 miljoen Nederlanders die regelmatig last hebben van hun spijsvertering. Darmklachten komen steeds vaker voor en als je ziet wat we onze darmflora dagelijks aandoen, is dat ook niet zo vreemd. Gelukkig kun jezelf veel verbeteren – door anders te eten en je leefstijl aan te passen.
De darm denkt mee – Hoe bacteriën, schimmels en allergieën het zenuwstelsel beïnvloeden
Klaus-Dietrich Runow
Dit boek is verplichte kost voor iedereen met gevoelige darmen, spijsverteringsklachten en psychische ongemakken. Veel mensen lijden aan chronische darmziekten, maar ook depressies en neurologische aandoeningen, zoals alzheimer, parkinson en multiple sclerose, komen steeds vaker ook op jongere leeftijd voor. Verder nemen ADHD en autisme in de westerse wereld sterk toe. Is er een verband? Dit boek behandelt de intensieve communicatie tussen de zenuwcellen in de darmen (buikhersenen) en de hersenen.
De auteur geeft antwoord op onder andere de volgende vragen:
- Kunnen gifstoffen en voedingsstoffen rechtstreeks in de hersenen terechtkomen?
- Hoe ontstaat een verhoogde darmdoorlaatbaarheid?
- Kunnen bepaalde voedingsmiddelen en toevoegingen de oorzaak zijn van bepaalde aandoeningen?
- Bestaat er een aantoonbaar verband tussen darmbacteriën en aandoeningen van de schildklier en de gewrichten?
Veelgestelde vragen
Welk boek is het beste startpunt als ik net begin met dit onderwerp?
De Poepdokter is het meest toegankelijk geschreven, met een luchtige toon en praktische tips, en is daardoor een goed startpunt voor wie nog weinig van darmflora weet.
Is laboratoriumonderzoek van de ontlasting altijd nodig bij darmklachten?
Niet per se, maar bij aanhoudende klachten waarbij PDS is vastgesteld zonder verder onderzoek, kan het zinvol zijn om onderliggende oorzaken zoals darmparasieten of bacteriële overgroei alsnog uit te sluiten.
Kunnen darmklachten echt invloed hebben op mijn stemming?
Ja, onderzoek naar de darm-hersenas laat een duidelijke wisselwerking zien tussen darmflora en stemming, al is de precieze rol per individu nog niet volledig te voorspellen.
Meer boekentips en artikelen over gezondheid lees je in dit magazine.
