Probeer Lucas te typeren en je komt uit op een vrolijke gast met een grote sociale vriendengroep die houdt van gezelligheid, dol is op zijn vriendin en gek is op mooie dingen. Lucas is vormgever en gefascineerd door mooi design. Hij is visueel ingesteld, gevoelig voor sfeer en omgeving. En hij houdt van uitgaan. Gezellig een biertje drinken, soms wat sterkers, met vrienden. Kortom: een gezellige vent!
Lucas groeit veilig op in een gezin met een vader die ooit zelf moeite had met alcohol, maar rigoureus is gestopt met drinken toen Lucas nog maar 5 jaar was. Aan de periode dat vader nog dronk, heeft Lucas geen herinneringen. De eerste herinnering aan alcohol is bij oma thuis; daar ontdekt hij met een vriendje een fles Martini in de drankkast. Hij voelt zich letterlijk aangetrokken tot de vormgeving van fles en etiket. Het effect van de alcohol staat hem nog goed bij, het maakte wat lichter in het hoofd, wel lekker. Tegen de tijd dat Lucas ongeveer 19 is, begint hij meer te drinken. Maar altijd met vrienden die ook allemaal wat drinken in het weekend. Het hoort erbij. Lucas heeft een gezellige dronk en geen last van katers.
Maar wanneer wordt de drank sterker dan jij? Wanneer ga je over de grenzen van je geliefde, vrienden, familie en vooral van jezelf? Daarover gaat dit verhaal.
Het wordt ongemerkt steeds meer, vaker en zwaarder
Lucas: “Rond mijn 22e begon ik door te krijgen dat ik meer dronk dan mijn vrienden. Ofwel ik bestelde snel even een extra biertje tussendoor, of ik bestelde wat sterkers. Ook thuis verving ik een pilsje voor een biertje met meer promillage. En ik dronk tussendoor regelmatig een wodka. Ik hoorde steeds vaker terug van vrienden, dat ik weer aardig naar de klote was geweest.
Toen ik een vaste vriendin kreeg die ook een deel van onze vaste vriendenclub was, werd voor het eerst echt duidelijk wat alcohol met mij deed. Ging zij om een uur of 01.00 naar ons huis, ging ik niet met haar mee, maar kwam gerust vier of vijf uur later thuis. Ik ging vreemd, kwam in verkeerde tenten, gebruikte soms wat drugs en was al helemaal niet meer echt met mijn eigen vrienden op stap. Ik zocht ongemerkt mensen op met wie ik voornamelijk door kon drinken. Mijn relatie liep uiteraard stuk en ik ging op mijzelf wonen. Toen ging het ontzettend snel bergafwaarts. Er was geen sociale controle meer en ik kon doen wat ik wilde. Wodka was overal. Eén moment staat me nog goed bij: ik werd door een goede vriend opgepikt om samen naar zaalvoetbal te gaan. Drink ik voor ik instap nog snel wat teugen wodka. Waarom? Het was onweerstaanbaar. Zo was ik ook een keer behoorlijk onder invloed bij een babyshower. Onvergeeflijk als ik die baby uit mijn handen had laten vallen omdat ik eigenlijk te lam was. Ongepast. Gast, waaróm? dacht ik steeds bij mezelf. Maar ik stopte niet. Ik kon ook al lang niet meer stoppen, maar dat gegeven drukte ik weg.”
Opnieuw ontzettend verliefd en een interventie
“Ik merkte dat mijn vrienden mij steeds minder uitnodigden. Ik was niet meer zo welkom op onze sociale bijeenkomsten. Ik ging daar verder niet naar vragen, maar koos juist de weg van de minste weerstand en dronk steeds meer alleen. Ik besloot in die tijd voor een korte vakantie naar Berlijn af te reizen, in mijn eentje. Onder mijn arm, behalve een fles wodka, het boek Rusland voor gevorderden van Jelle Brandt Corstius. Ik voelde me daar, volledig beneveld door de wodka, onderdeel van de Sovjettijd. Ik dwaalde net als de idioten uit het boek door Berlijn en ik merkte op dat mensen mij uit de weg gingen. Dat vond ik dan grappig. Ik maakte er een heel verhaal van in mijn hoofd, ik kleurde alle beelden zo in dat alles mooier of gekker werd. Ik was degene die het leven écht leefde. Ik was pas vrij! Anderen zagen dat natuurlijk niet. Ik voelde me superieur aan mijn (h)echte vriendengroep. Zij gingen zich settelen, samenwonen, er werden kinderen geboren. Saai! En toen werd ik, inmiddels alweer lang terug in Nederland, opnieuw verliefd. Heel erg verliefd!
