Ernstig jeugdtrauma verdrievoudigt kans op hartfalen en longkanker
Recensie door Ria Teeuw
In haar boek Ingrijpende jeugdervaringen en gezondheidsproblemen gaat kinderarts Nadine Burke Harris in op het bewezen effect van jeugdtrauma op de algemene gezondheid. Uit het Adverse Childhood Experience (ACE) onderzoek van de Amerikaanse CDC en Kaiser Permanente, onder 17.500 volwassenen, blijkt dat hoe hoger iemands ACE-score is, hoe groter de kans op gezondheidsproblemen wordt. Zestig procent van de volwassenen “scoort” minstens één ACE. Met haar boek doet Burke Harris een oproep aan artsen om meer aandacht te geven aan jeugdtrauma als oorzaak van fysieke problemen, en niet slechts te focussen op het bestrijden van de symptomen.
De potentie van een jeugdtrauma
Na twee jaar medisch onderzoek onder 17.421 volwassenen blijkt dat ingrijpende jeugdervaringen letterlijk onder de huid gaan zitten, en veranderingen teweegbrengen die tientallen jaren in het lichaam kunnen blijven sluimeren. Ze kunnen een negatieve invloed hebben op de ontwikkeling van een kind en de fysiologie beïnvloeden. Ze zijn in staat om chronische ontstekingen en hormonale veranderingen te veroorzaken die blijvend kunnen zijn. Jeugdtrauma’s hebben de potentie om de hersenontwikkeling negatief te beïnvloeden en de vorming van DNA te wijzigen. Verwaarlozing, geweld, misbruik en angst kunnen een blijvende inwerking hebben op de celdeling. Ingrijpende jeugdervaringen hebben een levenslange impact op het emotionele, psychische én lichamelijke vlak, en kunnen het risico op hartziekten, beroertes, kanker en diabetes, en zelfs alzheimer, drastisch vergroten.
Toekomst
Burke Harris roept artsen, hulpverleners en leerkrachten op om de vicieuze cirkel te doorbreken, door zich te richten op het vroegtijdig signaleren van een jeugdtrauma en de behandeling daarvan mee te nemen in de totaalaanpak, en geen genoegen te nemen met slechts een behandeling met medicatie. De kinderarts pleit voor een ACE-screening als onderdeel van de prenatale zorg, en voor een vast controlemoment waarop bevestigd wordt dat ieder kind op school een ACE-screening heeft gehad, net zoals kinderen hun vaccinaties en andere medische controles krijgen. Ook pleit ze ervoor dat leerkrachten leren de symptomen van toxische stress bij hun leerlingen te herkennen. Ingrijpende jeugdervaringen kunnen niet altijd worden voorkomen, maar een juiste, tijdige behandeling kan wel voorkomen dat een jeugdtrauma en de gevolgen ervan van generatie op generatie worden doorgegeven.
Over Nadine Burke Harris
Met haar boek geeft de van oorsprong Canadese Nadine Burke Harris inzicht in de rol die ingrijpende jeugdervaringen kunnen spelen in een leven, en laat ze zien welke mogelijkheden er zijn voor behandeling. Kinderarts Burke Harris is oprichter en voormalig CEO van het Center for Youth Wellness in San Francisco, en was van 2019 tot 2022 de eerste Surgeon General ooit van de staat Californië. Haar TED-talk over de impact van jeugdtrauma op de gezondheid is inmiddels meer dan 3,5 miljoen keer bekeken, en maakte haar tot een van de bekendste pleitbezorgers voor het herkennen van jeugdtrauma in de zorg.
Waarom dit boek de moeite waard is
Wat dit boek onderscheidt van veel andere literatuur over trauma, is de combinatie van harde medische cijfers met de persoonlijke praktijkervaring van Burke Harris als kinderarts in een achterstandswijk van San Francisco. Ze beschrijft hoe ze in haar spreekkamer patiëntjes zag met onverklaarbare groeiachterstand, astma of gedragsproblemen, en hoe ze stap voor stap ontdekte dat de gemeenschappelijke factor vaak niet in het lichaam zelf lag, maar in wat deze kinderen hadden meegemaakt. Dat maakt het boek behalve wetenschappelijk onderbouwd ook toegankelijk voor lezers zonder medische achtergrond.
Voor iedereen die in de zorg, het onderwijs of de hulpverlening werkt, biedt dit boek een concreet handvat om verder te kijken dan de klacht die voor je zit, en om vragen te stellen die verder gaan dan het symptoom alleen. Meer boekrecensies en artikelen over de relatie tussen jeugdervaringen en gezondheid zijn te vinden op de thema-pagina van TCC Magazine.
Het boek leest bovendien prettig vlot, ondanks de zware materie: korte hoofdstukken, veel casuïstiek en een heldere opbouw maken het geschikt voor wie in één adem wil doorlezen, maar ook voor wie het als naslagwerk in de kast wil zetten.
Ingrijpende jeugdervaringen en gezondheidsproblemen, Nadine Burke Harris. ISBN 9789463160445, Uitgeverij Mens.
Interessant is ook hoe Burke Harris haar bevindingen vertaalt naar concreet beleid. Als Surgeon General van Californië zette ze een statenbrede aanpak op waarbij zorgverleners werden getraind om routinematig te screenen op ingrijpende ervaringen uit de kindertijd, en om vervolgens gerichte, trauma-sensitieve zorg te bieden. Die aanpak laat zien dat het niet bij bewustwording alleen hoeft te blijven: met de juiste systemen kunnen artsen en hulpverleners hier ook daadwerkelijk iets mee doen in de spreekkamer.
Voor Nederlandse lezers is dat een relevante vraag: in hoeverre wordt hier al structureel gescreend op ingrijpende ervaringen bij kinderen, en hoe verhoudt zich dat tot de Amerikaanse aanpak die Burke Harris beschrijft? Het boek biedt in ieder geval een stevige onderbouwing voor iedereen die pleit voor meer aandacht hiervoor binnen de Nederlandse jeugdzorg en huisartsenpraktijk, en kan als aanknopingspunt dienen voor een bredere discussie over vroegsignalering.
