Ogen en Gezondheid: 3 Waardevolle Inzichten van het VitOrtho-congres

Ogen en gezondheid blijken nauwer verweven dan je geneigd zou zijn te denken. Om preciezer te zijn: het zintuig kan je benaderen vanuit heel veel invalshoeken. Dat werd duidelijk tijdens het VitOrtho-congres 2022 ‘Eyeopener, het oog wil ook wat’ op vrijdag 17 juni. ‘We hadden wel drie congresdagen kunnen houden over dit onderwerp’, zei educatiemanager Helen Helwig dan ook, terwijl ze de eerste deelnemers begroette.

Het evenement vond plaats in het sfeervolle Antropia, het duurzame cultuur- en congrescentrum in Driebergen. Het programma was overigens ook online te volgen. Voor Wanda Visser, sinds anderhalf jaar directeur van suppletiebedrijf VitOrtho, was het haar eventdebuut. Orthomoleculair epigenetisch therapeut Dorte Kramers had het dagvoorzitterschap voor haar rekening genomen. Ze opende met een speelse quiz over uiteenlopende ‘oogweetjes’.

Van de inhoudelijke sprekers beet Miranda Bosters Boogaart het spits af. Ze vertelde over de iris en hoe je uit kenmerken als de kleuren, vlekken, strepen, bolletjes en wolkjes van alles kan opmaken: diabetes, zwakke leverfunctie, verteringsproblemen, te veel of tekort aan maagzuur… Dat zo’n klein stukje van het menselijk lichaam zóveel informatie kan prijsgeven, is best een wonderlijk fenomeen volgens de irisdiagnostiek, al benadrukken wetenschappelijke reviews dat er tot nu toe geen overtuigend bewijs is gevonden dat irisdiagnostiek ziekten betrouwbaar kan vaststellen. Het wordt binnen de reguliere geneeskunde dan ook gezien als aanvullend gespreksmiddel, niet als diagnostisch instrument.

Een heel ander, wél breed erkend onderwerp was dat van klinisch neuropsycholoog Erik Matser: EMDR-therapie. Met snelle oogbewegingen is het mogelijk trauma’s en angstbeelden te verwerken en te neutraliseren, een behandeling die wordt aanbevolen in de multidisciplinaire richtlijn voor PTSS. Een zijweggetje in zijn verhaal was de tip om longcovidpatiënten naar hun oogfuncties te vragen. Verslechtering of felle oogpijn kunnen namelijk wijzen op hersenontsteking. ‘Verwijs in die gevallen door naar een orthoptist’, raadde hij aan.

De arts Katharina Deutsch gaf uitleg over bij- en verziendheid en besprak veelvoorkomende aandoeningen als staar, maculadegeneratie en droge ogen. Karin Hogenboom van praktijk Volzicht ging in op voeding en droeg met passie uit dat je kan leren zonder bril, contactlenzen of laseren beter te gaan zien. Met korte oefeningen illustreerde ze wat er gebeurt als je je ogen ontspant.

Dit soort ontspanningsoefeningen, vaak geïnspireerd op de zogeheten Bates-methode, worden door oogartsen doorgaans met terughoudendheid bekeken: ze kunnen ontspannend werken en oogklachten door vermoeidheid verminderen, maar wetenschappelijk bewijs dat ze bijziendheid of verziendheid daadwerkelijk verhelpen of een bril overbodig maken, ontbreekt. Klachten die wijzen op een onderliggende oogaandoening zijn dan ook altijd reden om eerst een opticien of oogarts te raadplegen.

De anatomie van de ogen en het effect van medicatie op hun functioneren, was het onderwerp van apotheker Verena Mulder. Als sluitstuk van het congres gingen orthomoleculair kPNI-therapeut Casper Beukema en Katharina Deutsch in op de spirituele en symbolische betekenissen van de ogen. Beukema vertelde over de epifyse, ofwel ons ‘derde oog’, het energetisch centrum van de intuïtie. Niet alleen regelt dit hersenorgaan ons dag- en nachtritme en maakt het melatonine aan zodat we kunnen slapen. Ook is het betrokken bij ons vermogen ons met anderen te verbinden.

‘Worden we minder aardig tegen elkaar onder invloed van toxische stoffen zoals fluor?’ vroeg hij zich filosofisch af. Want fluor blijkt de eigenschap te hebben de epifyse te verharden. We krijgen het in geringe hoeveelheden binnen, bijvoorbeeld via kraanwater (jawel, nog altijd!). Onderzoek naar calcificatie van de pijnappelklier bevestigt dat er met de leeftijd kalkafzettingen kunnen ontstaan en dat fluoride daarbij een rol kan spelen, al gaat het hier om een fysiologisch verkalkingsproces en niet om het “verharden van intuïtie” zoals dat spiritueel wordt geduid; het RIVM en de Gezondheidsraad achten de hoeveelheid fluoride in Nederlands kraanwater bovendien veilig voor de volksgezondheid.

Katharina Deutsch vertelde over het ‘Oog van Horus’, een eeuwenoud mythologisch symbool waarvan de lijnen corresponderen met onze zintuiglijke hersenfuncties. Een verbazingwekkend staaltje van kennis uit beschavingen van duizenden jaren geleden. Wijsheid die we in onze moderne samenleving met geavanceerde wetenschappen en medische vooruitgang nooit uit het oog mogen verliezen.

Meer verslagen van congressen en events over gezondheid en therapie lees je in ons NWP Magazine overzicht.

Veelgestelde vragen

Wat is irisdiagnostiek en is het wetenschappelijk onderbouwd?
Binnen het bredere thema ogen en gezondheid komt dit vaak ter sprake: Irisdiagnostiek gaat ervan uit dat kenmerken in de iris iets zeggen over de gezondheid van organen. Het wordt door aanhangers als aanvullend hulpmiddel gebruikt, maar wetenschappelijke studies hebben tot nu toe geen betrouwbaar diagnostisch verband kunnen aantonen, dus het vervangt geen regulier medisch onderzoek.

Waarom werd EMDR-therapie besproken tijdens een oogcongres?
EMDR maakt gebruik van gestuurde, snelle oogbewegingen om de verwerking van traumatische herinneringen te ondersteunen. Het is een erkende, in richtlijnen opgenomen behandeling voor PTSS, wat het een relevant onderwerp maakt binnen een congres dat het oog vanuit verschillende invalshoeken belicht.

Kun je echt leren zien zonder bril door oogoefeningen?
Dit is een van de meest gestelde vragen over ogen en gezondheid: Ontspanningsoefeningen voor de ogen kunnen vermoeidheidsklachten verminderen, maar er is geen wetenschappelijk bewijs dat ze bijziendheid of verziendheid structureel verhelpen. Bij aanhoudende visusklachten blijft een controle bij de opticien of oogarts noodzakelijk.