Wanneer een van mijn studenten of cliënten last heeft van slapeloosheid – niet in slaap kunnen komen of niet goed kunnen doorslapen – blijkt vaak dat dit een eenvoudige en eenvoudig te verhelpen oorzaak heeft. De vaakst voorkomende problemen, in mijn ervaring, zijn psychologische stress, een teveel aan indrukken vlak voor het slapen gaan en een onregelmatig slaappatroon.
Hieronder vind je een aantal aanbevelingen die niets meer en niets minder zijn dan de tijdloze Ayurvedische wijsheden voor een gezonde slaap.
Houd vaste tijden aan voor opstaan en naar bed gaan
Het is belangrijk om ’s ochtends op een vaste tijd op te staan – om zes uur of vroeger – ongeacht of je genoeg of te kort hebt geslapen. Ik begrijp dat dit in het begin niet makkelijk is, maar doe je best. En probeer om niet later dan tien uur naar bed te gaan. Op den duur zal de regelmaat helemaal vanzelf je slaapcyclus gaan bepalen.
Het is belangrijk dat je je vaste slaapritme ontwikkelt en eraan vasthoudt. Ga naar bed op een vaste tijd. Je kunt best wel eens een of meer dagen hebben dat je van je vaste tijd afwijkt, maar dit moeten uitzonderingen blijven. Dit is met name belangrijk in de fase dat je nog bezig bent je slaap- en waakcyclus te reguleren. Vergeet niet dat je innerlijke klok niet bekend is met de concepten van ‘uitslapen’ en ‘slaap inhalen’ door in het weekend extra lang in bed te blijven liggen. Probeer ten slotte altijd te zorgen dat je minimaal drie uur voor het naar bed gaan klaar bent met eten.
Zorg voor meer Kapha rond bedtijd
Door je lichaam met olie in te wrijven kalmeer je Vata en zorg je tegelijkertijd voor meer Kapha. Daarom is het een van de belangrijkste levensstijladviezen om warme olie aan te brengen op je voetzolen, je oorschelpen en zo mogelijk je hoofdhuid. De overtollige olie kun je met een droge of warme en licht vochtige handdoek wegvegen.
Eet voedsel waar je slaperig van wordt
In de loop van de avond wil je je kapha verhogen en je Vata en Pitta tot rust brengen. Zorg daarom dat je voor het slapen gaan meer vochtige en van nature vettige soorten voedsel binnenkrijgt, zoals koemelk (goed voor kapha), en minder droog en pittig gekruid voedsel zoals chips en salsa (allebei goed voor Pitta en Vata).
Vanuit het oogpunt van smaak moet je zo min mogelijk scherp, bitter en wrang smakend voedsel tot je nemen. Kies liever voor zoet in combinatie met kleine beetjes zuur en zout. Met name de zoete smaak is slaapopwekkend. Dus als je met enige regelmaat last hebt van gebroken nachten, ga dan eens na hoe je eetpatroon overdag eruitziet, ook in de loop van de week en door de maanden heen. Zijn er misschien eetgewoontes die je beter kunt veranderen?
Als je alcohol wilt gebruiken om beter te slapen, kun je het beste wijn gebruiken.
Zorg voor een slaapkamer die de slaap bevordert
Je slaapkamer moet gezellig, uitnodigend en rustig zijn en helemaal afgestemd op jouw persoonlijke smaak. Rommel en wanorde zijn hier echt uit den boze. Ik heb diverse religieuze kunstvoorwerpen in mijn kamer, en natuurlijke geurkaarsen, en allerlei andere persoonlijke spulletjes en natuurlijke materialen die ik kies omdat ze mooi zijn of vanwege hun symbolische associatie met schoonheid, goedheid en godsbewustzijn. Al deze bezittingen geef ik zorgvuldig een plekje in mijn slaapkamer en tezamen roepen ze in mij een innerlijke aanwezigheid op.
Zorg voor een temperatuur die niet te heet en niet te koud voor je is. Ik slaap bij voorkeur met het raam open, met name in de zomer, voor een natuurlijke luchtcirculatie.
Maak van je slaapkamer een speciale plek, waar je helemaal tot rust komt (het gaat er niet om dat je hier een hoop geld aan uitgeeft, het gaat om de intentie waarmee je dit doet). Je slaapkamer moet rustig zijn, uitnodigend om in te gaan slapen en aangenaam om ’s ochtends in wakker te worden. Voordat je gaat slapen, moeten alle elektronische apparaten uit zijn.
Bereid je geestelijk voor op de slaap
De beste geestelijke voorbereiding is leren begrijpen dat de slaap je beste vriend is bij het streven naar gezondheid, roem, rijkdom en relaties. Het is niet alleen een kwestie van een paar uur je leven op pauze zetten. De slaap is een tijd om je even terug te trekken, om de wereld de wereld te laten en heel goed uit te rusten. Wanneer je eenmaal begrijpt hoe belangrijk slaap is voor je fysiologische en psychologische welzijn, zul je elke nacht de slaap met open armen ontvangen.
Met een korte meditatie in bed kun je ’s avonds je Rajas kalmeren. Het laatste wat je nodig hebt als je wilt slapen, is een agitatie van Vata in het lichaam en Rajas in de geest, dus kijk geen enerverende tv-programma’s of video’s, zet geen harde muziek op en doe geen oefeningen vlak voordat je naar bed gaat (ook geen yoga).
Boekfragment uit: Ayurveda, als moderne levensstijl – een complete gids voor meer gezondheid en vitaliteit met veel respect voor de natuur.
Auteur: Acharya Shunya — www.samsarabooks.com
