Kruidenkennis: Mosterd
Door Katinka Hagenaar
Iedereen kent mosterd als keukenspecerij. Het is een kruisbloemige grote plant die vanuit het Middellandse Zeegebied en Azië is gekomen. Vier eeuwen voor onze jaartelling maakte Theophrastus melding van het kweken van zwarte mosterd, over het mosterdzaadje uit de bijbel. Omdat uit het kleine zaadje (0,5 tot 1 mm) een plant als een boom kon groeien, werd zelfs in het Nieuwe Testament beschreven dat het vergelijkbaar kon zijn met het Koninkrijk der Hemelen (Mt 13:31). De Romeinen hebben het zaadje meegenomen naar onze streken, waar het in kloostertuinen werd omarmd.
Het geslacht Sinapsis heeft meerdere op elkaar lijkende planten. Koolzaad is een zusje in de plantfamilie. De Nederlandse naam is Herik. De oorsprong van die naam is terug te vinden in het Oudhoogduits. Van Herik wordt mosterd gemaakt. De naam is afgeleid van het Oudfranse woord moutarde of van het Latijnse woord mustum.
De plant groeit graag in bermen en op kleigrond. In Nederland wordt de plant 80 cm hoog en heeft gele bloemen met 4 kroonbladeren. Het is een eenjarige plant op een vertakte stengel. De onderste bladeren zijn geveerd, de bovenste smal en spits. De bloemen bloeien in trossen; ze vormen rechtopstaande, gebobbelde, tweekleppige hauwen als een korte snavel. De peul bevat 4-8 bruinzwarte zaden (Sinapsis nigra) of bleekgele zaden (S. alba). De bloeitijd is van juni tot augustus. De bijen zorgen ervoor dat er heerlijke zomerhoning van gemaakt wordt. Kleine vogels zijn gek op deze traktatie.
Het gebruik van onze mosterd, de kruidige pasta die verkregen wordt door het fijnstampen van de zaden in sap van druiven of in druivenmost, verspreidde zich eind 12e, begin 13e eeuw; de naam ‘mostarde’ (moût ardent oftewel ‘bruisende most’) duikt voor het eerst op in een geschrift uit 1288. Tegenwoordig is het een van de meest gebruikte specerijen. De pasta werd helend toegepast als wikkel of warmtepleister. De warmte die dit uitstraalt, is te vergelijken met een moxapleister. Mooi om te weten dat het door de huid heen óók een neurologische reiniging doet.
Het blad kan ook gegeten worden. Met de Japanse naam heet het mizuna. Meer toepassingen op mijn website.
Werkzame bestanddelen voor het spijsverteringsbevorderende kruid zijn onder andere vluchtige olie, mosterdolieglycoside (sinigrine), slijm, alkaloïden en myrosinase.
Qua spiergroep reinigt mosterd als een erosie op plaques op dwarsgestreept spierweefsel. Het maakt dus samentrekking mogelijk bij spiergroepen die buiten bewuste aansturing staan. Denk aan de longen, slokdarm, endeldarm, lever, oogspieren, maar ook kniekruisbanden en andere kleine spieren die net zo goed vervuild kunnen raken.
Dr. Bach heeft de werking van de bloesems op emoties beschreven. De kenmerken van deze bloesemkracht als je uit balans bent, beschrijft hij als volgt: somber zonder aanwijsbare oorzaak, huilbuien uit ogenschijnlijk niets, lusteloosheid, naar binnen gekeerd zijn. Vreugde ontbreekt. De bloesem zorgt ervoor dat je beetje bij beetje weer vreugde kan voelen; opgewektheid en dankbaarheid geven evenwicht en halen twijfels weg.
Wil je meer weten over dit veelzijdige kruid, of een van de andere neuroregeneratieve kruiden? Schrijf je in voor de nieuwsbrief op www.dehelderemaan.nl
