Fytosomale quercetine werkzaam bij hooikoorts
Eerdere studies suggereerden dat quercetine werkzaam kan zijn bij allergie. Voor de meeste studies werd echter pure quercetine gebruikt. Omdat bekend is dat de biologische beschikbaarheid van de pure vorm laag is, wilden Japanse onderzoekers het effect van fytosomale quercetine bestuderen bij hooikoorts. Bij deze fytosometechnologie worden tijdens het productieproces de deeltjes gemengd met fosfolipiden waardoor een homogeen mengsel ontstaat dat wel tot 20 keer beter wordt opgenomen dan pure quercetine. De resultaten met deze fytosomale quercetine bevestigen eerdere onderzoeken waarin deze stof bijzonder effectief bleek bij hooikoorts.
Wat is quercetine precies?
Quercetine is een plantaardige stof die behoort tot de flavonoïden, een groep polyfenolen die van nature voorkomt in onder meer uien, appels, capucijners en groene thee. Het lichaam gebruikt flavonoïden onder meer als antioxidant, maar quercetine staat daarnaast bekend om zijn stabiliserende effect op mestcellen: de cellen die histamine vrijgeven bij een allergische reactie. Dat maakt de stof al langer interessant voor mensen met hooikoorts of andere vormen van allergie.
Het probleem met de gewone vorm is dat het lichaam er weinig van opneemt. De fytosomale variant lost dit deels op door de quercetinedeeltjes tijdens de productie te binden aan fosfolipiden, bouwstenen die ook in celmembranen voorkomen. Hierdoor kan de stof de darmwand makkelijker passeren, wat volgens fabrikanten resulteert in een tot 20 keer hogere opname vergeleken met pure quercetine.
Wat deze studie extra interessant maakt, is de brede leeftijdsrange van de deelnemers: van 22 tot 78 jaar. Dat geeft een beter beeld van hoe het supplement werkt bij verschillende leeftijdsgroepen, in plaats van alleen bij jonge, gezonde proefpersonen zoals in veel ander onderzoek naar voedingssupplementen gebruikelijk is.
Opzet van het onderzoek
Het onderzoek werd opgezet als een gerandomiseerde, placebogecontroleerde, dubbelblinde studie met parallelle groepen. De onderzoeksgroep bestond uit 66 mannen en vrouwen met hooikoortsklachten. Zij varieerden in leeftijd van 22 tot 78 jaar. Gedurende 4 weken kregen de proefpersonen dagelijks 200 mg van het fytosomale supplement (100 mg bij het ontbijt en 100 mg bij de avondmaaltijd) of een placebo. Voorafgaand aan de studie werden de deelnemers lichamelijk onderzocht, werd een uitgebreid bloedbeeld vastgesteld en urineonderzoek gedaan. Ook werd hun gevraagd verschillende gevalideerde vragenlijsten in te vullen. Na 2 en 4 weken suppletie werden de resultaten geëvalueerd.
Bij de start van de studie werden de deelnemers uitgebreid gescreend met lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en urineonderzoek, zodat de onderzoekers ook goed konden beoordelen of het supplement veilig was. Er werden geen relevante afwijkingen of bijwerkingen gerapporteerd gedurende de vier weken van de studie.
De resultaten van het onderzoek
Na 4 weken bleken allergische symptomen zoals jeukende ogen, niezen, loopneus en slaapklachten significant afgenomen bij de gebruikers van het supplement. Bovendien bleek de kwaliteit van leven van deze groep aanzienlijk verbeterd.
Voor mensen die liever geen of minder antihistaminica willen gebruiken vanwege bijwerkingen zoals sufheid, kan fytosomale quercetine een interessant alternatief of aanvulling zijn. Belangrijk is wel om te starten ruim voordat het pollenseizoen begint, zodat het lichaam de tijd krijgt om op te bouwen.
Hoe dit onderzoek past in breder bewijs
Deze studie staat niet op zichzelf. Een systematische review en meta-analyse naar polyfenolische stoffen, waaronder quercetine, bij allergische rhinitis concludeerde dat deze stoffen bij een deel van de onderzochte groepen een gunstig effect hadden op neus- en oogklachten (JACI in Practice, 2025). Wel benadrukken de auteurs dat de kwaliteit en dosering van de gebruikte supplementen sterk uiteenlopen tussen studies, wat vergelijken lastig maakt. Voor deze specifieke, fytosomale vorm is het bewijs nog beperkt tot een klein aantal onderzoeken, maar de resultaten tot nu toe zijn consistent positief.
Conclusie van de onderzoekers
De onderzoekers concluderen dat het gebruik ervan verschillende allergische klachten ten gevolge van hooikoorts effectief zou kunnen verbeteren. De antiallergische werking van quercetine berust voor een deel op het stabiliserende effect ervan op de celmembranen van mestcellen en eosinofiele granulocyten, waardoor de afgifte van ontstekingsbevorderende stoffen zoals histamine wordt geremd. Daarnaast remt het de aanmaak van immunoglobuline klasse E (IgE) en de ontstekingsbevorderende prostaglandines en leukotriënen. Deze vorm kan bijzonder geschikt zijn als aanvullende behandeling bij hooikoorts.
Dit onderzoek is gepubliceerd in European Review for Medical and Pharmacological Sciences (Europeanreview.org, 2022). Dit nieuwsbericht verscheen eerder op www.orthokennis.nl/nieuws/fytosomale-quercetine-werkzaam-bij-hooikoorts
Veelgestelde vragen
Kan ik quercetine combineren met mijn hooikoortsmedicatie?
Dat kan vaak wel, maar overleg dit bij twijfel met je arts of apotheker, zeker als je andere medicatie of supplementen gebruikt.
Hoe snel merk je effect van quercetine?
In het besproken onderzoek werden verbeteringen al na twee weken gemeten, met het sterkste effect na vier weken dagelijks gebruik.
Zit quercetine ook van nature in voeding?
Ja, onder meer in uien, appels met schil, bosbessen en groene thee. De hoeveelheden in gewone voeding zijn doorgaans veel lager dan in een gericht supplement, en zonder de fytosomale binding aan fosfolipiden is de opname bovendien beperkter, waardoor voeding alleen meestal niet voldoende is om klachten merkbaar te verminderen.
Meer nieuws en onderzoek over natuurlijke gezondheid lees je in dit magazine.
