Fytotherapie is voor gastcolumniste Jacoline Bogaerds van Bonusan een vak dat te weinig aandacht krijgt binnen het huidige leefstijldenken.
Gastcolumn door Jacoline Bogaerds, mede-eigenaar Bonusan
‘Zou je daar een column over willen schrijven?’ Die vraag kreeg ik tijdens het interview waarin ik onder andere de historische band van mijn familie en mijn bedrijf met de NWP toelichtte. Ik had zojuist verteld dat ik jaren geleden bij Bonusan het therapeutisch spreekuur voor gezondheidsprofessionals had opgezet. En ook dat twee vragen daar vaak werden gesteld. Wanneer werk je met traditionele fytotherapie en wanneer met gestandaardiseerde? En in welke gevallen kies je juist voor orthomoleculaire producten?
En deze vragen komen nog altijd op het spreekuur voorbij. Ik denk dat het daarom een leuk en actueel onderwerp is om in dit vakblad te delen. Bovendien ben ik een grote fan van plantengeneeskunde in al haar vormen. Mijn opa’s moeder had al vóór 1900 een kruidenpraktijk. De affiniteit met kruiden zit dus als het ware in mijn genen.
De orthomoleculaire geneeskunde uiteraard ook. Die begon een opmars in de jaren negentig van de vorige eeuw en heeft haar bestaansrecht inmiddels dubbel en dwars bewezen. Toch moeten we met zijn allen oppassen dat dit vakgebied niet naar de achtergrond verdwijnt binnen de bredere natuurgeneeskunde. Zeker rond het actuele onderwerp ‘leefstijl’ hoor ik nauwelijks wat over kruiden. Terwijl je daar zoveel mee kan bereiken. Bovendien, bij goede voeding horen ook kruidenplanten. Fytotherapie is de oudste geneeskunde die we kennen en werd al beschreven in de Papyrus Ebers. Dat zijn papyrusrollen met medische informatie uit Mesopotamië en het oude Egypte. Die zijn gevonden bij een mummie en dateren van 1550 voor Christus. Rond 1900 werd de eerste apotheek opgericht en werden de eerste reguliere medicijnen bereid van geïsoleerde, werkzame plantenstoffen. Aspirine, ofwel acetyl-salicylzuur, is daar een voorbeeld van.
Deze aanpak gebruikt daarentegen, in tegenstelling tot geïsoleerde medicijnen, alle inhoudsstoffen van de plant. Deze dragen namelijk allemaal bij aan de werkzaamheid. Onderzoek naar de synergie tussen plantstoffen bevestigt dat volledige plantenextracten vaak effectiever zijn dan geïsoleerde stoffen in een vergelijkbare dosering, doordat de verschillende bestanddelen elkaars werking versterken. De tincturen gemaakt van vers plantenmateriaal bevatten tevens alle vluchtige stoffen en etherische oliën. Al naar gelang de weersomstandigheden tijdens de groei van de plant, variëren daarvan de hoeveelheden. Sommige langdurige interventies zijn er echter bij gebaat dat je altijd een constante dosis van de werkzame stof toedient. Als je daar als natuurgeneeskundige zeker van wilt zijn, kies je voor de gestandaardiseerde fytotherapie. Ook die vorm bevat alle plantenstoffen, maar de werkzame stof wordt aangevuld als de plant daar een keer wat minder van bevat. Je verenigt zo de voordelen van zowel een reguliere aanpak als een fytotherapeutische.
Wie dat niet wil, kan beter met de traditionele fytotherapie werken, de meest oorspronkelijke vorm hiervan. Samengevat zou je kunnen zeggen dat de laatste een prikkel geeft dat het zelfhelend vermogen van het lichaam versterkt. En met gestandaardiseerd oefen je bewust wat meer invloed uit met je interventie.
Wanneer geef je dan de voorkeur aan orthomoleculair? Sowieso is basissuppletie altijd een aanrader. Komt iemand met een klacht die duidt op een uitgeput orgaan, dan kies je specifieke supplementen om dit orgaan van bouwstoffen en dus energie te voorzien en dit kan je heel goed met fytotherapie combineren. Zo kunnen door stress voedingstekorten ontstaan. In dat geval schrijf je orthomoleculaire basis- plus specifieke suppletie voor. Dit werkt uitstekend in de praktijk en zo kun je je cliënt zo goed en zo snel mogelijk helpen.
Fytotherapie combineren met andere behandelvormen
Wat deze column vooral duidelijk maakt, is dat fytotherapie geen keuze hoeft te zijn tussen traditioneel en modern, of tussen kruiden en supplementen. In de praktijk werken veel natuurgeneeskundigen juist met een combinatie: fytotherapie voor de bredere ondersteuning van het zelfherstellend vermogen, aangevuld met gerichte orthomoleculaire suppletie waar dat nodig is. Die flexibiliteit is precies waarom deze aanpak al duizenden jaren wordt toegepast en nog altijd relevant is.
Voor therapeuten die hun kennis van dit vakgebied willen verdiepen, is het onderscheid tussen traditionele en gestandaardiseerde preparaten een goed startpunt: beide vormen hebben hun eigen plek, afhankelijk van de klacht en de behoefte van de cliënt. Wie meer wil lezen over voeding, kruiden en orthomoleculaire zorg, vindt op Curova meer achtergrondartikelen over dit onderwerp.
Ook voor cliënten zelf kan het geruststellend zijn om te weten dat het vakgebied niet als vaag of onwetenschappelijk hoeft te worden gezien. Juist doordat het al duizenden jaren wordt toegepast en tegelijkertijd steeds verder wordt onderbouwd door modern onderzoek, biedt het een unieke combinatie van traditie en wetenschap. Voor beginnende natuurgeneeskundigen is het daarom aan te raden om al vroeg in de opleiding kennis te maken met de verschillende toepassingen hiervan, zodat ze later goed onderbouwd kunnen kiezen tussen traditionele, gestandaardiseerde of orthomoleculaire interventies.
www.bonusan.nl
