In gesprek met Frauke van Hulten
Schrijven is een steeds terugkerend thema in het leven van Frauke van Hulten (36). Het begon ooit met het bijhouden van een dagboek. Die bezigheid heeft ze er altijd in gehouden. Na haar studie sociologie is Van Hulten gaan schrijven voor verschillende tijdschriften en magazines. De stukken die ze schrijft, gaan over wat mensen beweegt, wat ze meemaken en wat daar de achterliggende drijfveer bij is. Omdat ze zelf overtuigd is van de positieve effecten van schrijven, geeft ze sinds twee jaar coaching aan mensen die via de weg van het schrijven meer inzicht willen krijgen in hun vraagstukken of problemen. Volgens Van Hulten is schrijven (in een dagboek) als een ontdekkingsreis in jezelf. Het heeft tal van voordelen en bovendien is het ontzettend simpel, het enige dat je nodig hebt, is een pen en een stuk papier. Sinds anderhalf jaar heeft Van Hulten zich ook toegelegd op het schrijven van levensverhalen. Het laten optekenen van je levensverhaal is een prachtige manier om terug te kijken op je leven, aldus Van Hulten.
Waarom ben jij ooit begonnen met het bijhouden van een dagboek?
Van Hulten: “Toen ik een jaar of 11 was, ben ik begonnen met het bijhouden van een dagboek. Dan denk je er echt niet over na of dat een doel dient. Je doet het omdat het leuk is. Of gewoon omdat je een dagboek hebt gekregen voor je verjaardag. In het begin schreef ik over wat ik zoal deed op een dag. Naarmate ik ouder werd, schreef ik ook hoe het voor me voelde. In de puberteit zijn er veel dingen om erg onzeker van te worden. Die onzekerheid kon ik niet delen, althans dat was mijn overtuiging. Dus schreef ik alles maar op. En voor mij werkte dat bevrijdend. Ik schreef gedachten, problemen en issues van me af. Soms kwamen door het schrijven oplossingen in me op of zag ik ineens het grappige in van een bepaalde situatie waardoor ik die kon relativeren. Ik ben altijd blijven schrijven. Op sommige momenten vaker dan op andere momenten. Ik zie het als een oefening om bij jezelf te blijven, in het hier en nu. Tijd te nemen voor je gevoelens en gedachten en tegelijkertijd in liefde naar jezelf te blijven kijken.”
Hoe kwam je op het idee om coach dagboekschrijven te worden?
“Ik kreeg een aantal jaren geleden voor mijn verjaardag het boek: The Artist Way van Julia Cameron. Het boek is oorspronkelijk geschreven met het doel blokkades bij kunstenaars op te heffen. Uiteindelijk bleek het voor heel veel mensen, en niet alleen voor kunstenaars, een boek voor creativiteit en inspiratie voor een meer vervullend leven. Het boek beschrijft verschillende oefeningen in 12 weken. In de eerste week legt Cameron uit wat het nut is van het schrijven van drie pagina’s per dag. Meteen na het opstaan. Zonder doel. Gewoon jezelf ‘leeg’ schrijven. Ik dacht: ‘wow’, mijn tactiek is al eens eerder door iemand opgemerkt. Toen ben ik verder gaan zoeken naar meer artikelen en boeken over schrijven. En dan heb ik het specifiek over helend schrijven in plaats van technisch schrijven. Er bleken meer mensen die het helend schrijven, ofwel het bijhouden van een dagboek, zagen als een creatieve manier om jezelf te ontwikkelen. Geïnspireerd door verschillende mensen als Natalie Goldberg, Sandy Grason en Christiene de Vries ben ik begonnen met het ontwikkelen van schrijfoefeningen die passen bij een bepaald vraagstuk. Ik heb nu zo’n honderd schrijfoefeningen ontwikkeld en die ben ik op vriendinnen gaan uitproberen. En ze waren heel erg enthousiast. De volgende stap was een pilot van een serie workshops dagboekschrijven (vijf sessies van anderhalf uur, om de week) voor meerdere vrouwen die ik niet kende en ook van hen ontving ik mooie reacties. De keuze om het professioneel aan te gaan pakken was toen snel gemaakt. Ik geef nu groepsworkshops dagboekschrijven en individuele coaching. In de groepsworkshops gaat het over algemene levensvragen. We doen verschillende inspirerende schrijfoefeningen en we ontwikkelen onze creativiteit. Bij individuele coaching gaat het veel meer om persoonlijke levensvragen. Individuele sessies lenen zich ervoor veel dieper in te gaan op de materie.”
Voor wie is schrijfcoaching bedoeld?
