Hoewel ze al dertien jaar een natuurgeneeskundige praktijk heeft, vindt ze het nog altijd een voorrecht dat ze dit werk mag doen. En wel zo, dat ze twijfelt of het woord ‘werk’ wel van toepassing is op wat ze doet. ‘Waar het over gaat overstijgt het’, licht ze toe, ‘….dat ik er mag zijn voor anderen, dat ik mag doen waar ik voor sta… mensen helpen, dat is mijn missie. Ik zie zulke mooie dingen gebeuren…. dat ontroert me.’
De praktijk van Jolanda Bakker-van Elk draagt de naam Vitalis Natuurgeneeswijzen en bevindt zich op de bovenste verdieping van haar woonhuis in Nieuw-Vennep.
Het is een ruime, lichte kamer met aan weerszijden ramen. Tegen de muur staat een behandeltafel, aan de andere kant een gezellig zitje en daar tegenover een bureau. Jolanda zit op een comfortabele bureaustoel die ze een kwartslag heeft gedraaid, helemaal klaar om vragen te beantwoorden waarmee ze haar collega’s een kijkje in de ‘keuken’ van haar praktijk gunt. Haar open en vriendelijke blik is uitnodigend. Je hebt niet veel fantasie nodig om te bedenken dat cliënten zich meteen bij haar op hun gemak zullen voelen.
Je had het net over mooie dingen die gebeuren. Kun je daar een voorbeeld van geven?
‘Het gebeurt dat ik cliënten een homeopathisch middel geef en dan de andere dag, of soms zelfs dezelfde dag al, een mail ontvang dat ze flabbergasted zijn van het resultaat. Van zoiets kan ik zelf ook kippenvel krijgen…. wat één zo’n korreltje kan doen. Na al die jaren ben ik daar nog steeds van onder de indruk. Overigens wil ik niet zeggen dat bij iedereen een enkel homeopathisch korreltje meteen het probleem oplost, nee, maar het kán wel.’
Wat doet dat dan met je?
‘Dat ik mag putten uit kennisbronnen waar een ander verder mee komt in zijn of haar leven…. dat is een stuk dat ik echt bewust kan voelen en waarvoor ik dankbaar kan zijn.’
Hoe kwam jij destijds op het idee om een praktijk te beginnen?
‘Van oorsprong werkte ik als verpleegkundige, maar door diverse knieoperaties kon ik mijn vak niet meer uitoefenen. Mijn leven lang was ik al geïnteresseerd in natuurgeneeskunde en homeopathie. Dat bracht me op een bepaald moment naar de introductiedagen van de opleiding Academie voor Natuurgeneeskunde in Bloemendaal. Het was alsof ik een warm bad instapte. Het resultaat was dat ik in vijf jaar alle specialisatierichtingen heb gedaan die de academie aanbood. Sinds 2005 heb ik een fulltime praktijk waarvan mijn verpleegkundige achtergrond een geweldig fundament is, ook in mijn contact met de reguliere geneeskunde.’
Die academie in Bloemendaal was toch voornamelijk gericht op natuurgeneeskunde?
‘Natuurgeneeskunde was de basis, maar er was ook een aanbod van specialisaties, zoals homeopathie, lichaamsgerichte therapie en coaching. Aanvankelijk ging ik voor homeopathie en coaching. Tijdens de introductielessen in het eerste halfjaar kwam ik ook in contact met massages. Dat vond ik zo geweldig dat ik dat vak er ook bij nam. Het resultaat was dat ik alle specialisatierichtingen van de academie heb gedaan.’
Wat vind je zo geweldig aan masseren?
‘Het is een andere manier van contact maken. Een gesprek is natuurlijk ook een vorm van contact, maar het lichaam vertelt zijn eigen verhaal. Het is mijn ervaring dat je juist via het lichaam mooie resultaten boekt en dat je ook het brein bereikt. Als iemand meer ontspannen in zijn lijf komt, ontspant dat ook. Je pakt het totaal.’
Hoe werk jij met al die verschillende therapieën?
