Kort nieuws
Magnesium en DNA-schade blijken nauwer verbonden dan lang werd gedacht. Dit nieuwsoverzicht bespreekt twee recente onderzoeken: het verband tussen lage magnesiumgehaltes en verhoogde DNA-schade bij gezonde volwassenen, en de epigenetische effecten van voedingsvezels op genexpressie via het darmmicrobioom.
Laag magnesiumgehalte gerelateerd aan verhoogde DNA-schade bij gezonde volwassenen
Lage magnesiumgehaltes kunnen het risico op DNA-schade en chronische degeneratieve aandoeningen verhogen, volgens een recent onderzoek gepubliceerd in het European Journal of Nutrition. De resultaten geven aan dat lage magnesiumgehaltes, wel of niet in combinatie met hoge homocysteïne gehaltes, de kans op DNA-schade kunnen vergroten.
In een eerder onderzoek werden sterke associaties gevonden tussen verhoogde homocysteïne en lage magnesiumniveaus bij gezonde oudere volwassenen.
Dit suggereert dat hogere magnesiumniveaus in het bloed het DNA kunnen beschermen tegen toxiciteit veroorzaakt door homocysteïne, dat verhoogd is bij een tekort aan foliumzuur en vitamine B12.
Uit de studie bleek dat magnesium- en homocysteïnewaarden marginaal hoger waren bij mannelijke deelnemers dan bij vrouwelijke deelnemers. Foliumzuur en B12 waren marginaal lager bij mannen.
De resultaten van deze studie tonen aan dat een optimale inname van micronutriënten zoals magnesium en B-vitamines die de homocysteïne-concentratie kunnen verlagen, essentieel is voor het behoud van de integriteit van het genoom voor gezond ouder worden.
Gebrek aan vezels leidt tot veranderingen in DNA
Uit een nieuwe studie van Stanford blijkt dat er directe epigenetische effecten zijn van vezels.
Als we vezels eten, produceert het darmmicrobioom korteketenvetzuren. Deze verbindingen zijn meer dan alleen een energiebron: er wordt al lang vermoed dat ze indirect de genfunctie beïnvloeden. De onderzoekers gingen na hoe de twee meest voorkomende korteketenvetzuren in onze darmen, propionaat en butyraat de genexpressie veranderden in gezonde menselijke cellen, in behandelde en onbehandelde menselijke darmkankercellen en in de darmen van muizen.
“We hebben een direct verband gevonden tussen het eten van vezels en de modulatie van genfuncties met antikankereffecten en we denken dat dit waarschijnlijk een globaal mechanisme is omdat de korteketenvetzuren die ontstaan bij de vertering van vezels, door het hele lichaam kunnen reizen”, zegt Snyder. “Vezels voeden je microbioom dat op zijn beurt korteketenvetzuren aanmaakt. Dit zijn kleine moleculen die door je darmen bewegen en in je bloedbaan terechtkomen.”
Magnesium en DNA-schade: wat het onderzoek laat zien
Meer informatie over de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid magnesium en goede voedingsbronnen is te vinden bij het Voedingscentrum.
Het verband tussen magnesium en DNA-schade werd onderzocht in een studie gepubliceerd in het European Journal of Nutrition, waarbij lage magnesiumgehaltes, al dan niet gecombineerd met verhoogde homocysteïnewaarden, in verband werden gebracht met een groter risico op DNA-schade. Homocysteïne is een stof die kan oplopen bij een tekort aan foliumzuur en vitamine B12, en die op zichzelf al schadelijk kan zijn voor het DNA.
Deze bevindingen rond magnesium en DNA-schade onderstrepen het belang van een uitgebalanceerde inname van micronutriënten, met name magnesium en B-vitamines, voor het behoud van een gezond genoom naarmate mensen ouder worden. Het onderzoek was observationeel van aard, wat betekent dat het verband is aangetoond maar niet automatisch een oorzakelijk verband bewijst.
Vezels, het darmmicrobioom en genexpressie
Dit onderzoek voegt zich bij een groeiende hoeveelheid bewijs dat het darmmicrobioom een centrale rol speelt in veel meer lichaamsprocessen dan alleen de spijsvertering, van immuunfunctie tot mogelijk zelfs kankerpreventie.
Naast magnesium en DNA-schade laat onderzoek van Stanford University zien dat voedingsvezels via het darmmicrobioom ook directe epigenetische effecten kunnen hebben. Bij de vertering van vezels ontstaan korteketenvetzuren zoals propionaat en butyraat, die genexpressie kunnen beïnvloeden, onder meer op manieren die verband houden met antikankereffecten. Deze kleine moleculen reizen via de bloedbaan door het hele lichaam, wat verklaart waarom vezelinname een breder effect kan hebben dan alleen op de spijsvertering.
Beide onderzoeken naar magnesium en DNA-schade en de rol van vezels laten zien hoe direct voeding en micronutriënten kunnen doorwerken tot op het niveau van ons DNA en onze genexpressie. Voor de praktijk betekent dit dat aandacht voor een gevarieerd voedingspatroon, met voldoende groenten, volkoren producten en magnesiumrijke voeding zoals noten en groene bladgroenten, bijdraagt aan meer dan alleen de spijsvertering.
Veelgestelde vragen
Hoe hangen magnesium en DNA-schade samen?
Onderzoek laat zien dat lage magnesiumgehaltes, vooral in combinatie met hoge homocysteïnewaarden, geassocieerd zijn met een verhoogd risico op DNA-schade bij gezonde volwassenen.
Wat is homocysteïne en waarom is het relevant?
Homocysteïne is een stof die kan oplopen bij een tekort aan foliumzuur en vitamine B12, en die schadelijk kan zijn voor het DNA wanneer de waarden te hoog zijn.
Hoe beïnvloeden vezels de genexpressie?
Vezels worden door het darmmicrobioom omgezet in korteketenvetzuren, die via de bloedbaan het hele lichaam bereiken en genfuncties kunnen beïnvloeden.
Betekent dit dat supplementen met magnesium DNA-schade voorkomen?
Het onderzoek toont een verband, geen bewezen oorzakelijk effect; een uitgebalanceerd voedingspatroon met voldoende magnesium en B-vitamines blijft de meest onderbouwde aanpak.
Hoeveel magnesium heeft een volwassene per dag ongeveer nodig?
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid magnesium ligt voor volwassenen doorgaans rond de 300 tot 350 mg, afhankelijk van geslacht en leeftijd, en is via een gevarieerd voedingspatroon meestal goed haalbaar.
Lees meer actueel gezondheidsonderzoek in het NS Magazine 2025.
