Het gebruiken van essentiële oliën in het dagelijks leven

Essentiële oliën worden al duizenden jaren gebruikt. Uit oude teksten en archeologische vondsten blijkt dat de oude Egyptenaren plantaardige oliën gebruikten in cosmetica en bij balseming. Bij de mummificatie van doden werd bijvoorbeeld cederolie gebruikt en mirre. De oliën werden niet op dezelfde manier gewonnen als dat nu gebeurt; de moderne methoden om essentiële oliën te winnen werden pas eeuwen later ontwikkeld.

Ook de oude Grieken en Romeinen gebruikten plantaardige oliën in hun badcultuur, voor persoonlijke verzorging, in de geneeskunde en voor religieuze rituelen. Dit blijkt uit archeologische vondsten, maar ook uit medische teksten en uit de literatuur en poëzie.

Uit medische geschriften blijkt dat aromatische planten en oliën ook in de traditionele Indiase en Chinese geneeskunde werden ingezet voor genezing en massages.

Rond 1000 na Christus perfectioneerde de beroemde Perzische arts Avicenna (ook wel Ibn Sina) het proces van stoomdestillatie, waarmee pure, essentiële oliën efficiënter gewonnen konden worden. In de eeuwen hierna bleef de destillatie-apparatuur zich ontwikkelen, maar de basis is hetzelfde gebleven. Stoom wordt door de te verwerken plantendelen geleid. De stoom koelt hierna af en condenseert. De vluchtige bestanddelen van de planten condenseren ook. Een deel hiervan lost op in water. Het deel dat niet wateroplosbaar is, blijft meestal drijven op het water omdat het lichter is dan water. Dit deel kan afgegoten worden en vormt de etherische olie. Het opgeloste deel wordt ook wel hydrolaat genoemd en wordt voor huidverzorging, aromatherapie en zelfs in de keuken gebruikt.

De aromatherapie zoals we die nu kennen, werd op de kaart gezet door de Fransman René-Maurice Gattefossé in de twintigste eeuw. Hij was een echte pionier op het gebied van moderne, wetenschappelijke aromatherapie met essentiële oliën voor medische toepassingen. René-Maurice studeerde chemische technologie en sloot zich al snel aan bij het familiebedrijf, opgericht door zijn vader Louis. Destijds verkocht het bedrijf ingrediënten voor parfumerie, waaronder essentiële oliën. Hij heeft talloze publicaties op zijn naam staan en introduceerde de term ‘aromatherapie’, een naam die algemeen geaccepteerd werd na de publicatie van zijn gelijknamige boek in 1937.

Essentiële oliën kunnen in het dagelijks leven op verschillende manieren gebruikt worden. Hieronder beschrijven we de meest populaire met een aantal leuke DIY-recepten.

Huid- en haarverzorging

Gebruik etherische olie voor een specifieke werking, speciaal gericht op de behoefte van jouw huid. Doe een paar druppels etherische olie in je bodylotion of bij je crème. Zo heb je meteen geen parfum meer nodig. Gebruik liever te weinig dan te veel en zorg dat de olie goed gemengd wordt.

DIY: Verzachtende gezichtsolie

Koudgeperste hennepzaadolie is een trend in natuurlijke cosmetica en wordt beschouwd als een insidertip voor een stralende, mooie huid. De olie is rijk aan linolzuur, alfa-linoleenzuur en gamma-linoleenzuur. In combinatie met etherische olie van roosgeranium heeft deze zelfgemaakte hennepgezichtsolie een unieke geur, die de zintuigen omhult. Ideaal voor een droge huid.

• 50 ml hennepzaadolie
• 7 druppels biologische roosgeraniumolie
• Glazen flesje

Bereiding: Doe de etherische olie rechtstreeks in het flesje hennepzaadolie. Sluit het flesje en draai het rond om de oliën goed te mengen.

Toepassing: ’s Ochtends en ’s avonds aanbrengen op de gereinigde huid en zachtjes inmasseren.

Parfum

Met etherische oliën kun je heerlijk geurende parfums samenstellen, die helemaal passen bij je eigen voorkeuren en persoonlijkheid. Bovendien is deze parfum helemaal natuurlijk en uniek.

Bij het samenstellen van een parfum hou je rekening met de driedelige parfumindeling. Essentiële oliën worden namelijk ingedeeld naar hun vluchtigheid en zo ontstaan er drie klassen oliën: de topnoten, de middennoten en de basisnoten. De topnoten zijn de meest vluchtige essentiële oliën en werken het snelst. De basisnoten zijn de oliën die het meest langzaam verdampen. De verhouding is 5 druppels topnoten (bv. bergamot-, mandarijn- of sinaasappelolie), 3 druppels middennoten (bv. roos-, ylang-ylang- of cederolie) en 2 druppels basisnoten (bv. jasmijn-, vetiver- of sandelhoutolie).

DIY: Licht en bloemig parfum

Het is heel eenvoudig om je eigen parfum te maken. Het enige dat je hoeft te doen is op zoek gaan naar jouw lievelingsgeuren en rekening houden met de driedelige parfumindeling. Hieronder staat een voorbeeld van het basisrecept voor een bloemig parfum.

• 10 ml jojoba-olie
• 5 druppels oranjebloesemolie
• 3 druppels geraniumolie
• 2 druppels lavendelolie
• Klein glazen flesje met roller

Bereiding: Voeg de etherische oliën toe aan het flesje met jojoba-olie. Sluit het goed en draai het rond om de oliën goed te mengen.

