Inhoudsopgave
Interview Jord Fortmann
In 2012 kregen Jord Fortmann en zijn vrouw de baan van hun leven: het managen van het paradijselijke hostel Rancho Burica op Costa Rica. Zoals velen in hun leven ervaren wanneer hun droom werkelijkheid wordt, kwam het moment voor Jord dat hij zich afvroeg: is dit het nu? En word ik hier blijvend gelukkig van? Sindsdien is er veel veranderd. Jord en zijn vrouw besloten als vrienden verder te gaan en leven beiden weer in Nederland met iemand anders. Terug in Nederland is Jord de uitdaging aangegaan om alles wat hij de afgelopen jaren heeft geleerd, toe te passen. Hij voelt de tijd en de ruimte om te doen wat hij echt wil. Mooie ervaringen zoals skiën, surfen, hutten bouwen, wild kamperen, reizen én zelfonderzoek delen met mensen die hiermee nog niet bekend zijn. Jord wil dat wat hem plezier geeft, inzetten om anderen te inspireren.
Wat Jord anderen wil meegeven
Jord gelooft dat iedereen de tijd en ruimte kan vinden om te doen wat hem of haar echt gelukkig maakt. Lees ook meer interviews in dit magazine over reizen en persoonlijke groei. Voor meer achtergrond over zelfonderzoek en reizen verwijzen we naar de Volkshogeschool.
Kun je een korte terugblik geven op de jaren in Costa Rica en de start in Nederland?
“Ik woonde twee en een half jaar op een bijzondere plek in Costa Rica, een plek van een groep Nederlanders met onder andere een hostel, een restaurant en een surfschool. Ik managede het bedrijf, werkte in het restaurant, gaf surfles en surfte zelf natuurlijk ook op de mooiste golven in mijn ‘voortuin’.
Maar die droomplek bleek na een tijd niet meer onze plek te zijn. We hebben gewerkt, veel geleerd en veel mooie ervaringen gedeeld, maar het was tijd om weer naar huis te gaan en beiden een andere weg in te gaan.
In Costa Rica was ik meestal recreatief bezig met mensen, in dienst van de ander. Daar schuilde voor mij een gevaar in: wie ben ik zelf en waar beweeg ik naar toe? Ik bleek duidelijk toe aan ruimte voor mezelf. Eenmaal terug in Nederland ging ik niet meteen aan de slag. Ik besloot mezelf de tijd te geven om niets te doen en te kijken wat daaruit voortkwam. Hierbij werd al snel duidelijk dat ik meer mezelf wilde zijn in verbinding met anderen. Dit vond ik belangrijker dan de clown spelen en voor vermaak zorgen. En zo ontstond het idee voor Op pad met Jord: mensen mee op pad nemen en samen fysiek en mentaal uitdagende (buiten)activiteiten beoefenen. Daarbij geef ik de mensen aandacht, de mogelijkheid om op adem te komen, te reflecteren en de ruimte te ervaren die in het dagelijkse leven vaak ontbreekt.
Ik legde mijn plan voor aan familie en vrienden en toen kwam iemand met het idee om met kinderen te gaan werken. Kinderen met autisme, met ADHD, kinderen die extra aandacht nodig hebben. Daarna kwam ik in contact met een stichting in het Westland en startte Op pad met Jord. Heerlijk!
Al snel was het mij duidelijk hoe waardevol dit is. Ik doe het allernormaalste wat er is: voor iemand koken, samen sporten en met volle aandacht er voor iemand zijn. Dit is wat ik leuk vind.”
Je hebt de CIOS-opleiding gevolgd. Combineer je dat in wat je nu doet met Op pad met Jord?
