Waar je ook staat in de cirkel, wat je ook doet, je zit in het geheel, je bent onderdeel

Inez van Oord is oprichtster van de tijdschriften Seasons en Happinez en auteur van Als jouw leven een cirkel is, waar sta je dan? Dit boek is uitgeroepen tot Beste Spirituele Boek van 2016 en het is een oproep om woorden als bezieling, verbeelding en verbinding terug te brengen in ons leven. Het gaat om de eenvoudige vraag: Waarom doe ik wat ik doe? Gaat het in ons persoonlijk leven of in ons werk alleen nog over ‘ik’ of ‘rendement’, of is er ruimte en tijd voor idealen, voor het andere, voor verbinding-maken? Hoe laat je je waarden zien in je doen en laten? Of zijn we die vergeten?

Interview met Inez van Oord

‘Ik kom uit de krantenjournalistiek, een geweldig vak. Begonnen bij een regionale, toen naar een provinciale krant en uiteindelijk kwam ik bij een groot landelijk dagblad terecht. Maar hoe groter de krant, des te cynischer en negatiever was de sfeer op de redactie. Zo heb ik dat toen ervaren. Na een tijd woog het niet meer tegen elkaar op, het beroep is geweldig, maar als die sfeer ook je privé leven gaat beïnvloeden…

Ik denk dat veel mensen dat herkennen, dat je de negativiteit meeneemt naar huis. Ik ben toen alles wat ik niet leuk vond, (bijvoorbeeld asfalt, haast, gestress, benauwdheid etc.) op gaan schrijven, en heb er het tegenovergestelde naast gezet. Zo ontstond er een heel mooie inspirerende lijst en terwijl ik die ’tegenovers’ aan het opschrijven was, ontstond opeens het idee: al deze woorden, rust, ruimte, groen, vrijheid, ambacht, alles bij elkaar zou wel eens het begin van een tijdschrift kunnen zijn. Zo is Seasons geboren.

Seasons betekende voor mij kracht van de eenvoud en schoonheid van de natuur. Het was een metafoor voor rust en ruimte, een ode aan het buitenleven. Hoe een eenvoudig lijstje een succesvol blad werd! Al heel snel bleek dat heel veel mensen dat ook wilden en al gauw had ik aardig wat mensen in dienst en was ik opeens directeur. Zo’n functie paste niet zo goed bij me. Ik ben een creatief wezen en wilde vooral creëren. Als directeur ben je verantwoordelijk voor al die mensen, heb je veel verplichtingen en sores aan je hoofd. En dat is allemaal niet zo erg, maar als je daardoor niet meer aan de taken toekomt die je vervullen, die je energie geven, dan raak je uitgeput. Ik was jong en natuurlijk ambitieus en vond dat ik alles moest kunnen, en dit en dat… Wat kan een mens veel van zichzelf vragen. Het was gewoon te veel. Op een dag raadde mijn rechterhand me aan naar huis te gaan en toen pas realiseerde ik me dat ik ver verwijderd was geraakt van wat ik wilde, van datgene waarmee ik begonnen was, wat ik leuk vond.

Er gebeurde op dat moment heel veel tegelijkertijd, zo gaat dat dan hè. Te veel druk op het werk, te veel narigheid in de relatie, van alles ging mis. Op een verdrietige avond ontstond opeens het idee: wat blijft er over als alles weg is, dus dat tijdschrift, die man, die hond die altijd blafte, dat huis, alles mocht weg (in gedachten…)

Het was alsof een bliksem insloeg. Opeens kwam dat inzicht: als alles weg is, blijf ik over, en wat is dat ik dan, of het zelf, in de psychologie, in de filosofie, in alle spirituele stromingen. Ik wilde het weten. En zo begon mijn zoektocht naar het ‘binnenleven’. Hoe kan ik onafhankelijk worden van de buitenkant en vertrouwen op de binnenkant. Deze niet te stoppen zoektocht naar vervulling, en het persoonlijk verlangen bracht het blad Happinez, een blad waar veel mensen op zaten te wachten. Geweldig! Ik kan iedereen meegeven, dat, wanneer je een idee hebt, zeker als dat helemaal uit jezelf komt, je dat moet onderzoeken. Het blad werd groter en groter, het was fantastisch. Tegelijkertijd moest ik er ook op letten dat ik degene bleef, die ik wilde zijn: iemand die wil opzetten en wil uitwerken. Zodra er structuur moet komen en alles groot wordt, wordt het moeilijk voor mij. Het verhaal herhaalde zich: veel verantwoordelijkheden en verplichtingen. Ik moest opletten dat ik dicht bij mijzelf bleef, bij wat ik wilde: creatief zijn. Ik stelde mezelf opnieuw de vraag: klopt het nog? En toen Happinez uitgroeide tot het grootste blad van Nederland, kwam weer zo’n moment en heb ik de beslissing genomen het blad te verkopen en opnieuw te beginnen.’