“Voor iedereen die behoefte heeft aan meer verdieping en inzicht. In verschillende levensfasen komen levensvragen bij je op. Wat wil je studeren? Wat voor werk wil je gaan doen? Waar wil je wonen? Wil je een partner en wat zoek je in een partner? Wil je kinderen? Ben je gelukkig? Doe je dat waar je blij van wordt? Door te schrijven aan de hand van verschillende oefeningen werk je direct aan deze vragen. De wijsheid en antwoorden zitten tenslotte in jezelf. Schrijven is een manier om jezelf naar een hoger plan te tillen. Inmiddels wordt het heilzame effect van schrijven ook onderkend door wetenschappers.”
Hoe ziet een schrijfsessie eruit?
“Dat ligt helemaal aan de vraag die op tafel ligt. Schrijven werkt heel goed om je gedachten te ordenen en daardoor te leren focussen. Om je doelen helder te krijgen en om gevoelens te onderzoeken. Je leert luisteren naar je intuïtie waardoor het makkelijker wordt dromen en wensen in kaart te brengen. En schrijven is ook een manier om los te laten wat losgelaten moet worden. Het grote verschil met andere coaching is dat er weinig gepraat wordt en vooral veel geschreven. Er is een aantal do’s en don’ts bij schrijven. We schrijven altijd een bepaalde tijd. Onbewust weet je dan dat het antwoord (of een deel ervan) binnen die tijd op papier moet staan. Daarnaast is het belangrijk dat je je pen op je papier houdt. Dus als je niet weet wat je moet schrijven schrijf je letterlijk: ‘Ik heb geen idee wat ik nu moet schrijven. Ik weet het echt niet…’ Er komt vanzelf een nieuwe gedachte in je op die wél betekenisvol is. Na het schrijven is er gelegenheid je stuk hardop voor te lezen. Je geeft jezelf daarmee het signaal af dat wat je geschreven hebt (en dus wat je gedacht of gevoeld hebt), mag bestaan. Bovendien krijg ik daardoor de gelegenheid vragen te stellen over hetgeen is opgeschreven. Naar een achterliggend idee, of de reden waarom nou juist dat op papier is gekomen. Een sessie duurt maximaal anderhalf uur. De cliënt krijgt thuisopdrachten mee. En we maken een nieuwe afspraak. Mijn streven is dat ik iedereen in ongeveer 5 sessies een heel eind op weg kan helpen. Het gebeurt me ook wel eens dat iemand na één keer weet wat hem of haar te doen staat en nooit meer terugkomt. Geweldig!”
Naast je werk als schrijfcoach ben je levensverhalen gaan optekenen. Is er een overeenkomst?
“Ik schrijf al jaren voor verschillende tijdschriften en magazines artikelen over mensen en wat hen beweegt. Dat is geweldig om te doen. Alleen krijg je nooit het hele verhaal. Die stukken zijn vaak kort en vluchtig; ze beslaan een episode uit iemands leven. Ik wilde ook wel eens het hele verhaal. Toen ik begon met mijn coachingspraktijk ‘Schrijf in je dagboek’, belde een dame mij op om te vragen of ik haar dagboek wilde schrijven. Ik begreep eerst niet wat ze bedoelde. Na doorvragen bleek dat ze haar eigen levensverhaal op papier wilde hebben; met terugwerkende kracht het dagboek dat ze zelf nooit had bijgehouden. Ze wilde haar geschiedenis op die manier aan haar kinderen en kleinkinderen nalaten. Ik vond het een mooi idee en ik ben me gaan verdiepen in ‘life review’ zoals dat heet. Belangrijk is hoe je het fijn maakt voor de verteller. Een heel leven oplepelen is niet altijd makkelijk. Een leven bestaat nou eenmaal niet uit alleen mooie momenten. Mevrouw Verheijen was bijna 90 jaar toen ik haar verhaal opschreef. Ze had een prachtig en vervullend leven gehad. Maar ook de oorlog meegemaakt en ze is geconfronteerd met een ernstig zieke dochter. Het is niet makkelijk daarover te vertellen.
Net als het schrijven in je dagboek is je leven vertellen en op (laten) schrijven een heilzaam proces. Het biedt je de mogelijkheid terug te kijken en gebeurtenissen in een nieuw perspectief te plaatsen. Mevrouw Verheijen had altijd veel moeite met de ziekte van haar dochter. Ze had het gevoel gehad machteloos aan de zijlijn te hebben gestaan. Tijdens het vertellen erover kwam ze erachter dat ze ook heel veel voor haar heeft kunnen betekenen. Dat is een mooi inzicht. Behalve dat je nieuwe inzichten krijgt over je eigen geschiedenis, is het ook helend aandacht te vragen en te krijgen voor je verhaal. Ik ben een aantal maanden bezig met het schrijven van iemands leven. Ik kom langs voor verschillende interviews. Het resultaat is een prachtig boek met jouw geschiedenis geïllustreerd met foto’s.”
Voor meer informatie over de workshops van Frauke van Hulten en over het laten optekenen van je levensverhaal: www.mijnpersoonlijkeglossy.nl en www.schrijfinjedagboek.nl