“Jazeker, maar vaste concepten heb ik losgelaten. De opleiding heeft natuurlijk wel haar waarde gehad, ook voor de sportinstructies die aan bod komen wanneer ik op pad ben. Ik kan goed de beginsituatie inschatten, maar als ik met kinderen op pad ben, is het nooit echt te voorspellen hoe de dingen uitpakken. Als ik bijvoorbeeld met een kind ga klimmen en het kind blokkeert, vraag ik: wat voel je dan en wat denk je? Dan komt bijvoorbeeld in gevoelens faalangst naar boven. Samen stemmen we af op het gevoel tot we bij een passende oplossing komen. Zoals het kiezen van een makkelijkere route, nog eens uitleggen hoe het werkt of gewoon wat extra hulp geven. Zo gaan we stap voor stap verder. En als het dan lukt, heeft hij ervaren dat het ook anders kan. Het zelfvertrouwen is gegroeid en inzicht is ontstaan wat betreft gevoelens en de gedachten daarover. Wat je denkt is niet altijd waar en wat je voelt, mag er zijn en dat komt allemaal langs met een beetje klimmen…
Bij kinderen gaat het vooral om iets anders doen en een nieuwe omgeving leren kennen. Spelenderwijs kunnen er dan dingen ontstaan waarin ze groeien.
Bij volwassenen is de activiteit ook een manier om te ontspannen en te reflecteren op patronen. De activiteit kan betekenen uit de comfortzone stappen en observeren wat er dan precies gebeurt. Vervolgens kunnen we daar een oefening aan verbinden om een andere houding aan te leren. De afgelopen winter heb ik tijdens de ‘op pad dagen’ veel koudwatersessies gedaan, omdat dit een heel directe en eenvoudige oefening is. Alleen al het idee van in zee zwemmen en de wandeling ernaar toe brengt een hoop weerstand naar boven en laat zien wat de patronen zijn bij angst en stress. In het water kom je tot de uitdaging om een andere houding toe te passen door te ontspannen in plaats van direct te vechten of te vluchten.”
Kun je iets vertellen over het op pad zijn met volwassenen?
“Die ervaringen hoor ik niet altijd tijdens de tocht, maar wel achteraf. Ik vraag of mensen na afloop een recensie willen schrijven. Tijdens de activiteit vindt er natuurlijk wat plaats, maar dan is het nog vaag. Achteraf is het ingedaald en dan hoor ik dat iemand bijvoorbeeld veel inzicht heeft gekregen in patronen en gerustgesteld is dat ze dingen kunnen veranderen door eerst naar zichzelf te luisteren. Die feedback is zeer waardevol.
Een herinnering van kortgeleden: ik was met iemand op een roadtrip geweest, een soort reizende retraite met afwisseling van verdieping en ontspanning. Die persoon vond het de allermooiste week van het jaar, in alle opzichten. Dat wat ze geleerd heeft, hoe ze zich heeft kunnen ontspannen, wat ze ervan meegenomen heeft en hoeveel lol ze heeft gehad. Het is meteen allesomvattend.”
Wat jij doet is uniek. Outdoorcoaching? Outdoortherapie?
“Tja, de activiteiten en oefeningen zijn een belangrijk onderdeel van Op pad met Jord. Van tevoren bespreken we de bewegingsvorm en leg ik het idee uit achter meditatie: focussen op het nu. Natuurlijk is het zo dat, wanneer je iets nieuws gaat doen, het focussen op het nu gemakkelijker is omdat iets nieuws doen volle aandacht vereist. Neem bijvoorbeeld het peddelboard waarop iemand voor het eerst staat; absoluut een activiteit waarmee je in het moment blijft. Maar zodra iemand dat door heeft en de balans heeft gevonden, kan hij of zij weer rustig gaan denken aan wat er allemaal speelt. En mogelijk is de volgende stap dan meditatief suppen (stand-up peddelen op een surfbord). Dit klinkt misschien vreemd omdat meditatie vaak wordt gezien als stilzitten en focussen op ademhaling. Maar je kunt je ook focussen op de beweging van de peddel of je omgeving. Daarin ligt een leuke combo: uit het verhaal gaan en naar het moment gaan.
Mensen komen de camper vaak binnen met een bepaalde onrust, weerstand of spanning en ik probeer ze te laten zien dat ze bij machte zijn daaruit te komen.”
