Inhoudsopgave
Communicatie met je oncoloog: het gesprek dat vaak niet gevoerd wordt
Communicatie met oncoloog over complementaire zorg blijft vaak achterwege, terwijl juist die openheid essentieel is voor veilige behandeling. Steeds meer mensen met kanker combineren hun reguliere behandeling met vormen van complementaire zorg: van voedingssupplementen tot massage, acupunctuur of mindfulness. Wat veel minder vaak gebeurt, is dat ze dit ook vertellen aan de arts die de hoofdbehandeling begeleidt. Dat is geen onwil, vaker een kwestie van aannames: het lijkt onbelangrijk, of het onderwerp komt simpelweg niet ter sprake tijdens een kort consult vol medische informatie.
Toch is die stilte niet zonder risico, zoals eerdere artikelen in deze serie al lieten zien over interacties tussen supplementen en behandeling. Goede communicatie tussen alle betrokken zorgverleners is minstens zo belangrijk als de zorg zelf.
Een derde gebruikt het, bijna een derde zwijgt erover
Een Amerikaans onderzoek onder 3118 mensen met kanker of een kankergeschiedenis bracht dit patroon scherp in beeld. Van hen gaf 33,3 procent aan het afgelopen jaar een vorm van complementaire zorg te hebben gebruikt, met kruidensupplementen als meest voorkomende vorm (35,8 procent van de gebruikers).
Opvallend: 29,3 procent van deze gebruikers had dit niet gemeld aan hun arts. Dat percentage verschilde sterk per type zorg – bij kruidensupplementen bleef 11,8 procent stil, maar bij mindfulness- of meditatiepraktijken liep dat op tot 58,2 procent. Blijkbaar wordt een supplement eerder als ‘relevant genoeg om te melden’ gezien dan een mentale of spirituele praktijk, terwijl beide vormen van zorg de behandeling kunnen raken. Een overzicht van vergelijkbare studies naar openheid over complementaire zorg bij kanker is te vinden via PubMed.
De twee meest genoemde redenen om te zwijgen
Het onderzoek vroeg ook waarom mensen hun complementaire zorg niet meldden. De meest genoemde reden, door 57,4 procent van de niet-melders, was dat de arts er simpelweg niet naar had gevraagd. Dat onderstreept waarom communicatie met oncoloog niet alleen een taak van de arts zou moeten zijn.
De op één na meest genoemde reden, bij 47,4 procent, was de overtuiging dat het niet relevant genoeg was om te melden. Beide redenen zijn begrijpelijk, maar allebei gebaseerd op een aanname die niet altijd klopt: een arts die niet vraagt, gaat er vaak vanuit dat er niets te melden is, en ‘niet relevant lijken’ is geen garantie dat iets ook daadwerkelijk geen interactie heeft met chemotherapie, bestraling of medicatie.
Wat er op het spel staat wanneer niemand het weet
De risico’s van zwijgen zijn niet theoretisch. Eerder in deze serie kwam naar voren hoe bepaalde supplementen, zoals ijzer of hoge doses antioxidanten, tijdens chemotherapie samenhingen met slechtere uitkomsten.
Zonder dat de oncoloog weet dat een patiënt deze gebruikt, kan die dat risico niet meewegen of tijdig bijsturen. Ook een complementair behandelaar werkt effectiever met volledige informatie: wie weet welke chemokuur iemand krijgt, kan een massage of voedingsadvies daarop afstemmen. Communicatie met je oncoloog werkt dus het best als die niet als eenmalig gesprek wordt gezien, maar als een doorlopend onderdeel van elk vervolgconsult, ook wanneer er weinig lijkt te zijn veranderd. Goede communicatie met oncoloog, huisarts en behandelaar werkt dus in twee richtingen – niet alleen van patiënt naar oncoloog, maar ook tussen de verschillende zorgverleners onderling, het liefst met de patiënt als verbindende schakel.
Zelf het initiatief nemen
Communicatie met oncoloog hoeft niet te wachten tot de arts ernaar vraagt – en gezien de cijfers vaak ook niet verstandig. Een praktische aanpak is een lijstje bijhouden van alle supplementen, behandelingen en therapeuten waarmee contact is, en dit meenemen naar elk consult, ook als er niet expliciet naar wordt gevraagd.
Complementaire behandelaars kunnen op hun beurt aanbieden om, met toestemming van de patiënt, kort contact te hebben met de oncoloog of huisarts over de behandeling die ze bieden. Dat hoeft geen formeel proces te zijn: één zin bij binnenkomst – ‘ik gebruik ook nog X en Y’ – is vaak al genoeg om het gesprek te openen en de zorg als geheel veiliger te maken. Meer over de samenwerking tussen reguliere en aanvullende zorg is te vinden in het overzicht van complementair algemeen op Curova.
