Seleen en Q10 tegen veroudering staan centraal in een nieuwe studie van Zweedse en Noorse wetenschappers, die aantoont dat lichaamscellen langer kunnen leven met deze combinatie van voedingsstoffen.
Een nieuwe studie van Zweedse en Noorse wetenschappers toont aan dat lichaamscellen langer kunnen leven met een combinatie van seleen en co-enzym Q10.
Alle lichaamscellen hebben een houdbaarheidsdatum, maar volgens een nieuwe studie van Zweedse en Noorse wetenschappers, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nutrients, kan die datum worden uitgesteld. In hun onderzoek keken de onderzoekers naar de lengte van zogenaamde telomeren, een beproefde methode om te bepalen hoelang het duurt voordat een cel vergaat.
Langere telomeren met seleen en Q10
Een grote groep gezonde oudere mannen en vrouwen kreeg vijf jaar lang dagelijks seleen en co-enzym Q10 of een placebo. De wetenschappers konden een duidelijk verschil tussen de twee groepen zien toen ze die vervolgens met elkaar vergeleken.
De telomeren van de deelnemers die de actieve preparaten kregen, seleen en co-enzym Q10, waren langer dan die in de groep die placebo’s kreeg. Anders gezegd, deze twee supplementen hadden de houdbaarheidsdatum van de cellen uitgesteld, wat een aanzienlijke impact kan hebben op het verouderingsproces.
Langzamer cellulair verloop
Telomeren zijn beschermkapjes aan het einde van onze DNA-strengen. Ze hebben dezelfde functie als plastic uiteinden aan schoenveters tegen het uitrafelen. Bij elke celdeling worden de telomeren korter. Vroeg of laat zijn ze volledig versleten. Dan ontrafelt de DNA-streng en sterft de cel.
Het lijkt erop dat het mineraal seleen en de vitamine-achtige verbinding co-enzym Q10 in staat zijn om de telomeren te beschermen en de slijtage te vertragen.
Oxidatieve stress en ontsteking
“Mensen worden blootgesteld aan versnelde veroudering. Oxidatieve stress en verhoogde ontstekingsreacties versnellen het proces, vooral als we lage niveaus van seleen en Q10 hebben. Door een laag gehalte aan deze stoffen met behulp van suppletie te verhogen, kan het verouderingsproces vertraagd worden”, zegt hoofdonderzoeker en professor Urban Alehagen, cardioloog aan het Universitair Ziekenhuis van Linköping in Zweden.
Voor de huidige studie werden bloedmonsters geanalyseerd die de onderzoekers met regelmatige tussenpozen van 443 studiedeelnemers afnamen, als onderdeel van de vijfjarige KiSel-10-studie. Sinds de publicatie van de studie in 2013 hebben de wetenschappers meer dan 50.000 bloedmonsters geanalyseerd om te achterhalen hoe seleen en co-enzym Q10 het lichaam op cellulair niveau beïnvloeden.
Gaat biologische verandering tegen
Dit grondige werk leverde meer dan 20 vervolgstudies op, waarin de onderzoekers aan de hand van verschillende biomarkers zijn nagegaan hoe seleen en co-enzym Q10 biologische veranderingen tegengaan die bij het natuurlijke verouderingsproces horen.
In de huidige studie richten ze zich op de telomeerlengte. Net als in alle eerdere onderzoeken konden de onderzoekers aantonen dat de combinatie seleen en co-enzym Q10 ouderen helpt hun gezondheid en levenskwaliteit te behouden.
Wijdverbreid seleentekort
“Allerlei markers wijzen op een verband tussen de inname van seleen en de biologische leeftijd”, zegt professor Alehagen.
De gemiddelde seleenopname in grote delen van Europa is relatief laag omdat er hier verhoudingsgewijs heel weinig seleen in de landbouwgrond zit. Studies tonen aan dat we dagelijks meer dan 100 microgram seleen nodig hebben voor een optimale gezondheid, maar in Europa komen we nog niet aan de 50 microgram.
Het idee dat seleen en Q10 tegen veroudering kunnen helpen, sluit aan bij een breder wetenschappelijk debat over de rol van oxidatieve stress bij het ouder worden. Belangrijk is wel dat deze bevindingen geen vervanging zijn voor een gezonde leefstijl: voldoende beweging, niet roken en een uitgebalanceerd voedingspatroon blijven de belangrijkste factoren die met een langere levensduur en gezonde veroudering samenhangen. Wie overweegt te starten met seleen- of Q10-supplementen kan dit het beste bespreken met een huisarts, zeker bij bestaand medicijngebruik. De studie zelf is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nutrients.
Lees ook meer gerelateerde artikelen op de themapagina van N&S Magazine 2023.
Veelgestelde vragen
Hoe werken seleen en Q10 tegen veroudering precies?
Uit de KiSel-10-studie blijkt dat deelnemers die vijf jaar lang seleen en co-enzym Q10 kregen, langere telomeren hadden dan de placebogroep. Omdat telomeren korter worden bij elke celdeling, wijst dit erop dat seleen en Q10 tegen veroudering op celniveau een beschermend effect kunnen hebben.
Is het bewijs voor seleen en Q10 tegen veroudering wetenschappelijk sterk?
Het onderzoek is gebaseerd op een langlopende, gerandomiseerde studie met meer dan 400 deelnemers en tientallen vervolgpublicaties, wat de resultaten geloofwaardig maakt. Toch blijft het, zoals bij veel voedingsonderzoek, verstandig om te wachten op onafhankelijke bevestiging voordat je harde conclusies trekt.
Kunnen jongere mensen ook baat hebben bij seleen en Q10 tegen veroudering?
De onderzochte groep bestond uit gezonde oudere mannen en vrouwen, dus het is niet zeker of dezelfde effecten bij jongere mensen optreden. De meeste aanbevelingen richten zich daarom vooralsnog op ouderen met een mogelijk tekort.
Waar krijg ik van nature voldoende seleen binnen?
Paranoten, vis, eieren en volkoranproducten zijn goede natuurlijke bronnen van seleen. Omdat de Europese landbouwgrond relatief seleenarm is, is de gemiddelde inname hier vaak lager dan de aanbevolen hoeveelheid, wat seleen en Q10 tegen veroudering extra relevant maakt voor mensen in Nederland en België.
Bronnen kunnen opgevraagd worden bij de redactie.
