Een heel boek wijden aan één enkele spier, dat is eigenlijk toch wel een knap staaltje werk. Maar de psoas is dan ook niet zomaar een spier. Schrijfster Liz Koch noemt het zenuwrijk oerweefsel dat alleen vanuit systemisch perspectief volledig begrepen kan worden en dat op onze emoties reageert. Koch is behalve schrijfster ook internationaal docent. Ze heeft zich gespecialiseerd in de psoas en heeft daar al 43 jaar ervaring mee. Volgens standaard anatomische begrippen is de psoas de grote lendenspier die de wervelkolom met de binnenkant van het bovenbeen verbindt.
Koch heeft haar boek samengesteld uit negen essays. Het tweede draait om het embryonale model, waarmee ze een interessante invalshoek biedt op het onderwerp. Ze stelt dat de vormen van al onze weefsels niet vastliggen. Zou dat wel het geval zijn, dan zat je voor de rest van je leven vast aan een zere knie of een scheve rug. Daarentegen is elke vorm van leven een proces van in wording zijn. Daaruit kan je opmaken dat vorm functie volgt en niet andersom. Embryologische expressie maakt dit duidelijk doordat dat gaat over een voortdurend in- en uitwaarts bewegen volgens een bepaald ritme. Koch citeert hierbij embryoloog Jaap van der Wal: ‘Je bent geen product van celdeling, je bent een organisme en vanaf het allereerste begin ben je een ziel die voortdurend van vorm verandert en oprijst om niet uiteen te vallen zodat je je individualiteit behoudt. Zelfactualisatie is wellicht de belangrijkste taak van psoas.’ Gezond functioneren is dus iets wat voortkomt uit vloeistofbewegingen, en beweging fungeert als medicijn.
Daarnaast noemt Koch de psoas ‘wild’ omdat deze zich anders gedraagt dan alle andere weefsels die als spier worden gedefinieerd. Ze ziet deze meer als een waarnemingsorgaan dat is gecodeerd met overlevingsreacties en dat uitdrukking geeft aan zowel angst als plezier. Het zou daarom goed zijn, vindt ze, als zorgverleners gaan begrijpen dat mensen zelfregulerende, zelforganiserende organismen zijn. Dan zullen ze als vanzelf hun aandacht verschuiven en openstaan voor wat de psoas kan leren. Als je kunt interpreteren wat de spier te zeggen heeft, kan je ermee werken.
Zelf doet ze dat door eerst informatie te verkrijgen via val- en vangonderzoek. In haar essays schetst ze veel voorbeelden van behandelingen die ze heeft uitgevoerd in haar praktijk en welke resultaten ze daarmee behaalde. Bij de een kon ze met het onderzoek bepalen hoeveel lichaamsbewustzijn haar cliënt had, bij een ander voelde ze de mate van sensitiviteit en bij weer een ander signaleerde ze een diep verlangen naar liefde, veiligheid en zorg. Achter in het boek heeft ze een uitgebreide uitleg van het val- en vangonderzoek opgenomen. Het komt erop neer dat de cliënt op de rug ligt, benen gebogen, voeten op de grond. De behandelaar plaatst zijn/haar handen aan de buitenzijden van de knieën van de cliënt, waarna deze die als het ware laat vallen. De behandelaar ondersteunt de val en voelt tegelijkertijd de mate van vrijheid van de psoas.
Het boek zal vooral osteopaten en craniosacraaltherapeuten interesseren. Van de laatste groep zeker degenen die zich bezighouden met de biodynamische vorm van cranio. Wellicht zijn er ook andere lichaamsgerichte therapeuten voor wie het boek waardevol is in hun werk. Je moet je er wel in willen verdiepen, want het is heel specialistisch. Wonderlijk overigens dat het als publieksboek is uitgegeven, want het is weinig toegankelijk voor wie geen medische basiskennis heeft.
Psoas, de spier van de ziel
Symbool voor de verbinding tussen lichaam en ziel
Liz Koch
Uitgeverij AnkhHermes
ISBN 9789020217025
Recensie door: Ria Teeuw
