Onderprikkeld, niet overprikkeld
Keep it simple is vaak de beste leidraad wanneer je vastloopt in een proces van verandering. Deze uitspraak, keep it simple, herinnert ons eraan dat de meest effectieve oplossing niet altijd de meest ingewikkelde is.
Ik had laatst een gesprek met Carla, een vrouw van rond de vijftig die me haar levensverhaal vertelde. Ze had een lange periode achter de rug waarin ze zich niet goed in haar vel voelde: een druk hoofd, overgevoelig, somber. Op een gegeven moment trok ze het boetekleed uit en ging ze actief aan de slag met zichzelf. Ze volgde mindfulness, deed een Avatar-cursus en verdiepte zich in van alles op het gebied van persoonlijke groei. Het hielp: ze knapte zichtbaar op. In diezelfde periode ontmoette ze ook een leuke man; als ze over hem vertelde, straalde ze helemaal.
Maar toen kwam er een kink in de kabel. De afstand tussen hen was groot, dus verkocht ze haar huis en verhuisde ze naar hem toe. Een fijn huis, een man die hard werkte en goed voor haar zorgde. Toch verdween langzaam alle kleur uit haar leven. Ze richtte zich vooral op het huishouden, want hij verdiende het geld en zij vond dat ze iets terug moest doen. Ze kende niemand in haar nieuwe omgeving en had, zonder het goed te beseffen, alle bronnen van plezier uit haar oude leven achtergelaten. De somberheid sloop terug en ze klopte bij mij aan voor hulp.
Het zou voor de hand liggen om meteen in te zoomen op die somberheid: waarom voelt ze zich schuldig tegenover haar partner, wat heeft haar onthechting te maken met haar familiegeschiedenis? Maar dat voelde niet als de juiste ingang.
In plaats daarvan vroeg ik haar: “Jij houdt van leren en jezelf ontwikkelen, hè?” Ze keek verrast op, maar haar glimlach verried genoeg. Ik legde uit: al die cursussen die ze eerder volgde, hadden haar niet alleen opgelucht van een probleem, ze gaven haar ook energie. Ze is niet overprikkeld, ze is onderprikkeld. Haar brein mist iets om enthousiast van te worden, haar zenuwstelsel wordt niet meer geprikkeld. Het advies: ga gewoon weer een cursus doen, dan veer je vanzelf weer op.
Ze was het meteen met me eens, maar had ook een tegenwerping: “Mensen zeggen weleens: ben je nou nog steeds niet klaar met leren?” Daar zit precies het punt, legde ik uit. Voor sommige mensen is leren een middel om een probleem op te lossen; is het probleem weg, dan stopt ook de behoefte. Voor anderen is het juist een blijvende levensbehoefte, net zoals andere mensen een hobby nodig hebben om in balans te blijven. Niemand zegt tegen een fervent tennisser na drie jaar: “zo, nu heb je wel genoeg getennist.” Als tennissen je energie geeft, blijf je het gewoon doen. Stop je ermee, dan is de kans groot dat je je lusteloos gaat voelen, alsof er iets ontbreekt.
In de NLP noemen we zoiets een hulpbron: alles wat je kunt doen, denken of voelen waar je blij en energiek van wordt. Voor Carla is dat leren en ontwikkelen, haar vorm van tennissen. Dus het advies was simpel: ga weer een opleiding of cursus volgen, gewoon omdat het bij haar past. Ik weet zeker dat haar somberheid daarmee zal wegtrekken. Soms hoeft het echt niet ingewikkelder te zijn dan dat.
Cathelijne is schrijver, moeder, trainer en coach. Ze werkt bij trainingsinstituut De Eerste Verdieping en bij het ADHD-centrum Nederland.
Keep it simple in de praktijk
Het principe keep it simple betekent niet dat je complexiteit negeert, maar dat je op zoek gaat naar de kern van het probleem. Door keep it simple als uitgangspunt te nemen, ontdekken cliënten vaak sneller welke hulpbron voor hen werkt. Meer lezen over hoe je dit soort inzichten kunt toepassen? Bekijk ook ons overzicht van artikelen in het PSC Magazine voor meer praktijkvoorbeelden.
Voor wie zich verder wil verdiepen in de wetenschappelijke basis achter dit soort interventies, biedt de American Psychological Association uitgebreide achtergrondinformatie over veranderprocessen en persoonlijke groei.