‘Niet meteen. Ik stelde me de vraag: wat doen we met spiritualiteit in ons dagelijks leven? Wij moeten het toch met elkaar rooien in dit leven. Ik ben met een team aan het nieuwe tijdschrift Humanize begonnen, maar ik zag het niet helemaal goed voor me. Het werkte niet. Dat had ik nog nooit meegemaakt. En zo kwam ik op het punt: waar moet ik naar luisteren? Ben ik lui geworden? Moet ik toch doorzetten? Is dit wel een goed idee? Ik wilde graag iets neerzetten, maar ik vertrouwde te veel op het oude, ik moest mezelf te veel overtuigen.

Het blad is er nooit gekomen. En na een jaar ging de stekker eruit. Heel teleurstellend, na twee succesvolle bladen, kwam het derde blad niet tot stand. En je vraagt je af: is dit nu zo maar gebeurd? Ik begon met het opschrijven van al die gedachten en zo ontstond het boek. Dat was een mooi proces, van 1 persoon achter de laptop. Het werd het verhaal over ideeën en hoe ze tot stand komen, over het opzetten van de magazines Seasons en Happinez, over succes en verlies, maar vooral over de mogelijkheid om altijd opnieuw te beginnen.

Het boek gaat over cirkels, cirkels met een kruis erin. Cirkels hebben me gefascineerd zolang ik me kan herinneren. (Bij Happinez zie je ze op de kaft.) Ze hebben me aan het denken gezet en nu aan het schrijven. Ik begon in te vullen: ik en de ander, en zichtbare versus het onzichtbare. En er is veel onzichtbaar, terwijl we juist door het onzichtbare gestuurd worden. Die 4 polen zijn eigenlijk een kompas dat naar binnen wijst en de vraag is dan: ik of de ander, ruimte voor idealen of voor geld en het materiële? Waar sta je? De ring kun je zien als symbool voor ons leven, je eigen leven en dat kan helpen om dingen te begrijpen, in te delen, te kijken waar je staat. Daar gaat het boek over. Het is geweldig te zien hoe dat aanslaat: dat mensen in een cirkel een middel zien om een gesprek te beginnen. Het boek is een oproep om verbinding aan te gaan en lijnen te leggen, om in beweging te komen. Mensen praten zichzelf vast op een bepaalde plek, plakken stickers. Dat is jammer. Ze zouden een zoektocht kunnen aangaan om andere dingen te ervaren dan die ene plek.’

‘Zeker. Als jouw leven een cirkel is, waar sta je dan? is een boek voor iedereen. Ik gun iedereen dat proces van verandering om te kijken wat ervan komt. Mij heeft het heel veel gebracht. Goede dingen, maar je moet natuurlijk wel de deur openzetten om te kunnen ontvangen. Van professionals heb ik al leuke reacties gekregen over het werken met de cirkels. Hoe verder je van jezelf af komt te staan, hoe meer je richting rand van de cirkel gaat. Je moet niet gaan stilstaan, maar blijven bewegen, verbinding blijven maken. Het is een oproep om woorden als bezieling, verbeelding en verbinding weer in ons leven te brengen. Het gaat om de eenvoudige vraag: waarom doe ik wat ik doe?

Deel 1 is mijn eigen verhaal. Ik ben afgedwaald en heb alle segmenten doorgemaakt. Ik heb mezelf dat proces gegund en mij heeft het veel gebracht. Deel 2 betreft de lezer: hoe kun je het als lezer doen. Het is dezelfde weg, maar dan analytischer en praktischer. Het is leuk om te lezen en het zet aan om het anders aan te pakken. Je moet wel beslissingen nemen. Het is een stappenplan. Eerst inventariseer je waar je staat. Dat kun je ook samen met vrienden doen. Je ziet dan waar de ander zich druk over maakt, wat voor iemand hij is. Dan ga je kijken wat je wil veranderen. Je kunt opschrijven wat er mis is en het tegenovergestelde erbij zetten: lijstjes maken. Dat heeft mij enorm geholpen om duidelijkheid te krijgen. Wat ga je ermee doen? Focus je daarbij op de lijst met woorden, op waar je naar toe gaat en vanuit welke waarden je je weg wil kiezen? Er zijn er zoveel. Voor mij vormen vrijheid, helderheid, verwondering en dankbaarheid een anker. Dat kan afdrijven, maar je kunt altijd weer terugkomen.

