Door: Judith van Kampen-Knijn
Huis vol Compassie krijgt steun zorgverzekeraars
Huis vol Compassie is in Nederland het eerste kinderpsychiatrisch behandelcentrum dat volgens de uitgangspunten van integrale psychiatrie werkt en is gecontracteerd. Door reguliere en complementaire methodieken te integreren bereikt Huis vol Compassie goede resultaten. Judith van Kampen-Knijn, directeur van Huis vol Compassie, vertelt in dit artikel over ontstaan en het hoe en waarom van de integrale aanpak van Huis vol Compassie.
“Toen ik in 2008 mijn masteropleiding oplossingsgerichte therapie bij Fontys Hogescholen afrondde, werkte ik als intensieve ambulante gezinsbehandelaar. Tegelijkertijd was ik bezig met een dru-yoga docentenopleiding. De yoga gaf me vaak rust en ontspanning en verbeterde mijn concentratie. Het viel me toentertijd steeds meer op hoe weinig we ouders en kinderen in de GGZ daarover leerden. Jammer, want deze groep zou er juist bij gebaat zijn. Zulke ideeën pasten echter moeilijk binnen de reguliere GGZ. Het was of ik moest kiezen tussen de professie als regulier therapeut en de belangstelling voor lichaam en geest. Toch moesten er volgens mij combinaties mogelijk zijn. Ik begon me op allerlei gebieden te oriënteren en ideeën uit te werken. En zo kwam ik steeds meer op het pad van de integrale psychiatrie of integrative medicine.
Van inspiratie naar realisatie
Uiteindelijk kregen mijn ideeën vorm in een combinatieplan van behandelwijzen, die ik Huis vol Compassie noemde. Huis staat symbool voor het lichaam, maar ook voor de geborgenheid waarbinnen je competenties, een levenskompas en passies kunt vinden. Het staat ook symbool voor een kleinschalige, huiselijke sfeer, ofwel helende omgeving. Compassie staat symbool voor het kind en de ouders met ondersteuning en versterking.
Vanuit verschillende disciplines in de reguliere en complementaire sfeer bleek belangstelling voor Huis vol Compassie en deze contacten groeiden uit tot samenwerking. Zo werd mijn visieplan uit 2008 langzaam maar zeker gerealiseerd. Veel dingen vielen bijna automatisch op hun plek. Zelfs de stolpboerderij waarin we nu praktijk houden, voldoet precies aan het plan: behandeling in een huiselijke sfeer, zodat kinderen zich snel op hun gemak kunnen voelen. De visie over de benadering van het kind als geheel, het holistische mensbeeld, komt op de boerderij goed tot zijn recht.
Van eenmanszaak naar GGZ-organisatie
Inmiddels is Huis vol Compassie uitgegroeid tot een behoorlijke organisatie, al blijven we de vorm van een kleinschalig behandelhuis houden. We hebben een hecht team van professionals, die goed kunnen werken vanuit de integrale visie en zich daar wèl bij voelen. Daarnaast heeft Huis vol Compassie een volwassen organisatiestructuur.
De integrale visie als grondslag van de Stichting is statutair vastgelegd. Dit zorgt voor stabiliteit. Er is een dagelijks bestuur, een raad van advies en na de WTZI-toelating een raad van toezicht. De bestuurders worden gekozen om hun integrale kwaliteiten, zonder de zakelijke kant uit het oog te verliezen. We hebben er dus niet voor gekozen om de integrale zorg onder te brengen bij een reguliere GGZ-instelling. Dat voorkomt allerlei discussies en er hoeft niet eerst een cultuuromslag plaats te vinden.
Steun van zorgverzekeraars
Het zou niet eenvoudig zijn om bij zorgverzekeraars steun te krijgen voor de opzet van een integraal behandelcentrum, zo werd gezegd. Toch viel de werkelijkheid mee. Het plan dat ik indiende bij UVIT en Achmea, werd serieus genomen. Men stond positief tegenover mijn opvattingen omtrent integrale psychiatrie en over werkwijze en teamsamenstelling. UVIT en Achmea hebben mij aangemoedigd om het plan verder uit te werken en onderzoek te doen naar al integraal werkende instellingen. Zo vond ik onder meer – via een artikel in Supplement – de gewenste kinderpsychiater en zag Huis vol Compassie als Stichting het levenslicht op 7 oktober 2008.
Timing of toeval?
Vanaf 1 januari 2010 contracteerden UVIT en Achmea Huis vol Compassie als nieuw initiatief voor integrale kinder- en jeugdpsychiatrie binnen de vrijgevestigde tweede lijn. Dit was het eerste jaar dat deze zorgverzekeraars dit soort nieuwe initiatieven steunden. Eerder waren deze contracten niet mogelijk. Volgens ons niet echt een kwestie van toeval. Ons plan werd als inspirerend ontvangen, als een nieuw initiatief waarmee de hulpverlening ook aantrekkelijk gemaakt kan worden voor kinderen. Het gaf een nieuwe kleur aan het palet van mogelijkheden voor ouders.
Kind staat centraal
Voorop staat bij ons de therapeutische relatie. De belevingswereld van het kind of jongere staat centraal. De therapievormen zijn hierop aangepast. We willen de vaardigheden versterken en het zelfoplossend en genezend vermogen stimuleren. Daartoe combineren we reguliere behandeling met veilige complementaire (CAM) vormen van behandeling. Via onderzoek verkrijgen we inzicht in de beste opzet. Doel is het kind te leren om met eventuele beperkingen om te gaan en richting te geven aan passies en talenten. In onze optiek neemt ook het voorkómen van overmatig medicaliseren – o.a. door een goede diëtetiek – en het bevorderen van een gezonde levensstijl een belangrijke plaats in.
Hoe gaan we te werk?
De manier van werken berust op de peilers van integrale psychiatrie. Bij de therapeutische relatie gebruiken wij de uitgangspunten van Kids’ Skills. Daarbij besteden we veel aandacht aan het vinden en gebruiken van de intrinsieke motivatie bij de kinderen. Zij maken als het ware hun eigen behandelplan in samenwerking met de ouders. Dit plan geven zij zelf een naam, bijvoorbeeld het “Kungfu-behandelplan”, “Opgeruimd staat netjes-behandelplan”, “Mega Mindy-behandelplan” of “Ik kan het zelf-behandelplan”. Hierdoor kunnen kinderen een betere voorstelling maken en een eigen motivatie ontwikkelen om de weg van verandering in te slaan. Het kind heeft de regie en een beter inzicht. Ook de omgeving van het kind betrekken we bij de behandeling. Ouders en school nemen een supportersrol in en moedigen aan.
Het hulpaanbod van Huis vol Compassie omvat o.m.: psychiatrisch onderzoek, integraal spreekuur, kinderpsychotherapie, reguliere medicatie, werkgeheugentraining Cogmed®, diëtetiek project Op-Voeding, creatieve therapie, ouderbegeleiding/systeemtherapie, homeopathische medicatie, oplossingsgerichte korte therapie “Kids’ skills” en Heart, Body & Mind trainingen, zoals yoga, mindfulness, hartcoherentie- en weerbaarheidstraining.
Project Op-Voeding
Binnen Huis vol Compassie hebben we alle wetenschappelijke informatie in huis om kinderen middels voeding te behandelen en het medicaliseren een halt toe te roepen. Bij de plannen is een belangrijk uitgangspunt geweest voeding te betrekken bij de behandeling van kinderen. Inmiddels is er veel wetenschappelijke informatie vrijgekomen. Dit project heet Op-Voeding en is geschikt voor kinderen met ADHD en/of ODD.
Creatieve therapieën
Omdat we uitgaan van de belevingswereld van het kind, hebben wij in ons team meerdere creatief therapeuten. Deze werken met de verschillende methodieken en implementeren deze in hun behandeling. Hierbij maken we gebruik van non-verbale methoden om emotionele, sociale, cognitieve en psychomotorische problemen te onderkennen en te behandelen. We passen twee vormen van creatieve therapie toe: dans & beweging en beeldende therapie. Bij dans en beweging staat het lichaamsgerichte voorop met onder andere hartcoherentietechnieken en ontspanningstechnieken. Bij beeldende therapie staat het werken met materialen voorop. Zo is een uniek aanbod ontstaan waarbij kinderen ten volle kunnen profiteren van stressreductie en behandeling op maat.
De knop moet om
“Binnen de integrale psychiatrie stapt de hulpverlener uit de rol van deskundige en in de rol van coach. Kennis en ervaring met het oplossingsgerichte gedachtegoed is bij de hulpverlener van groot belang. Meestal is deze opgeleid vanuit de gedachte om te helpen en te werken vanuit de oorzaak van de problemen. Bij oplossingsgericht denken is het precies andersom. We versterken kwaliteiten en stellen het systeem in staat om zelf de problemen op te lossen. Deze switch is lastig om te maken, maar ik raad het ieder aan. Het is namelijk ook die switch, die hulpverleners uit de burn-out kan houden.”
Vol compassie de toekomst in
Er valt eigenlijk nog zoveel meer te vertellen. Over onze werkwijze en over ons hulpaanbod zoals de School voor Compassie, over yoga, mindfulness- en hartcoherentietrainingen om wat te noemen. Of over de zeer bevredigende resultaten en het wetenschappelijk onderzoek: in februari 2011 is met het Louis Bolk Instituut, Nikim en het VUmc een onderzoek gestart naar de visie van ouders op de psychiatrische zorg voor hun kind en hoe de integrale benadering daarbij aansluit. Meer daarover en over onze werkzaamheden vindt u op onze website.
www.huisvolcompassie.nl
