Waarom kindercoaches vooral hart nodig hebben
Goede kindercoaches onderscheiden zich niet alleen door kennis, maar vooral door hart voor het kind. Kindercoaches die met aandacht en hart werken, sluiten beter aan bij wat een kind echt nodig heeft. Meer verhalen over kindercoaches en opvoeding lees je in het PSC Magazine. Meer informatie over kindercoaching vind je bij de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg.
‘The finest inheritance you can give to a child is to allow it to make its own way, completely on its own feet.’ – Isadora Duncan
Door: Christa Wiersma
Wanneer je op Google ‘begeleiding voor kinderen’ intypt, krijg je ruim 10.000.000 hits!! Een kleine greep hieruit wat de grotere instellingen betreft: pedagogische begeleiding, kinder- en jeugdbescherming, Bureau Jeugdzorg, CJG, jeugd GGZ, opvoedpoli en Veilig Thuis. Er zijn daarnaast vele ambulante hulpverleners, maatschappelijk werkers, kinderpsychologen, kinderpsychiaters, orthopedagogen, logopedisten, rt’ers, fysiotherapeuten, counselors en therapeuten.
Het is overduidelijk: er is behoefte aan hulp en begeleiding bij de opvoeding en ontwikkeling van kinderen, gezien het gigantische aanbod! Wat ik me stiekem afvraag: waarom gaat het dan zo beroerd met zoveel kinderen? Waarom zitten zoveel ouders met hun handen in het haar? Hoe komt het dat zoveel kinderen vastlopen? Zoveel kinderen met een diagnose op leer- of gedragsgebied? Ouders en kinderen krijgen allerlei goedbedoelde adviezen, maar vaak komt het niet tot een positieve verandering. Ze lopen vaak tegen een muur van regels en protocollen aan, er zijn wachtlijsten en ze zijn niet blij met het keurslijf van de reguliere hulpverlening.
Onbewust wordt er iets in stand gehouden waar niemand op zit te wachten. Volgens mij omdat er voornamelijk aan symptoombestrijding wordt gedaan. En er wordt slecht naar de ouders en kinderen zelf geluisterd. Wanneer het probleem, de diagnose of het protocol centraal gesteld wordt, kunnen geen verbanden gezien worden tussen het gedrag van een kind en datgene wat van het kind gevraagd wordt. Deze manier van benaderen is over de houdbaarheidsdatum heen. Er wordt in deze tijd iets anders gevraagd qua benadering van kinderen.
Otto Scharmer, ontwikkelaar van de U-theorie zegt dit: ‘We leven in een tijd van institutioneel en herhaald falen met resultaten die niemand wil. Nog nooit eerder geziene zaken komen tevoorschijn. Bekende systemen en organisaties brokkelen af. Er is iets nieuws gaande, iets anders nodig en we weten nog niet wat. We veranderen dingen op basis van het oude wat we geleerd hebben, maar… wat niet meer werkt! Een nieuwe vorm van communiceren, denken, benaderen, organiseren, opvoeden, educatie, relatie, leiderschap en samenwerking is aan het ontstaan. Daardoor leren we de wereld op een nieuwe manier zien. Zodra we bereid zijn in contact te komen met ons zelf.’
Boeiend, inspirerend, ongelooflijk interessant. En ook: hoe complex! Het heeft gevolgen. Wat is nog normaal, waar doe je goed aan? Hoe is het om kind te zijn in deze tijd. Er verandert van alles, veel onrust, onzekerheid alom, ouders die door de bomen het bos niet meer zien, scholen die achter de feiten aanlopen. Krampachtig op zoek naar een systeem waar alle kinderen in passen, waar gemeten kan worden… waar haalt een kind zijn houvast nog vandaan? Helder: niet vanuit de buitenwereld. Het is tijd voor een innerlijke houvast. Vandaaruit ontstaan vertrouwen en een nieuwe oriëntatie. En daarom zijn kindercoaches nodig! Al deze nieuwe ontwikkelingen vragen ook om een nieuwe vorm van hulpverlening aan kinderen.
In deze snel veranderende wereld is een benadering in de professionele hulpverlening aan kinderen nodig, die alle lagen van het mens-zijn aanspreekt. Niet alleen het cognitieve deel. Gericht op het zien van mogelijkheden en ontwikkelen van talenten. Geen symptoom- of probleembestrijding. Die zijn er wel, maar daar hoef je de aandacht niet op te richten. Inderdaad: wat je aandacht geeft, groeit. Wat wil je dat er groeit in een kind? Kinderen zijn degenen die ontwikkeling mogelijk maken. Daar hebben ze mensen bij nodig. Wegwijzers als het ware, die niet weten hoe het moet, maar wel weten en kunnen volgen hoe kinderen zelf kunnen ontdekken hoe iets kan. Leren vanuit de toekomst, niet vanuit het verleden.
Kindercoach is een vrij nieuw beroep, naast alle andere vormen van begeleiding en hulp. Is het een hype, een nieuwe trend die overwaait? Nee, zeker niet! Het is niet toevallig dat deze nieuwe vorm van begeleiding is ontstaan. Het beroep is voortgekomen vanuit een diepe behoefte, vanuit het kind en de ouders zelf. Vele vormen van hulpverlening voor kinderen zijn gebaseerd op iets ouds. Van hoe volwassenen vinden wat wel en niet goed is voor een kind. Dat werkt niet meer. Kindercoaches zijn dé nieuwe hulpverleners voor kinderen, passend in deze tijd.
Een kindercoach begeleidt kinderen in en tijdens hun kind-zijn. Een kindercoach ‘leest en luistert’ op alle lagen van het mens-zijn: fysiek, mentaal, emotioneel, relationeel en spiritueel. Een kindercoach spreekt het zelfoplossend vermogen van het kind aan en helpt ontdekken hoe het zijn wensen kan realiseren, voorbij de moeilijkheden en blokkades waar het mee worstelt. Een kind is altijd ‘in wording’.
Niemand die dat beter heeft beschreven dan Michael Ende in Momo en de tijdspaarders:
‘Wat de kleine Momo beter kon dan wie ook, dat was: luisteren. Dat is toch niets bijzonders, zul je nu misschien zeggen, luisteren kan toch iedereen? Maar dat is heus een vergissing. Echt luisteren kunnen maar heel weinig mensen. En zoals Momo kon luisteren, was volkomen uniek. Momo kon zo luisteren dat domme mensen ineens heel slimme ideeën kregen. En denk maar niet dat Momo iets zei of vroeg wat de ander op dat idee bracht, nee, ze zat alleen maar te luisteren met al haar aandacht en belangstelling. Daarbij keek zij de ander met haar grote, donkere ogen aan en degene die sprak voelde hoe hem opeens gedachten te binnen schoten, waarvan hij nooit had durven dromen dat hij ze in zich had. Ze kon zo luisteren, dat wanhopige en besluiteloze mensen opeens precies wisten wat ze wilden. Of dat verlegen mensen plotseling vrijuit durfden te praten. Of dat ongelukkige en bedroefde mensen vertrouwen kregen en blij werden. En wanneer iemand het gevoel had dat zijn leven volkomen mislukt en zinloos was, en hij zelf maar één van de velen, iemand waar het helemaal niet op aan komt en die net zo snel vervangen kan worden als een gebroken pot – en hij ging dat allemaal aan de kleine Momo vertellen, dan werd hem terwijl hij nog sprak, op een geheimzinnige manier duidelijk dat hij het helemaal mis had; dat men hem precies zoals hij was, onder alle mensen maar één enkele keer tegenkwam en dat hij daarom op zijn bijzondere manier belangrijk was voor de wereld. Zo kon Momo luisteren!’
De ogen van volwassenen zien vaak iets anders bij kinderen: gedoe en geklier, onhandelbaar, vervelend, moe, niet luisteren, onaangepast, asociaal, agressief, enz. Wat een kindercoach vooral doet, is dat hij zowel kinderen als ouders ‘ondertiteling’ meegeeft, zodat het begrijpelijk wordt wat zich afspeelt tussen buiten- en binnenwereld van een kind. Het bewustzijn en de innerlijke houding van de kindercoach zijn hierin doorslaggevend. Dit verloopt niet volgens checklists, protocollen en methodes. Deze vormen hooguit een hulpmiddel.
De primaire taak van een kindercoach is kinderen de talenten en kwaliteiten in zichzelf te laten ontdekken, zonder het kind te willen veranderen of ‘verbeteren’. Er ontstaat hierdoor een innerlijke verschuiving en daardoor kunnen andere wegen bewandeld worden. Een kindercoach staat a.h.w. naast ouders en kinderen, kijkt mee, maakt bewust en helpt de ander het ‘eigen’ denken, voelen en doen te ontdekken en te versterken. Een kindercoach weet het niet beter, maar helpt ouders te zien waar ze goed in zijn. En waar de kinderen goed in zijn.
Kindercoaches zijn van grote toegevoegde waarde, naast de huidige hulpverlening. Kindercoaches zijn professionals. Ze hebben een opleiding gevolgd en voegen iets essentieels toe vanuit hun eigen kennis, inzicht, ervaring en expertise. Ze zijn vrij in hun handelen, niet gebonden aan opgelegde protocollen en werkwijzen omdat ze zelfstandig ondernemer zijn. Goed opgeleide kindercoaches zijn aangesloten bij de NFG, omdat ze voor kwaliteit en professionaliteit gaan. Ze weten waar ze voor staan en hebben het lef om werkelijk verschil te gaan maken. En laat dat nu nodig zijn in deze tijd.
www.kindercoachopleiding.nl