‘Iemand komt bij me met een hulpvraag. Tijdens de intake geeft iemand soms zijn of haar voorkeur aan, bijvoorbeeld homeopathie. Meestal vraagt iemand of ik kan vertellen wat ik denk dat het beste bij ze past. Tijdens het gesprek ben ik al aan het coachen. Ik start de behandeling met homeopathie omdat dat een hele mooie basisinterventie is waarmee je heel veel bereikt en waardoor andere behandelingen minder nodig zijn. Zeker bij kinderen gaat het vaak heel snel. Maar ook met volwassenen kun je met homeopathie al een goede, eerste slag maken.’
Gebeurt het ook wel dat mensen bij je komen, een massage willen en dat jij dan vindt dat ze eigenlijk iets heel anders nodig hebben?
‘Als iemand helemaal scheef binnenkomt en massage wil, adviseer ik diegene zich eerst te laten behandelen door bijvoorbeeld een chiropractor. Een massage kan altijd nog voor verder herstel of preventie. Het is als therapeut altijd belangrijk te blijven kijken naar de grenzen van je vakgebied.’
Maar stel dat iemand om massage vraagt en jij denkt ‘homeopathie’?
‘Mijn basisuitgangspunt in interventies is altijd homeopathie. En dan leg ik het uit. Ook met iets concreet fysieks als een schouderklacht kan ik homeopathie alvast inzetten om het zelfherstellend vermogen van het lichaam aan te spreken. Is zo’n klacht een ontstekingsbeeld, bijvoorbeeld fibromyalgie, dan moet je ook naar de voeding kijken en met supplementen gaan werken. Dus op het fysieke level het lichaam eerst voeden. Die massage is complementair en kan ook later nog. Evenals acupunctuur, waar ik na mijn opleiding een aparte studie voor heb gevolgd.’
Hoe werk jij met coaching? Wat houdt het in?
‘Het vak dat ik daarvoor volgde, heette ‘psychosociale begeleiding’. Maar later heb ik ook op dit gebied veel meer studies gedaan. Voor mij houdt het vooral in dat ik iemand help bewust te worden van de mogelijkheden die hij of zij heeft. Iemand kan zo in het denken vastzitten met overtuigingen over wat er niet kan. Ik help iemand om breder te kijken naar zichzelf en de problematiek. En vooral weer in contact te komen met zichzelf, met compassie naar zichzelf te kijken en in vrijheid te denken en leven.’
Hoe doe je dat?
‘Met vragen stellen, door nieuwsgierig te zijn. Wezenlijke interesse te hebben in de ander. Het is mijn ervaring dat je dan echt in contact met elkaar komt.’
Wat wil jij betekenen voor je cliënten?
‘Mensen bewust maken van hun potentie en welke mogelijkheden zij hebben om gezonder verder te komen in het leven.’
Wat is de potentie van een mens?
‘Die gaat over dat iemand vrij wordt en zelf de sleutels in handen heeft om zijn of haar leven aangenamer te maken. Soms kan m’n hart breken als ik merk hoe vast iemand zit in een patroon of denkwijze dat hem of haar ziek maakt. Het triggert me als iemand met een hulpvraag komt en al een heel traject met zorgverleners heeft doorlopen zonder dat het ook maar een antwoord heeft opgeleverd. Ik kijk naar de mens in zijn geheel. Daarbij vind ik niet zo gauw iets van iemand, maar blijf ik zo open mogelijk. Geen enkel verhaal is hetzelfde. Dat maakt mijn vak zo boeiend. Dan is het alsof je samen met de cliënt een grote legpuzzel in elkaar zet, met als vraag voor hem of haar ‘hoe past het voor jou, hoe werkt het voor jou?”
Wat voor soort cliënten krijg jij doorgaans?
‘Dat is heel divers. Kleine kinderen, vrouwen die zwanger willen worden, oude mensen…. en alles wat daartussen zit.’
In de afgelopen jaren is er veel veranderd in ons beroepsveld. Denk aan Plato, de Wkkgz, regels van overheid en zorgverzekeraars. Hoe ben jij daar doorheen gekomen?
‘Zoals ik veel dingen aanpak: heel gedisciplineerd. Bijvoorbeeld die Plato-eisen…. het was voor mij inmiddels de vierde of vijfde keer dat ik in die medische vakken moest duiken, de jaren ervoor had ik steeds mijn medische nascholingen gedaan, dus ik dacht daar gaan we weer. Ik wilde het vooral doen om vergoed te kunnen blijven. Dat is voor veel cliënten toch belangrijk. Toen ik met de opleiding startte, werden er twee dierbare familieleden ernstig ziek. En ondertussen moest ik ook nog de praktijk draaiende houden… dat was best pittig… En toch was het ook goed om die studie weer te doen. Tenslotte frist herhaling de boel op en het draagt bij aan professionalisering van ons werkveld.’
Je hebt je er doorheen geslagen..
‘Dat is mij wel toevertrouwd omdat ik zo gedisciplineerd ben, soms een beetje té. Tegelijkertijd is het ook de kracht in mijn vak, de reden waarom mijn praktijk zo goed draait. Ik heb veel op wilskracht en vanuit passie gedaan.’
Hoelang ben je nu NWP-lid?
‘Ik werd al student-lid tijdens mijn opleiding, dat zal in 2001 of 2002 geweest zijn.’
Hoe komen de cliënten bij jou?
‘90% komt via via. De rest via internet. In de begintijd heb ik in de omgeving contact met huisartsen en andere zorgverleners gezocht. Sommige artsen namen het als kennisgeving aan. Ik heb een keer tegen een arts die heel afwijzend was, gezegd: ‘Jammer, dan stopt het bij u terwijl er mogelijk patiënten zijn die er belangstelling voor hebben.’ Het gaat me aan het hart, op die manier ontneemt zo’n arts mensen hun keuzevrijheid. Met anderen heb ik juist heel leuke gesprekken had. Het zijn voornamelijk fysiotherapeuten, chiropractors en osteopaten die cliënten doorverwijzen.’
Vind jij dat sinds 2005 er veel in je werk is veranderd?
‘Heel veel. Toen ik met de opleiding begon, kwam natuurgeneeskunde net een beetje uit de geitenwollensokkensfeer. Tegenwoordig zijn mensen steeds meer bewust van de keuzes die ze kunnen maken voor hun gezondheid. Ik merk in de gesprekken dat mensen veel meer weten. In het verleden moest ik van het begin af meer uitleggen. Dat is volgens mij echt een ontwikkeling vanuit de maatschappij. Er gebeuren genoeg dingen in het leven die de ogen openen, zoals schandalen rond voeding in de supermarkt, de bio-industrie en de farmacie. Social media dragen ook een steentje bij aan bewustwording. Mensen komen nu ook naar mij zonder dat ze eerst bij artsen zijn geweest.’
Wat zou jij mensen die een praktijk starten, adviseren?
‘Contact houden met je drijfveren is een heel belangrijke: wat is je motivatie om te doen wat je doet? Tijdens mijn opleiding was het stevig blokken, het kwam heel wat keren bij me op om mijn boeken het raam uit te kieperen. Maar ik ben zo blij en dankbaar dat ik toch heb doorgezet. Steeds weer ging ik terug naar waarom ik destijds voor bijvoorbeeld homeopathie heb gekozen. Omdat het me interesseerde, omdat ik het zo boeiend vond. Die moeilijke momenten waren wolken die voorbij kwamen, maar door goed contact met mezelf te houden voelde ik weer mijn enthousiasme, mijn nieuwsgierigheid; die vormen de motor naast mijn missie om mensen te helpen. En al die jaren zie ik de prachtigste resultaten daarvan in mijn praktijk. Blijf jezelf ontwikkelen als therapeut met studies en intervisies. En daarbij nog een belangrijk advies: stel jezelf de vraag waar ga ik voor? Blijf bij je kern!’
www.vitalis-natuurgeneeswijzen.nl