Wordt het 'er laten zijn' in relatie tot het 'laten ervaren dat je eruit kan' misschien het doel?
“Het gaat niet alleen daarom. Het mooie is dat er sprake is van een fijne afwisseling: lol hebben, lekker eten, rijden in een gekke camper door mooie natuur, diepgang, waarheid en spiritualiteit.
Wanneer iemand komt met een probleem of een hulpvraag, staan we daar echt wel bij stil om te ontdekken wat voor verhaal daarachter zit en hoe je daarmee om kan gaan, maar als iemand komt voor een dagje eropuit, ga ik niet zitten graven. Als tijdens die dag wel een verhaal over een nare situatie naar boven komt, is dat voor mij een uitnodiging om wat dieper te gaan: hoe ga jij daarmee om? Hoe sta jij in het leven? Mijn gasten denken dan soms dat ik deze herkenbare situaties niet heb. Dat ik alleen de onbezorgde droom heb. Wat natuurlijk helemaal niet waar is. Natuurlijk leg ik uit dat ik ook een persoonlijkheid heb, maar dat je die kunt doorzien en meer bent dan dat kwebbelende aapje in je hoofd. Onder het onware verhaal ligt iets veel prettigers dan het onrustige gezwets. Onder alle veranderingen ligt stilte, liefde, het leven of hoe je het ook wilt noemen. Dat is wat je bent. Het allersimpelste wat er is, letterlijk te simpel om te begrijpen.”
Een rijdende retraite
“Wat ik aanbied, is eigenlijk een slaapplaats in een camper, ik kook voor mijn gasten en we gaan rijden, surfen, wandelen of fietsen. Vervolgens gaan we natuurlijk meer de diepte in, wanneer we langer samen zijn en er allerlei onderwerpen naar boven komen. Wat het meeste vertrouwen vergt, is dat ik niet weet wat voor mensen er gaan instappen. Openheid speelt dan een belangrijke rol. Natuurlijk bespeur ik bij mezelf soms een soort vooroordeel als iemand bij me instapt maar ga daar niet verder op in. Het is de start van een groepsproces en daar ben ik heel open over. Het is altijd even spannend … Gek he? Iets van mezelf delen geeft een mooie opening zodat de ander dat ook kan.
Het gave is dat het altijd samenkomt, of ik nu met 1 of 2 gasten ben. Ongeacht een moeizame start ontstaat er altijd verbinding, soms na een uur of pas na 3 dagen. Verbinding geeft herkenning en inspiratie. Je komt erachter dat we allemaal hetzelfde zijn. Wij hebben allemaal te maken met een persoonlijkheid die een beetje bangig is en daar kunnen we veel gedrag op terugvoeren. Op het moment dat we dat vanuit kwetsbaarheid toegeven, is het gewoon gezellig en voelt het compleet voor mij.”
Tot slot de vraag of je een idee hebt waar je naar toe wil?
“Ik heb geen duidelijk einddoel voor ogen. De richting is wel duidelijk. Ik neem mensen mee en we communiceren over die gevoels- en gedachtewereld om daar vervolgens opening en ruimte in te scheppen. Op welke manier zich dat precies gaat uitbouwen, weet ik niet.
Maar recent hebben mijn huidige partner en ik onze werkzaamheden samengebracht in het concept – Samen zijn met Jord en Willemijn – waarin we ons richten op stellen. We combineren de Op pad met Jord-stijl en haar jarenlange ervaring als levenscounselor en de verbinding van intimiteit en spiritualiteit. Het gaat allemaal over het leren communiceren over je gevoelens en daardoor trouw kunnen blijven naar jezelf binnen relaties. We kunnen dan samen reizen en mensen ontvangen. Maar thuis kunnen we dat natuurlijk ook door een dag of een weekend op pad te gaan. Of we huren een huis voor een retraite met een groep mensen. Er zijn vele mogelijkheden.
Op die manier kunnen we naast elkaar onze kennis en aandacht delen en genieten van het leven.”
www.oppadmetjord.nl

