Wetgeving of persoonlijk vertrouwen?
Door Willem Pinksterboer
Willem Pinksterboer heeft een praktijk voor oosterse geneeswijzen en is als docent verbonden aan acupunctuuropleiding TCMA. Hij schrijft artikelen en geeft lezingen over filosofie, zingeving, gezondheid en de positie van de alternatieve geneeswijzen in de gezondheidszorg.
Een jaar geleden werd de privacywetgeving (de AVG) van kracht. Zijn we ons door deze wetgeving daadwerkelijk veiliger gaan voelen en heeft het ons vertrouwen vergroot? Ik denk het niet. Het doel van deze maatregel was de veiligheid te bevorderen, maar naar mijn mening ondermijnt dergelijke wet- en regelgeving het persoonlijke vertrouwen. In ons werk is persoonlijk vertrouwen onmisbaar. Het is het fundament van een gezonde therapeutische relatie en speelt vaak een belangrijke rol in het genezingsproces.
Wanneer cliënten zich bij mij aanmelden voor een behandeling, schenken ze mij hun vertrouwen. Dat vertrouwen is op dat moment nog bijna nergens op gebaseerd. Misschien heeft iemand een tekst op mijn site gelezen of heeft een kennis of familielid mij aanbevolen. Gedreven door de wens een oplossing voor zijn of haar klachten te vinden, besluiten zij de sprong te wagen. Als je om hulp vraagt, stel je je kwetsbaar op. Wanneer je jezelf aan iemand toevertrouwt, weet je dat je diegene de kans biedt je te helpen, maar ook om je te schaden. Je vertrouwt erop dat dat laatste niet zal gebeuren. Vertrouwen is alleen nodig wanneer er sprake is van een bepaalde mate van onzekerheid.
Vertrouwen schenken is een persoonlijke en niet volledig rationele ervaring die zich niet laat afdwingen. Natuurlijk is het belangrijk voorwaarden te scheppen waardoor het gemakkelijker wordt vertrouwen te hebben. Maar in een maatschappij waarin alles wordt dichtgetimmerd met regels, wetten, procedures, systemen, richtlijnen en protocollen wordt vertrouwen verward met zekerheid. Met procedures wordt naar zekerheid gestreefd door risico’s uit te sluiten. Wie zekerheid zoekt, laat in feite zien dat hij geen vertrouwen heeft. Er is immers alleen sprake van vertrouwen als je een sprong moet wagen.
In een systeem waarin we ons aan regels en richtlijnen vastklampen om de fundamentele onzekerheid van het bestaan te bezweren, gedijt menselijk vertrouwen niet. Het uitgangspunt van dat systeem is wantrouwen. Het vertrouwen kwijnt steeds verder weg, terwijl het een essentiële menselijke behoefte is. Als we geen vertrouwen hebben, ervaren we stress en angst. We voelen ons onveilig, gejaagd, somber, geïrriteerd en slapen slecht. Kortom, wanneer vertrouwen ontbreekt, worden we ziek. In veel behandelingen die ik geef is het hervinden van vertrouwen de therapeutische essentie.
Onze maatschappij -en de gezondheidzorg in het bijzonder- wordt al jaren aangestuurd vanuit een technologisch-bureaucratisch systeem dat erop is gericht de efficiency te bevorderen en risico’s uit te sluiten. Dat systeem sluit niet aan bij persoonlijke zorg, waarin de behandeling gestalte krijgt vanuit de behandelrelatie en waarbij procedures, richtlijnen en protocollen geen garantie bieden op een goede behandeling, maar die juist enorm in de weg kunnen zitten. Het is daarom niet verwonderlijk dat ik van veel mensen die in de geestelijke gezondheidszorg werken, hoor dat ze worstelen met de eisen die het systeem stelt. Als acupuncturist bevind ik me aan de rand van de gezondheidszorg. De eisen van het systeem (in de vorm van verplichte lidmaatschappen en nascholingen, praktijk- en behandelcodes en sinds een jaar dus ook de privacywetgeving) nemen ook in mijn praktijk steeds meer toe. Maar gelukkig kan ik mijn werk nog redelijk ongestoord doen op een manier waarin de energie die ik in de behandeling steek, rechtstreeks ten goede komt aan mijn cliënten en niet verloren gaat aan het tevredenstellen van het systeem. Een manier van werken waarin persoonlijk contact en persoonlijk vertrouwen centraal staan.
