Door: Margot Janssen
We zoeken tegenwoordig naar steeds meer manieren om kinderen te begeleiden en te begrijpen. Het is gebleken dat de ingang via kunstzinnige vorming een positieve werking heeft op kinderen. Het geeft voeding en rust en stimuleert ze in hun ontwikkeling. Het helpt ons tevens, om beter met ze te communiceren.
Kinderen houden van tekenen en kindertekeningen zijn plattegronden van motorische, emotionele en geestelijke groei. Via de tekening kunnen we de belevingswereld van het kind gewaar worden en het kind beter begrijpen en zien zoals hij of zij is. Zo helpen we het kind zichzelf te ontwikkelen tot de mens die hij diep van binnen is.
Daarnaast is het in deze drukke tijd heel belangrijk om kinderen te leren hun lichaam en energie bewust te voelen. Ze worden overvoerd met beeld, geluid en allerlei nieuwe indrukken. Door in contact te komen met zichzelf en te luisteren naar wat er van binnen zit, zal het kind zich veilig gaan voelen. Ook is het belangrijk dat het kind zich leert af te schermen, een eigen ruimte maakt en zijn of haar midden ervaart.
Tekentherapie is een leuke, korte vorm van therapie voor kinderen van 6 tot 14 jaar. Ik ga ervan uit dat kinderen uiteindelijk precies weten wat ze nodig hebben en ook de oplossing voor hun klacht kennen. Via een tekening kijken we samen naar de situatie en gaan we in de tekening op zoek naar oplossingen. Doordat op deze manier het innerlijke beeld van het kind verandert, verandert ook zijn manier van kijken naar de buitenwereld. Door tegen zijn verdriet, woede of angst aan te kijken, wordt dat verdriet, die woede of die angst veel minder groot en bedreigend.
Ik werk dan ook altijd met de klacht van het kind, al ligt die vaak op één lijn met de klacht van de ouders. Samenwerking met de ouders is daarbij van groot belang.
Het is heel inspirerend om de tekentaal van kinderen te leren begrijpen en te leren ze te begeleiden in hun persoonlijke proces.
Het verhaal van Sam
Vanmiddag liep Sam weer rustig de trap af. Dat was leuk om te zien na de sessie die we samen gehad hadden. Sam kwam via een verwijzing van de huisarts. Zijn ouders lagen in een scheidingsprocedure en Sam kon de laatste tijd steeds in een woedeaanval belanden. Zijn moeder kon hem dan erg moeilijk troosten en voelde zich machteloos.
De eerste keer dat Sam bij mij kwam, was hij wat stil en afwachtend: weer een nieuwe mevrouw en wat wil ze van me. Ik vroeg of hij op vakantie was geweest in de zomer. Ja, dat was hij. “En waar was je dan, kun je me dat laten zien? Misschien kun je op dit grote papier wel tekenen waar je was?”
Hij tekende de camping, met de tent, de zee en het kampvuur. Het vuur werd steeds groter en ik merkte dat hij ervan genoot! “Wil je soms een groot vuur maken op een nieuw vel?” Hij kreeg een vel dat we vastplakten op de tafel, en waskrijtjes. “Laat dat vuur maar eens zien!”
Langzaam ging hij er helemaal in op. Hij genoot ervan, maar verloor zich er ook in. Zijn vuur werd groter en groter en met rood en met zwart kraste hij het hele blad vol. Hij kon haast niet meer stoppen, leek het wel! Ik zei: “Dat is een groot vuur, geweldig! Maar nu moet de brandweer komen!”
“Kom met me mee.” We liepen een rondje om de tafel en riepen: “Tuu, duu, tuu, duu, tuu, duu!” Tot we weer terug waren bij de tekening. Hij had zo-even afstand genomen en kon nu met het water gaan blussen. We pakten blauw en paars en hij kraste nog zeker 10 minuten het hele vel vol. Toen was hij doodmoe en voldaan. Ik heb de tekening weggelegd en we zijn samen nog een knuffelkaartje gaan trekken. Een mooie afsluiting van de eerste keer.
Bij de volgende keer vroeg hij weer om vuur te maken. Dat deden we, maar nu op een kleiner vel. Ook tekende hij wat er bij papa en bij mama leuk was. Eigenlijk bij allebei wel wat! Bij papa kwamen er een voetbal en muzieknootjes. En bij mama kwamen er boeken, plantjes en stenen. Bij allebei zijn ouders zag hij fijne dingen die ook bij hem pasten.
Toen hij de derde keer kwam, tekende hij zijn huis dat in brand stond. Mama en zijn zusje waren binnen en papa stond buiten. (Sam woonde bij zijn moeder en zijn vader was verhuisd naar zijn vriendin). Er kwam steeds meer rook in het huis. Wat moest er nu gebeuren? Weer de brandweer bellen, maar ook “naar papa roepen, die stond toch buiten,” zei hij zelf! Zijn vader bluste de brand en dat gaf Sam veel veiligheid. Zijn vader had weer een taak.
Sam is nog één keer geweest en hij had zijn grootste woede verwerkt. Tijdens een gesprek met beide ouders vertelde ze mij dat hij weer sliep en dat hij geen woedeaanvallen meer had. Als hij papa miste, pakte hij de telefoon en soms zei hij: “Mag ik weer even krassen? Ik voel me weer boos van binnen.”
Tekentherapie
Tekentherapie hoeft vaak niet zo lang te duren. Natuurlijk was de pijn van Sam niet helemaal weg, maar hij kon haar hanteren en had er ook een ontlading in ervaren. Hij moest vooral ook wennen aan de nieuwe situatie. Ik werk meestal een keer of 4 à 5 met het kind en zie het dan soms na een jaar nog even terug. “Mogen we nog even tekenen met Margot?” wordt er dan gevraagd! Een groter compliment kan ik niet krijgen!
Tekentherapie is een hulpverlenende methode voor iedereen die meer van zichzelf wil begrijpen. Voor kinderen die last hebben van verdriet, boosheid, angst, verlies, problemen op school of met contacten. Voor kinderen met psychosociale klachten, zoals buikpijn of moeheid zonder aanwijsbare reden. Voor jongeren die in de middelbare schoolperiode uit balans raken. Maar eigenlijk ook voor volwassenen met sociale, emotionele of lichamelijke problemen.
Mijn werk is altijd weer anders en boeiend. Het is altijd de tekening die vertelt waar we aan gaan werken. Door goed te kijken en mee te gaan in het verhaal dat de kinderen vertellen, werk je precies op het gebied waar het kind of de volwassene het nodig heeft. Tekenervaring is helemaal niet nodig. Het gaat om de kleur, de beweging en op welke plek van het papier het kind tekent. Dat speelt mee in de beoordeling. Ik teken het liefst met het kind zelf in plaats van een voorafgemaakte tekening zomaar te interpreteren. Zie je een verscherpte aandacht: dan weet je dat dit voor het kind belangrijk is. Ik geniet er iedere keer weer van!
Omwille van privacy is de naam Sam gefingeerd.
Margot Janssen is tekentherapeute, onderwijzeres, ontwerpster van o.a. de Knuffelkaartjes en heeft een eigen praktijk. Ze heeft een opleiding ontwikkeld om kinderen en volwassenen te begeleiden via tekeningen. De opleiding is bedoeld voor leerkrachten, remedial teachers, (kinder)coaches en mensen in de gezondheidszorg. De opleiding vormt een goede ondergrond voor iedereen die op een creatieve manier kinderen wil begeleiden in hun persoonlijke ontwikkeling.
www.detoverboom.nl