Massage

Etherische oliën worden in de Ayurveda al eeuwen gebruikt voor het masseren van het lichaam. Een massageolie kun je makkelijk zelf thuis maken. Meng een paar druppels etherische olie met een (plantaardige) olie. Welke geur je kiest, hangt af van het doel van de massage.

DIY: Rozen-sandelhout massageolie

De sensuele geuren van sandelhout en roos met de fruitige noot van sinaasappel creëren een heerlijke lichaams- en massageolie voor elke dag. De jojoba-olie trekt snel in en laat de huid glad en verzorgd aanvoelen.

• 50 ml biologische jojoba-olie
• 15 druppels 10% sandelhoutolie
• 4 druppels 3% biologische roos
• 5 druppels biologische sinaasappel
• Glazen flesje

Bereiding: Druppel de etherische oliën rechtstreeks in het flesje jojoba-olie en draai om de oliën te mengen.

Toepassing: Masseer de geurige lichaamsolie na het douchen zachtjes in een vochtige huid.

In bad

Dat etherische oliën in bad een weldaad zijn voor lichaam en geest, wisten de oude Romeinen al. Zij staan bekend om hun uitgebreide badcultuur, waarbij geurende oliën een belangrijke rol speelden. Hiervoor gebruikten ze bijvoorbeeld lavendel, rozemarijn, rozenolie, mirre en cederhout.

Wil je zelf etherische oliën in bad gebruiken, dan kun je de olie het beste mengen met badzout.

Sauna

De sauna is uitermate geschikt voor het gebruik van essentiële oliën. Door de warmte worden de poriën van de huid geopend en kunnen de oliën makkelijk in de huid doordringen en diep ingeademd worden. Een klassiek voorbeeld is het gebruik van eucalyptusolie in de sauna. Meng een paar druppels in water en giet dit over de kachel.

Inademing

Je kunt de geur van etherische olie rechtstreeks uit het flesje inhaleren of zelf een geurstick maken. Handig voor in je handtas als je van huis bent.

DIY: Geurstick met Himalaya-den

Een verzachtende en rustgevende geurervaring met de aardende Himalaya-den, delicate mimosa en stemmingsverbeterende rode mandarijn. Maak zelf een geurstick en neem deze overal mee naartoe.

• 2 druppels biologische Himalaya-den
• 2 druppels biologische rode mandarijn
• 2 druppels mimosa 15%
• Zelfvullende geurstick

Bereiding: Voeg alle essentiële oliën toe aan de geurstick.

Toepassing: Ruik naar behoefte aan de geurstick.

Aromadiffuser, geursteen of brander

Er zijn verschillende manieren om etherische oliën in huis te gebruiken. Je kunt gebruik maken van een geurlamp, vernevelaar, een geursteen of een brander. Bij een geursteen kun je de olie direct op de steen druppelen. Bij een vernevelaar of oliebrander voeg je de olie toe aan water. De aromadiffuser verspreidt een fijne nevel van water vermengd met de oliën door het water met behulp van trillingen op te breken. De oliebrander bestaat uit een reservoir met een warmtebron eronder, waardoor het water met de olie verdampt in de ruimte.

DIY: Geurmix Pure Sun

De warme bries van sinaasappels in je huiskamer brengt je in andere sferen. De zoete, zachte geur streelt de zintuigen en brengt innerlijke rust.

• 8 druppels biologische sinaasappel
• 3 druppels Neroli 10%
• 2 druppels biologische citroen

Bereiding: Doe de etherische oliën in een geurlamp, vernevelaar, brander of op een geursteen.

Schoonmaak- en wasmiddel

Maak in een handomdraai je eigen biologische en milieuvriendelijke schoonmaak- of wasmiddel. Kies voor ontvettende citroen, voor Tea Tree met zijn antibacteriële eigenschappen of kies de geur waarmee je je graag omhult.

DIY: Frisse citrusoppervlaktereiniger

Schoonmaken is een ritueel: het brengt schoonheid in het dagelijks leven en zorgt voor een schoon en fris huis. Schoonmaken en opruimen kan ook op psychologisch niveau bevrijdend werken. Met de citrusoppervlaktereiniger ontdoe je oppervlakten van vuil en bacteriën, terwijl de geur van grapefruit en citroengras zorgt voor een goed humeur en een zonnige stemming.

• 1 liter gekookt water
• 2 eetlepels zuiveringszout
• 12 druppels biologisch grapefruitextract
• 5 druppels biologisch citroengrasextract
• 1 liter spuitfles

Bereiding: Doe het zuiveringszout in een spuitfles en voeg de etherische oliën toe. Kook het water en laat het iets afkoelen. Giet het vervolgens in de spuitfles terwijl het nog warm is en schud goed.

Toepassing: Deze oppervlaktereiniger is geschikt voor het reinigen van bijvoorbeeld badkameroppervlakken, aanrechtbladen en tafels.

In de keuken

Ook in de keuken kun je essentiële oliën (en hydrolaten) gebruiken in soepen, sauzen, desserts, gebak, drankjes en smoothies. Essentiële oliën kunnen verse ingrediënten vervangen. Ze zijn lang houdbaar en je hebt maar heel weinig nodig voor een subtiele smaak aan een gerecht. Meestal is één druppel meer dan genoeg.

Los een essentiële olie eerst op in een plantaardige olie of meng hem goed door bijvoorbeeld yoghurt, room of boter voordat je de olie toevoegt aan een gerecht zelf. Gebruik altijd 100% natuurzuivere, biologische oliën.

Bronnen: stichtingaromatherapie.nl, primaveralife.com en fondation-gattefosse.org