Anne moest mijn escape worden, al voelde ik dat denk ik niet echt zo. Maar ik deed in ieder geval mijn best haar te veroveren en dronk aanzienlijk minder. Mijn vrienden hadden het inmiddels wel met mij gehad en dachten dan ook: hij begint kennelijk opnieuw met een nieuwe liefde en nieuwe vrienden. Prima. Maar al heel snel kon ik de drank niet laten staan en begonnen de kleine, stiekeme dingetjes weer. Uit mijn werk op de fiets naar huis, maar met mijn flaconnetje wodka. Ik loog tegen Anne over mijn gebruik; zette ik bijvoorbeeld twee bierflesjes op het aanrecht en de fles wodka deed ik maar even weg. ‘Huh,’ zei ze dan, ‘ben je nou zo lam?’ ‘Nee joh, ik heb twee biertjes op, misschien verkeerd gevallen.’
Een maand of drie voor de ommekeer kreeg ik van mijn vrienden in de groepsapp de vraag of ik even langs kon komen. Precies zoals je dat wel eens op tv ziet, zitten al mijn beste vrienden in een kring die één voor één brieven voor gingen lezen over hoe ik door mijn gedrag de vriendschap op het spel zette. Ik was én ontzettend geraakt én verdrietig. Ik voelde ook schaamte én dankbaarheid dat ze dit voor mij deden. Een vriendin van me vertelde over hoe haar vader verstrikt was geraakt in alcoholgebruik met alle desastreuze gevolgen van dien. Een vriend van me maakte de opmerking dat ik altijd zo ijdel ben en graag mooie kleren draag, maar dat dat hele uiterlijk er geen zier meer toe doet als ik me zo waardeloos gedraag. Uiteraard kwam naar voren dat ik mijn ex-vriendin slecht heb behandeld. Het kwam ontzettend hard aan. Ik kreeg nog wel een kans. Vanaf de interventie ging ik veel minder drinken en dat ging best goed. Als dank aan mijn vrienden besloot ik een groots Oud & Nieuw feest te geven. Ik wilde laten zien dat ik weer de normale, gezellige Lucas kon zijn. Mijn lief zei nog: ‘Kijk uit met de drank!’ Ik had het groots aangepakt met het thema ‘James Bond’. Het hele huis was in Bond-sfeer, ontzettend vet. Ik maakte een toffe cocktailbar en ik oefende op de beste wodka martini’s shaken… en opdrinken. En dus, voordat iedereen arriveerde, was ik behoorlijk lam en liep het weer helemaal uit de hand. Mijn vrienden hadden genoeg gezien.”
De kliniek en het leven daarna
“De volgende ochtend had ik het helemaal gehad met mezelf. Ik ging zeker weten Anne verliezen als ik nu geen hulp zou zoeken. Ik heb de kliniek Solutions gebeld en ik kon meteen komen. Ik heb toen twee weken de tijd genomen om mijn ouders, schoonouders en mijn werk op de hoogte te stellen. Ik wilde open kaart spelen naar iedereen die belangrijk voor me was. Niet in de laatste plaats mijn vriendengroep. Iedereen reageerde steunend en positief. Ze vonden het dapper. Twee weken later op 16 januari 2015 ging ik de kliniek in, 28 dagen later kwam ik eruit. Ik heb er ontzettend veel geleerd over mezelf en mijn relatie met alcohol. In de kliniek heb ik geleerd open en kwetsbaar te zijn. Dat hulp vragen geen zwaktebod is. Ik heb verhalen gedeeld over de pijn die ik anderen heb aangedaan, zogenaamde schadeverhalen. Er was een volledig dagprogramma met meditatie, mindfulness, sport, rollenspellen, groepsgesprekken en heel veel therapie. Ik leerde veel over mezelf en over het feit dat ik machteloos ben tegenover alcohol. Ik kan nooit meer drinken.
In de kliniek zaten mensen met allerlei verslavingen in verschillende ‘fasen’ van hun verslaving. Er waren mensen die er een stuk erger aan toe waren dan ik. Dus ik dacht wel eens: zo erg is het bij mij allemaal nog niet. Op een dag kwam Anne langs en toen wij daar door de gangen liepen, kwamen we een man tegen die zei dat hij aan zichzelf moest denken toen hij mijn leeftijd had. Toen had hij ook nog een geliefde. Hij zei: ‘Jij bent in het alcoholboek misschien nog maar bij hoofdstuk twee, ik heb het helemaal uitgelezen en ik ben álles kwijt. Doe dat jezelf niet aan. Lees dit boek niet uit!’ Deze woorden houd ik heel dicht bij me. Net als de woorden van mijn vader: ‘Lucas, het is niet moeilijk, het enige wat je hoeft te doen, is niet drinken. