Ik hou van mij

Door: Emiel Pluimers, systeemspecialist en PMT-er

In mijn werk als systeemspecialist en psychomotorisch therapeut bij Reggedok deel ik vaak ervaringen uit de dagelijkse praktijk.

Afgelopen maand werd ik geraakt door een sessie met een jongedame van 16 jaar. Deze depressieve dame is in een weerbarstig gezin opgegroeid. Nadat we even hadden gepraat, kwam ik met de vraag of ze van zichzelf hield. Op deze vraag antwoordde ze steeds een ontwijkend. Nadat ik het meerdere malen had gevraagd, gaf ze aan dat ik het antwoord wel zou weten. En vervolgens haalde ze de uitspraak van Jezus erbij: heb u naaste lief. Hierop vroeg ik haar of ze ook wist wat Jezus daarna zei. Ze gaf aan: ja, als uzelf.

Hierop volgde een gesprek, waarin zij aangaf dat je eerst voor anderen moet zorgen voordat je van jezelf kunt houden. Ik gaf aan dat ik het meer zag als eerst van jezelf houden om pas daarna voor anderen te kunnen zorgen.

Nadat zij weer huiswaarts was gekeerd, heb ik haar de tekst gestuurd van Harrie Jekkers met Ik hou van mij. Wat mij betreft had Jezus groot gelijk. Hij had de zinnen misschien mogen omdraaien, zodat mensen eerst van zichzelf houden en daarna iets weggeven aan anderen. Wat dat betreft draait alles om erkenning van en voor jezelf.

In de opleiding tot systeemspecialist leer je alles over relaties. Met name over de relatie met de ander, maar zeker ook over de relatie met jezelf. Deze relatie met jezelf wordt gevormd door de erkenning en liefde die jij ontvangt van je ouders en je naaste omgeving. Wanneer je een tekort aan erkenning voor jezelf mee krijgt, word je in het dagelijkse leven afhankelijk van erkenning krijgen van anderen. Daarom is het belangrijk om steeds de vraag te stellen: voor wie doe ik wat ik doe? Voor wie zeg ik wat ik zeg?

Vaak zeggen we dingen juist wel of juist niet om zo voor de ander te zorgen, de ander erkenning te geven, maar dit zeggen we met een dubbele agenda. We geven dan anderen erkenning zodat hij of zij ons ook erkenning gaat geven. Immers, wanneer de relatie met jezelf niet goed is, heb je de bevestiging van anderen nodig om de relatie met jezelf op te dirken. Hoewel zo’n relatie waarin we afhankelijk zijn van de erkenning van de ander, op de korte termijn goed gaat, is er op de lange termijn altijd storm op komst.

In de casus zoals hier beschreven gaat dit ook niet goed. De jongedame begint met erkenning te geven aan anderen, in de veronderstelling dat anderen deze erkenning vervolgens teruggeven, maar ze krijgt altijd nul op rekest. Hierdoor faciliteert zij constant haar eigen teleurstelling en wordt de self fullfilling prophecy (niemand mag mij, ik sta er alleen voor, ik ben het niet waard) bewaarheid.

In de therapie is het dan een spel tussen erkenning geven aan de cliënt en haar onafhankelijk maken door zichzelf erkenning te laten geven.

Verder moet ik in het hele behandelproces geen erkenning verwachten. Wanneer ik als therapeut mijn werk invul om de relatie met mijzelf te versterken, doe ik namelijk mee aan de maatschappij die haar zo verdrietig maakt, namelijk: zorg dat je erkenning krijgt, dan word je gelukkig.

Ik streef ernaar eerst gelukkig met mijzelf te zijn en dan vanuit een onvoorwaardelijke bedoeling wat goeds te doen voor anderen. Dat laatste is een natuurlijk en aangeboren mechanisme, altruïsme. (Zie hiervoor ook het boek De Supersamenwerker van Dirk van den Duppen)

Kortom, waarom help je een ander? Voor jezelf of voor de ander?