Door: Paul Loomans
Wie kan er nog echte rust ervaren? Wie kan er nog handelen vanuit innerlijke kalmte? Voor de meesten van ons is deze rust een ideaal geworden dat zich steeds verder van ons lijkt te verwijderen. We ervaren een versnelling om ons heen die de kleine lege tijdruimtes die er net nog waren, opslokt. Zoals bijvoorbeeld de pauze, de vrije zaterdag of de avond na het werk.
Vervolgens lijkt de versnelling als een gretig dier ook nog kleinere oningevulde momentjes te ontdekken. Die kunnen eveneens nuttig gebruikt worden.
In dit licht kun je ook het multitasken zien. Tijdens het ene ook nog het andere doen. Tijdens de maaltijd ook nog lezen. Tijdens een telefoontje ook nog een e-mail lezen. Op de wc ook nog facebook checken. Misschien kunnen we wel tripletasken…
We moeten constateren dat de vooruitgang die ons zoveel uit handen neemt en ons tijd lijkt te geven om leuke dingen voor onszelf te doen, ons in feite voert naar het benauwde gevoel geen vrij beschikbare tijd meer te hebben.
Waar is onze rust gebleven? Welke prijs betalen we voor de vooruitgang? Dat we een prijs betalen is duidelijk. We spreken tegenwoordig over quality time met onze kinderen. Daarmee bedoelen we: we negeren even de druk van alle kanten en proberen te genieten van onze kinderen die dit moment dan waarschijnlijk juist willen gebruiken om eens lekker tegendraads zichzelf te kunnen zijn.
We voelen de stress in ons lijf, we zijn nooit klaar. We zijn meer bezig met doven van de ergste branden om ons heen dan met plezier een van onze hoofdtaken aanpakken.
Zelf had ik daar een aantal jaren geleden ook last van. In mijn onlangs verschenen boek ‘Ik heb de Tijd, handleiding in Tijdsurfen’ beschrijf ik deze periode. Dit gevoel van te veel stress was voor mij het begin van de omslag, het vertrekpunt van de ontdekking van een andere manier van omgaan met tijd. Ik ontdekte dat het daadwerkelijk mogelijk is te functioneren vanuit rust.
(….) Het was in het voorjaar van 2005. Ik was acteur en regisseur en nam deel aan diverse projecten na elkaar en door elkaar, zoals dat in mijn toenmalige beroep soms kon gaan. Regie van een circus in Zwitserland. Een jeugdvoorstelling door het land. Tegelijk was ik verantwoordelijk voor het European Zen Center in Amsterdam. En was ook nog vader in een gezin met nog jonge kinderen. Soms had de jongste ’s nachts nachtherrie, zoals zij het noemde, en kwam lekker bij ons liggen. De wekker ging dan voor mijn gevoel wel erg vroeg af.
Om niets te vergeten, had ik een ingenieus systeem van lijstjes ontworpen. Er was een verdeling in 3 groepen: werk, zen en thuis. Elke groep had weer eigen onderafdelingen. De lijstjes kon ik direct uit de computer uitdraaien met de juiste titels er al op. Zo zag ik voortdurend wat ik al had gedaan. Maar vooral ook wat ik nog niet had gedaan. Van dat laatste kreeg ik de zenuwen, want dit was altijd veel. Het deed denken aan het spel Tetris. Wanneer je opgelucht zag dat er onder een paar rijen blokjes verdwenen, kwamen er van boven nieuwe blokjes aan, die nog sneller naar beneden vielen. Het was nooit af.
De stress in mijn hoofd kwam voor een deel voort uit het feit dat ik voortdurend zag hoeveel ik nog moest doen. Voor een ander deel omdat ik onbewust verlangde dat deze altijd voortdenderende trein zou stoppen en ik klaar zou zijn. En natuurlijk ook omdat het inderdaad veel was.
Ik was zenmonnik. Waar was mijn rust, mijn sereniteit? Ik was gespannen, moe en bezorgd. In die tijd begon er langzaam in mij een idee te rijpen. Ik besloot de mij aangeboden handschoen op te nemen. Ik verzamelde al mijn lijstjes en zag nog een keer hoe precies en perfect ze waren. Daarna scheurde ik ze door en gooide ze in de prullenbak.
Het was het begin van mijn onderzoek naar het ontstaan van stress. De stap de lijstjes weg te doen, leek onzinnig en onbezonnen. Maar de gedachte erachter was juist: ik nam er een grote stressfactor mee weg. Door deze rigoureuze en intuïtieve stap dwong ik mijzelf als het ware van nul af aan uit te vinden waar ik de rust verloor en hoe ik hem kon behouden. Het ging er niet zozeer om af en toe tot rust te kunnen komen. Rust moest het uitgangspunt zijn. Functioneren vanuit kalmte en evenwicht.