Het anker helpt je op koers te blijven. In de lijst met woorden achter in het boek staan zeker woorden die bij je passen. Ik kan iedereen aanraden deze oefening zelf te doen om te kijken waar je staat om je leven terug te krijgen. Probeer het eens een paar dagen. En als je weet welke waarden voor jou belangrijk zijn, ga ervoor! Waarom zou je nog langer op de plek met ergernis en frustratie, bij dat bedrijf blijven, dat niet deugt? Ik gun iedereen de mogelijkheid om gelukkiger te worden. Het klinkt misschien een beetje radicaal. Het is zeker geen oproep om van baan te veranderen; je kunt ook in je baan veranderen. Als je maar van jezelf weet: hier sta ik. Laat het dan zien, ga naar de directie en zeg wat je ervan vindt, of doe het anders samen, maar doe je mond open. Dingen veranderen als je iets doet; je kunt niet zomaar alles over je heen laten gaan. De tijd is rijp voor openheid en veranderingen. Er komt zoveel helderheid, transparantie. Heerlijk.’

‘Als je naar de cirkel kijkt, zie je dat we met onze samenleving, in 1 hoek terechtgekomen zijn. We zijn een ding, een product geworden. We zijn een computer, een iPhone geworden. Waar je ook kijkt, alles is economie geworden. Medicijnen is handel, zorg is handel. Dat is het drama van deze tijd. Woorden als menselijkheid, bezieling, nuance zijn verdwenen. Het gaat alleen maar om rendement en nut. Niks nieuws wat ik nu vertel, maar mensen worden er stapelgek van, gewoon omdat je het gevoel krijgt dat je niks meer betekent, je bent alleen maar een product. En daar krijg je stress van, en dan word je ziek. En dan kom je bij de coach of counselor. Ik denk dat het een heel lange weg wordt om het op te lossen. Dat is de uitdaging van deze eeuw. Hoe krijgen we weer rust in deze samenleving?

We zijn met zijn allen zo verslaafd aan de telefoon; ikzelf kan nog wel zonder, maar mijn dochter zeker niet en straks de kleinkinderen al helemaal niet meer. We vallen op dit moment van de ene verslaving in de andere. We zijn verslaafd aan techniek, soms aan religie, denk aan de absurde doelstellingen daarin, verslaafd aan geld. Overal zie je dat we richting extremen gaan. Dat is van deze tijd. En ik denk dat bijvoorbeeld coaches en counselors, kunnen helpen de weg terug te vinden, de weg naar het midden.’

‘Als ik nu naar mezelf kijk: ik weet hoe een klein dingetje, een momentje in je hoofd, kan uitgroeien tot een hele beweging. (Tijdschriften worden verkocht in Nederland, Frankrijk, Duitsland en 12 Engelstalige landen. Leuk!) Ik weet hoe iets kleins zo groot kan worden. En zo zijn er veel verhalen. Denk aan Jezus, Ghandi of Boeddha. Eenlingen waar de hele wereld van weet. Als we die verhalen niet meer geloven, kunnen we beter stoppen. Wat moet je dan? Wij kunnen met 1 gebaar, 1 handeling een voorbeeld zijn voor anderen. Omdat we altijd mogelijkheden zien. En is het niet aan de rechterkant van het lijstje, dan de aan andere kant. Omdat we de kans, de mogelijkheid hebben om met die zaklamp de andere kant op te schijnen. En dan maar kijken wat er gebeurt. De mogelijkheid dat ik het licht de andere kant op laten schijnen, dat is mijn geluk. Er zijn genoeg mensen op dit moment, die dat niet kunnen, zwaarmoedige mensen. Toch blijf ik dit vertellen.’

‘De cirkel! Een gemakkelijke vorm die je meteen begrijpt. Natuurlijk is het leven geen cirkel. Het is een prettige vorm, je begrijpt hem meteen, je snapt waar het vandaan komt. Als je naar de cirkel kijkt, en je ziet dat kruisje van het moment dat je daar staat, dan maakt het niet uit waar je staat, je staat er, je staat in het geheel. Dat is zo leuk aan die vorm. Waar je ook staat, wat je ook doet, je zit in het geheel, je bent onderdeel. Soms vergeten we dat. Als jij je enthousiasme wil laten zien, straalt dat uit op anderen. Dat is zo mooi aan wat ik nu doe. Dat ik kan laten zien dat je ertoe doet, dat je effect hebt. Welk effect is aan jou. Lachend: ‘Halleluja’.’