Wanneer je het woordenboek erop naslaat, zie je bij vitaliteit de omschrijving: energiek, veerkrachtig, fit en onvermoeibaar door kunnen werken en met een groot doorzettingsvermogen.
In 2009 interviewden Strijk en collega’s Nederlandse werknemers van 45 jaar en ouder in het kader van hun Vital@Work Study over vitaliteit. Volgens deze werknemers had vitaliteit een lichamelijke en geestelijke component. De mentale component bestond volgens de geïnterviewden uit de afwezigheid van mentale klachten, stress, depressie, enz. en de aanwezigheid van welbevinden (gelukkig zijn, positief ingesteld en gemotiveerd zijn) en doorzettingsvermogen als zaken tegenzitten. De fysieke component bestond uit de afwezigheid van chronische ziekten die leiden tot beperkingen in het dagelijkse leven en in fitheid, energie en kracht.
Ook de Romeinen hadden het al over “Mens sana in corpore sano”, wat zoveel betekent als ‘in een fit lichaam hoort een gezonde geest’. Het is belangrijk dat we lichamelijk en mentaal in balans zijn. Velen vinden het gedoe rond mentaliteit en emotie te zweverig en richten zich liever op alleen de fysieke fitheid. Maar zonder geestelijke fitheid ontbreekt de goede balans. Deze onbalans kan leiden tot lichamelijke of mentale klachten. Een belangrijke rol in iemands vitaliteit spelen gezondheid, leefstijl, persoonlijkheidskenmerken (psychologisch kapitaal) en de intrinsieke motivatie, door de mate waarin het werk en de omgeving tegemoet komen aan iemands behoefte aan autonomie, verwantschap en competentie.
Fysieke en mentale bouwstenen van vitaliteit zijn voor het eerst beschreven door de onderzoekers Ryan en Frederick. Een voorbeeld van een fysieke bouwsteen is lichamelijke gezondheid die beïnvloed wordt door verantwoord eten en voldoende bewegen. Voorbeelden van mentale bouwstenen zijn zelfverwezenlijking, zelfvertrouwen, tevredenheid met het leven die vitaliteit bevorderen en psychopathologie, depressie, negatief affect en angst verminderen. Emoties hebben enorm veel invloed op onze vitaliteit. Langdurige blootstelling aan werkdruk en agressie op het werk vormen een bedreiging voor de mentale gezondheid en vitaliteit van werknemers. Van de werknemers heeft 41% last van werkstress en 33% wordt geconfronteerd met agressie, geweld en andere vormen van ongewenst gedrag. In de publieke sector gaat het zelfs om bijna 60%. Mentaal hebben veel mensen de grens van belastbaarheid bereikt.
De stelling die binnen HRM wordt onderbouwd, is dat mensen van fundamenteel belang zijn voor het succes van de organisatie. Medewerkers moeten niet worden gezien als kostenpost maar als (menselijk) kapitaal, wat doorslaggevend is voor de prestaties van de organisatie. Tevreden en vitale medewerkers zorgen voor een hoge mate van tevredenheid bij klanten, zijn productiever, maken meer winst en zorgen voor een lager personeelsverloop (Harter, 2002).
Inzetten op vitaliteitsmanagement lijkt daarmee de sleutel tot duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
Congres: Mentale vitaliteit geeft duurzame inzetbaarheid. Gradatim organiseert i.s.m. InterExpert en de C&T groep een congres over mentale vitaliteit op 3 oktober 2013 in Congrescentrum De Schakel te Nijkerk van 9.00 – 17.00 uur. Mentale vitaliteit is het thema van deze tijd en staat op deze dag centraal, waarbij we ons richten op de drie kernen: Zelf, Context en Rol. Met als doel medewerkers te versterken en duurzame inzetbaarheid te waarborgen. www.gradatim.nl
Literatuur: Harter, J.K., Schmidt, F.L. en Hayes, T.L. (2002). Business-Unit Level Relationship Between Employee Satisfaction, Employee Engagement, and Business Outcomes: A Meta-Analysis, Journal of Applied Psychology. Ryan, R.M., & Frederick, C. (1997). On Energy, Personality, and Health: Subjective Vitality as a Dynamic Reflection of Well-Being. Journal of Personality, 65(3), 529-565. Strijk, J.E., Proper, K.I., Beek, A.J. van der & Mechelen, W. van (2009). The Vital@Work Study. BMC Public Health 9: 408. Vuuren, T. van (2011). Vitaliteitsmanagement: je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden! Oratie Open Universiteit.
Investeren in vitaliteit op de werkvloer
Wil je meer weten over het bevorderen van vitaliteit bij medewerkers en de voordelen van vitaliteitsmanagement? Bekijk ook de andere artikelen uit deze editie van PSC Magazine, of lees meer betrouwbare achtergrondinformatie over gezond werken via Arboportaal.nl.