Omdat ik geen lijstjes meer maakte, dreef ik volledig op wat ik mij herinnerde. Alleen de afspraken die ik maakte, mochten in de agenda. ‘De echt belangrijke dingen onthoud ik wel’, dacht ik naïef.
Door de bijzondere situatie waarin ik mezelf moedwillig had geplaatst, begon ik nu ontdekkingen te doen. Om niet iets te vergeten was mijn aandacht extra gefocust op de reminders die mijn geest uitzond. Ik werd mij bewust wanneer iets innerlijk om aandacht vroeg. Dat kon op ongelegen momenten zijn. Wanneer ik net verdiept was in het uit mijn hoofd leren van een theatertekst, zei een stemmetje in mij: vergeet niet een afspraak te maken met de mondhygiëniste…
Wat kwam zij zich nu er tussenin mengen? Het stoorde me. Ik was tekst uit mijn hoofd aan het leren. En ik zei tegen de gedachte: ga weg, kom mij jouw boodschap maar op een beter moment brengen. Ondertussen begon mijn barometer alarm te slaan: hij had spanning waargenomen, fysieke spanning. Doordat ik me lastig gevallen voelde, wees ik de vraag ook met mijn lichaamsspieren af. Afwijzing veroorzaakt spanning, concludeerde ik.
Ik deed nog andere constateringen, die ik alleen maar kon doen doordat ik de lijstjes verbannen had. Meer en meer dreef ik op mijn gevoel. Het kwam steeds vaker voor dat ik iets deed en er ook voor in de stemming was. Met andere woorden: wanneer ik het mijzelf toestond, kon ik veel vaker dingen op het juiste moment doen. Met alle voordelen van dien. ‘Het juiste moment’ werd een nieuw begrip voor mij, zoals er andere nieuwe begrippen zouden volgen.
Hoe langer ik de nieuwe methode gebruikte, hoe meer ik begon in te zien dat het profijt verder strekte dan de beoogde rust. Deze methode was niet alleen goed voor mijn innerlijk welzijn, zij was ook beter voor het beheren van mijn agenda en de kwaliteit van mijn werk. Mijn intuïtie was een betere manager dan mijn verstand. Gevoeliger, flexibeler, dieper.
Ik moest haar wel van de juiste informatie voorzien. Daarin was zij net zo veeleisend als de ratio. Zij wilde alles weten wat er gebeuren moest. En ik moest ervoor zorgen dat ik geen informatie achterhield of op een negatieve manier presenteerde.
Mijn experiment leidde tot een grotere aanpassing dan ik verwacht had. Ik verwisselde van bestuurder! De vorige heette controle en overzicht. De nieuwe droeg de naam intuïtie, en de brandstof die zij nodig had, was vertrouwen.
Momenteel werk ikzelf en vele anderen aan wie ik de methode mocht leren, al jaren met deze nieuwe manier van omgaan met onze taken en de tijd. Wij zijn Tijdsurfers geworden.
De versnelling zal niet stoppen of van richting veranderen. Maar wij kunnen veranderen in onze wijze van benadering.
In plaats van trachten met wilskracht alles in een tijdsraam te persen en vervolgens met geweld onze prioriteiten te stellen, kunnen we soepel surfen over de golven van de tijd en de juiste taken op het juiste moment verrichten.
Het boek ‘Ik heb de Tijd, een handleiding in Tijdsurfen’ is verkrijgbaar in de boekhandel of op internet. Zie ook de website www.ikhebdetijd.nl (prijs € 17,95).
Paul Loomans is oprichter en coach van De StressOntknoping. Hij begeleidt mensen individueel en in groepen, om rust te hervinden. Daarbij hanteert hij een door hemzelf ontwikkelde methode op basis van zeninzichten. Eerder was hij acteur en regisseur van mime- en bewegingstheater. Hij is zenmonnik sinds 1984 en medeverantwoordelijke voor het European Zen Center in Amsterdam. Hij is getrouwd en is vader van drie kinderen.
Blijven surfen over de golven van het leven
Wil je vaker leren surfen over de golven van drukte en onrust in je leven? Bekijk ook de andere artikelen uit deze editie van PSC Magazine, of lees meer betrouwbare achtergrondinformatie over ontspanning en mindfulness via Thuisarts.nl.
