Het geheim van de hazelaar

Katinka Hagenaar over de geschiedenis en toepassingen van de toverhazelaar (hamamelis), met een recept voor een huidtonic.

Het geheim van de hazelaar

Meer geschiedenis dan je dacht

Dit seizoen groeit hélémaal niks. Totdat ik voorbij een veldje met hazelaars liep. De verse katjes of pluimpjes lagen op de grond en in de boom hingen er nog veel meer.

De naam hamamelis komt van het Griekse hama, dat tezamen betekent; de boom draagt tegelijkertijd bloemen en vruchten. Melon betekent vrucht of appel. De soortnaam virginiana is de verwijzing naar de staat Virginia in de VS. Dit vroeg gekoloniseerde gebied is genoemd naar Elizabeth I van Engeland, The Virgin Queen.

De plant heeft veel sagen en magie om zich heen. In koloniale tijden werden de takken gebruikt als wichelroede. De Engelse naam Witchhazel (in het Frans: Noisette de la Sorciere) is niet afkomstig van de heksen, maar van het oude Saksische woord voor buigzame takken wych, verwant aan ons woord twijg.

De toverhazelaar is een heester van ongeveer 6 meter hoog met echte takken en een grijsbruine schors. De elliptische bladeren zijn groen en glad, of licht behaard met duidelijke nerven langs de bladrand die bochtig getand is. De bloemen bloeien in de oksels van de bovenste takken. De vier tot vijf heldergele kroonbladen hebben de vorm van lange, vaak gedraaide bandjes. Ze verschijnen pas als de bladeren zijn afgevallen. Veel mensen denken dat de toverhazelaar vroeg bloeit, maar in feite bloeit ze laat. De vruchten zijn houtige doosvruchten, rond tot ovaal en lijken op hazelnoten. Ze worden pas in het volgend voorjaar rijp en barsten dan open, waarna de zaden met kracht wegvliegen.

De plant werkt via de huid wondhelend, bloedstelpend, vaatvernauwend en desinfecterend. Denk aan schaafwonden, bloedneus, een ruwe, droge huid, luiereczeem, insectenbeten en aambeien.

Een recent onderzoek heeft uitgewezen dat een gefiltreerd deel van het extract van de toverhazelaar dat hoofdzakelijk proanthocyandine bevat, een sterke werking tegen het Herpes simplexvirus heeft. De parfumindustrie gebruikt deze plant ook voor bepaalde verzorgingsproducten. Kijk maar eens naar de ingrediënten vermeld op de verpakking.

Omdat er inwendig een reactie kan ontstaan op bepaalde medicijnen, is er geen theerecept bij dit artikel. Een tonic voor een vette huid kan ik wel aanbevelen.

Middel voor een vette huid

Meng 1 deel sinaasappelschil met 4 delen toverhazelaarpluimpjes in 200 ml heet water. Laat afkoelen en dep dit mengsel als tonic op de huid.

Wil je meer weten, heb je vragen of een idee? Laat het me weten via katinka@dehelderemaan.nl. Ik wens jullie veel plezier met het ontdekken van de onopvallende pluimpjes. Tot de volgende keer.

Auteur

Rick

Gepubliceerd op

15 augustus, 2026

Thema

NGW Magazine 2025

Tags

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen