Gezonde slijmvliezen zonder hormoontherapie? Duindoornextract lijkt het mogelijk te maken

Droogte van de vagina, een branderig en jeukend gevoel en pijn tijdens geslachtsgemeenschap zijn bekende symptomen tijdens of na de menopauze, klinisch bekend als “vaginale atrofie”, veroorzaakt door dalende oestrogeenspiegels. Hormoontherapie is de gangbare behandeloptie, maar niet iedere vrouw kan of wil deze gebruiken. Duindoornolie komt in onderzoek naar voren als een veelbelovend natuurlijk alternatief.

Postmenopauze

Volgens een onderzoek gepubliceerd in Maturitas onder bijna 100 postmenopauzale vrouwen met vaginale atrofie, biedt gebruik van een supplement met duindoornextract (SBE) aanzienlijke verlichting. Goed nieuws, want duindoornextract is een natuurlijk supplement zonder gemelde bijwerkingen. Het extract is rijk aan vitamine A, die een grote invloed heeft op de gezondheid van slijmvliezen.

Achtennegentig vrouwen voltooiden het dubbelblinde, placebogecontroleerde onderzoek, waarin ze willekeurig dagelijks 3 gram duindoornolie (in capsules) of een placebo kregen. Een gynaecoloog beoordeelde voor en na het onderzoek de verschillende scores voor vaginale gezondheid. Ook werden de vaginale pH-waarde en het vochtniveau gemeten, en werd de vaginale gezondheidsindex berekend. Met kliniekbezoeken en in logboeken werd het dunner worden, uitdrogen en ontsteken van het vaginale slijmvlies in kaart gebracht. Ten slotte werden bloedmonsters onderzocht op lipiden, leverenzymen en C-reactief proteïne (CRP), een bekende marker van ontsteking.

Het onderzoek toonde aan dat de groep die duindoornextract kreeg, vergeleken met de placebogroep, een significante verbetering vertoonde in de conditie van het vaginale slijmvlies. Over het algemeen was de vaginale gezondheid in de SBE-groep verbeterd ten opzichte van de placebogroep. De onderzoekers concludeerden dat duindoornolie gunstig is voor de vaginale gezondheid, en een optie zou kunnen zijn voor vrouwen die geen oestrogeentherapie (hormoonsubstitutietherapie) kunnen of willen gebruiken.

Biologische brug naar de omgeving

Slijmvliezen zijn als de interne huid van het lichaam. We hebben ze in onze mond, ogen, neus, oren, in ons spijsverteringskanaal, ademhalingssysteem, en in onze urinewegen en geslachtsorganen. Slijmvliezen vormen een biologische brug tussen het lichaam en de omgeving, wat betekent dat ze voortdurend worden blootgesteld aan ziektekiemen, virussen, verontreinigende stoffen, irriterende stoffen, hormonale veranderingen en andere factoren.

Droge ogen

Het droge-ogensyndroom, een veelvoorkomende aandoening bij zowel mannen als vrouwen, kan de kwaliteit van leven flink schaden. Een onderzoek gepubliceerd in The Journal of Nutrition laat zien dat duindoornolie ook hier nuttig kan zijn. Een dubbelblinde, gerandomiseerde, parallelle studie onder 86 mannen en vrouwen (20 tot 75 jaar) toonde aan dat dagelijks gebruik van duindoornolie gedurende drie maanden symptomen als verbranding en roodheid van de ogen aanzienlijk verminderde.

Droge mond

Ook monddroogheid, of xerostomie (de medische term), is een wijdverbreid probleem. Tot veertig procent van de volwassenen, vooral vrouwen en ouderen, heeft er last van. Volgens een dubbelblind cross-overonderzoek onder elf vrouwen met xerostomie en ernstig verminderde speekselproductie, helpt dagelijks gebruik van duindoornolie (SBA 24-extract) om de symptomen van een droge mond te verlichten. SBA 24 is de duindoornbron die in de meeste wetenschappelijke onderzoeken wordt gebruikt, en daarom het best gedocumenteerd is.

Het is goed om te weten dat er een natuurlijke optie bestaat om problemen met droge slijmvliezen in verschillende delen van het lichaam aan te pakken, al vervangt dit natuurlijk geen medisch advies bij aanhoudende of ernstige klachten.

Hoe kies je een goed supplement

Niet elk duindoornsupplement is hetzelfde. De hoeveelheid en het type actieve bestanddelen kunnen sterk verschillen tussen producten, afhankelijk van de winningsmethode en het gebruikte plantendeel: het vruchtvlees, de zaden of een combinatie. In de meeste hierboven beschreven onderzoeken werd gestandaardiseerd duindoornoliezaadextract gebruikt in doseringen van twee tot drie gram per dag, gedurende minstens drie maanden. Wie overweegt duindoornolie te proberen, doet er daarom goed aan te letten op een gestandaardiseerd extract en een realistische verwachting van de tijd die nodig is voordat effecten merkbaar worden.

Zoals bij ieder supplement geldt: bespreek het gebruik van duindoornolie bij aanhoudende klachten altijd met een arts, zeker wanneer er sprake is van onderliggende aandoeningen of het gebruik van andere medicatie. Meer artikelen over natuurlijke ondersteuning bij hormonale klachten zijn te vinden op de thema-pagina van N&S Magazine.

Bron: Effects of sea buckthorn oil intake on vaginal atrophy in postmenopausal women: A randomized, double-blind, placebo-controlled study, Maturitas, vol. 79, issue 3, november 2014, pp. 316-321.

Wat deze drie toepassingen, vaginale atrofie, droge ogen en een droge mond, met elkaar gemeen hebben, is dat het steeds gaat om slijmvliezen die kwetsbaarder worden: door hormonale veranderingen, door veroudering, of door een combinatie van beide. De onderliggende gedachte achter het gebruik van dit extract is dat de vetzuren en antioxidanten erin bijdragen aan de opbouw en het herstel van celmembranen in deze weefsels, waardoor ze beter bestand zijn tegen uitdroging en irritatie.

Dat wil niet zeggen dat het bij iedereen evenveel effect heeft. Zoals bij de meeste natuurlijke supplementen variëren de resultaten van persoon tot persoon, en spelen factoren als dosering, kwaliteit van het product en de ernst van de onderliggende klachten een rol. De studies die hierboven zijn beschreven, laten wel consistent een gunstig effect zien ten opzichte van placebo, wat dit tot een van de beter onderbouwde natuurlijke opties maakt voor mensen die om wat voor reden dan ook liever geen hormonale behandeling gebruiken.