Medicijnen en voedingssupplementen kunnen elkaar beïnvloeden. Een goed voorbeeld hiervan is sint-janskruid. Het gebruik van supplementen met dit kruid vermindert bijvoorbeeld de werking van antistollingsmedicijnen en de anticonceptiepil. Ook kan sint-janskruid de werking van antidepressiva versterken, met gevaarlijke bijwerkingen als gevolg. In dit artikel lees je meer over de effecten van sint-janskruid.
Wat is sint-janskruid?
Sint-janskruid (Hypericum perforatum) is een plant met een geschiedenis van gebruik in vele Europese culturen. Het kruid wordt vaak gebruikt door mensen die zich somber of neerslachtig voelen, omdat het bijdraagt aan een goede geestelijke balans. Het positieve effect van sint-janskruid wordt voornamelijk toegeschreven aan de psychoactieve stoffen die het bevat, namelijk hypericine en hyperforine. Er zijn aanwijzingen dat deze stoffen een positieve invloed kunnen hebben op het centrale zenuwstelsel.
Supplementen met sint-janskruid
Supplementen met sint-janskruid bevatten vaak een extract van de plant en bloemen en zijn verkrijgbaar bij de drogist in de vorm van capsules, dragees, tabletten, druppels en als kruidenthee. Sint-janskruid is ook als geneesmiddel verkrijgbaar bij de apotheek. Je hebt hiervoor geen recept nodig. Wanneer je het product als geneesmiddel in de apotheek aanschaft, kan de apotheker rekening houden met de medicijnen die je gebruikt. Het effect van sint-janskruid is afhankelijk van het soort supplement, de dosering en de reden van gebruik. Het kruid moet waarschijnlijk 4 tot 6 weken worden gebruikt voordat een positief effect wordt gemerkt.
Wisselwerking met medicijnen
Sint-janskruid kan de werking van bepaalde medicijnen verminderen. Het gaat om de volgende medicijnen:
- Antistollingsmedicijnen, zoals acenocoumarol, fenprocoumon en rivaroxaban
- Medicijnen tegen maagzuur, zoals esomeprazol en omeprazol
- Cholesterolverlagende medicijnen, zoals atorvastatine en simvastatine
- Medicijnen bij hartziekten, zoals digoxine en verapamil
- De anticonceptiepil
- Antivirale middelen voor de behandeling van HIV en hepatitis C
- Medicijnen bij epilepsie, zoals carbamazepine, fenobarbital en fenytoïne
- Medicijnen die het afweersysteem onderdrukken, zoals ciclosporine en tacrolimus
- Medicijnen tegen kanker, zoals imatinib
Sint-janskruid kan daarnaast de werking van antidepressiva juist versterken. Dit kan gevaarlijke bijwerkingen geven. De betrokken mechanismen worden hieronder verder toegelicht.
Concentratie van medicijnen in het bloed daalt
Sint-janskruid lijkt verschillende CYP-enzymen in de lever te kunnen activeren. De activatie van CYP-enzymen zorgt er op twee manieren voor dat de hoeveelheid van het medicijn in het bloed daalt en het medicijn dus minder goed kan werken. Ten eerste wordt de afbraak van bepaalde medicijnen door de lever versneld. Daarnaast worden geneesmiddelentransporters aangezet om medicijnen sneller uit het lichaam te verwijderen. Het gevolg van deze wisselwerking hangt af van de reden van het medicijngebruik en de gebruikte dosering.
Verhoogde concentraties signaalstoffen
Preparaten met sint-janskruid zouden ervoor kunnen zorgen dat bepaalde signaalstoffen langer werkzaam blijven in de hersenen, doordat de heropname van de signaalstoffen wordt geremd. Antidepressiva hebben een vergelijkbare werking op de signaalstoffen in de hersenen. Het gelijktijdig gebruik van sint-janskruid en antidepressiva kan dus leiden tot hogere concentraties signaalstoffen dan gewenst.
De belangrijkste signaalstoffen die reageren op sint-janskruid, zijn serotonine en dopamine. Serotonine is belangrijk voor onze stemming, maar speelt ook een rol bij onze slaap en emoties. Dopamine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd, omdat het belangrijk is voor het beloningssysteem van het lichaam.
Wanneer de concentratie serotonine in de hersenen te hoog wordt, kunnen de serotoninereceptoren in de hersenen overprikkeld raken. Dit wordt ook wel het serotoninesyndroom genoemd. Mensen met het serotoninesyndroom krijgen vaak last van hyperactiviteit, verwardheid, een moeilijke ademhaling en verslechterde coördinatie. Ook moeten zij vaak in het ziekenhuis worden opgenomen.
Wat moet je doen?
Wanneer je sint-janskruid gebruikt en daarnaast ook medicijnen slikt, is het verstandig te overleggen met je arts en apotheker. Zij kunnen je vertellen of je sint-janskruid gelijktijdig kunt gebruiken met je medicijnen. Als je stopt met het gebruik van sint-janskruid en je medicijnen gebruikt, is het ook aan te bevelen dit te laten weten aan je arts of apotheker.
Bij het gebruik van bepaalde medicijnen wordt geadviseerd direct te stoppen met de inname van sint-janskruid. Het gaat hier om medicijnen tegen epilepsie (cilosporine), medicijnen die het afweersysteem onderdrukken (tacrolimus) en medicijnen tegen kanker (imatinib). Bij gebruik van andere medicijnen moet per geval worden bepaald of gelijktijdig gebruik wel of niet kan.
Bronnen kunnen worden opgevraagd bij de redactie.
