Medicijnen en voedingssupplementen kunnen elkaar beïnvloeden. Door gebruik van bepaalde voedingssupplementen kunnen sommige medicijnen sterker of minder sterk werken of zelfs niet meer werken. Dat is ook het geval bij Ginseng en Ginkgo biloba in combinatie met antistollingsmiddelen. In dit artikel lees je wat je moet weten over het gelijktijdig gebruik van deze kruidenpreparaten en geneesmiddelen en wat hun interactie is.
Antistollingsmedicijnen, ook bekend als anticoagulantia, zijn medicijnen die de stolling van het bloed verminderen of vertragen. In de volksmond worden ze ook wel bloedverdunners genoemd. Dit is echter niet helemaal juist, omdat ze het bloed niet verdunnen maar ervoor zorgen dat de stolling minder snel optreedt. Antistollingsmedicijnen zijn er in verschillende soorten: bloedplaatjesremmers en krachtige antistollingsmedicijnen.
Bloedplaatjesremmers zijn het minst krachtig en worden voorgeschreven bij een relatief laag risico op het vormen van (gevaarlijke) bloedstolsels. Krachtige antistollingsmedicijnen, zoals vitamine K-antagonisten en DOACs zijn voor patiënten met een hoog risico op stolsels en op aandoeningen zoals een (long)embolie, hartinfarct of beroerte. Deze medicijnen worden voorgeschreven aan personen die een bloedstolsel hebben of hebben gehad, of hier een groot risico op hebben.
Hoe werken antistollingsmiddelen?
De bloedplaatjesremmers zorgen ervoor dat het bloed minder snel stolt door bloedplaatjes minder kleverig te maken. In Nederland vaak voorgeschreven bloedplaatjesremmers zijn onder andere acetylsalicylzuur (aspirine), carbasalaatcalcium (ascal), clopidogrel (plavix), dipyridamol en prasugrel. Bij gebruik van deze medicatie is een controle bij de trombosedienst niet noodzakelijk.
Wanneer mensen een veel hoger risico hebben op bloedstolsels, bijvoorbeeld na een hartinfarct, worden krachtige antistollingsmiddelen voorgeschreven. Deze middelen zijn onder te verdelen in twee soorten:
Vitamine K-antagonisten
Vitamine K-antagonisten zorgen ervoor dat het bloed minder snel stolt door de werking van vitamine K te remmen. Vitamine K is een belangrijk onderdeel van onze bloedstolling, het is nodig voor de aanmaak van stollingsfactoren in het bloed. Vitamine K-antagonisten die in Nederland veel worden voorgeschreven, zijn acenocoumarol en fenprocoumon. Het verschil tussen deze medicijnen ligt in hun werkingsduur. Acenocoumarol heeft een kortere werkingsduur dan fenprocoumon. Acenocoumarol is dus sneller uit het lichaam verdwenen.
Directe Orale Anti Coagulantia (DOAC)
DOACs hebben rechtstreeks invloed op één van de stollingseiwitten (trombine en stollingsfactor Xa). Ze remmen dus een specifieke stap in de stolling van het bloed. In Nederland bekende DOACs zijn bijvoorbeeld apixaban, dabigatran en rivaroxaban. Artsen schrijven DOAC voor aan een beperkte groep patiënten.
Ginseng
Ginseng (Panax ginseng) is in Azië al duizenden jaren bekend om zijn gezondheidsbevorderende eigenschappen. De twee bekendste soorten zijn P. quinquefolius en P. ginseng. De wortels van de plant bevatten de actieve ingrediënten, ginsenoïden, die zowel het lichamelijke als geestelijke uithoudingsvermogen stimuleren. Ginseng wordt in voedingssupplementen verwerkt vanwege de mogelijke prestatieverhogende invloed voor zowel lichaam als geest. Het wordt gebruikt bij lichamelijke vermoeidheid, maar ook voor de concentratie. Meer wetenschappelijke studies zijn nodig om deze effecten beter te duiden.
Ginkgo biloba
De bladeren van de Ginkgo biloba, ook wel Japanse tempelboom genoemd, worden verwerkt in voedingssupplementen vanwege het gunstige effect op de bloedsomloop.
Eén van de effecten van de bladeren van de Ginkgo is dat ze de doorbloeding bevorderen. Hierdoor neemt ook de doorbloeding van de hersenen toe en daardoor kan het helpen bij het verbeteren van het geheugen en het concentratievermogen. Doordat Ginkgo de doorbloeding bevordert, kan het kruid ook helpen bij koude handen en voeten of zware benen.
Wat is de interactie met Ginseng?
Bij kruidenpreparaten met Ginseng is de interactie met het medicijn warfarine het meest onderzocht. Warfarine is een antistollingsmedicijn dat niet in Nederland wordt verkocht. Toch is de interactie met dit medicijn erg belangrijk om meer te weten over de effecten van het tegelijk gebruiken van antistollingsmiddelen en Ginseng.
Voedingssupplementen met Ginseng zorgen in eerste instantie voor een afname van de samenklontering van bloedplaatjes en versterken daarmee het effect van antistollingsmiddelen. Maar daarnaast laten studies zien dat Ginseng inspeelt op cytochroom P450-enzymen en hun aanmaak stimuleert. Dit proces heeft invloed op de werking van warfarine: de plasmaspiegels van warfarine gaan omlaag. Dit suggereert een afname van het antistollingseffect. Netto kan dit resulteren in geen effect, maar het kan er ook voor zorgen dat de bloedstollingstijd toeneemt of afneemt. Totdat meer bekend is, is voorzichtigheid geboden bij het gelijktijdig gebruik van ginseng met verschillende antistollingsmiddelen.
Wat is de interactie met Ginkgo biloba?
Kruidenpreparaten met Ginkgo biloba hebben een effect op de bloedstolling. Werkzame stoffen in het kruid hebben mogelijk een remmende werking op de samenklontering van bloedplaatjes. Daarnaast kunnen kruidensupplementen met Ginkgo biloba een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het bloed. Afhankelijk van de precieze samenstelling van het preparaat remmen of versterken ze de werking van bepaalde leverenzymen, zoals cytochroom P450. De plasmaspiegel van een antistollingsmiddel kan dan hoger of lager uitvallen.
Waarom oppassen met Ginseng en Ginkgo biloba?
Het gebruik van Ginseng en Ginkgo biloba gaat niet goed samen met het gebruik van antistollingsmedicijnen. Antistollingsmedicijnen zorgen dat het bloed langzamer stolt. Ook Ginseng en Ginkgo biloba hebben mogelijk een effect op de stolling van het bloed. Bij gebruik van één van deze kruidenpreparaten samen met een antistollingsmedicijn bestaat een grotere kans op bloedingen. Bij gebruik van Ginseng samen met een antistollingsmedicijn kan soms ook het antistollingsmedicijn juist minder goed werken.
Wat moet je doen?
Bij gebruik van een antistollingsmiddel, raad dan aan niet te starten met Ginseng of Ginkgo biloba. Gebruikt iemand al Ginseng of Ginkgo biloba samen met een antistollingsmedicijn? Raadpleeg dan een arts, apotheker of de trombosedienst. Deze kunnen vertellen of stoppen met Ginseng of Ginkgo biloba noodzakelijk is.
Bronnen zijn op te vragen bij de redactie.
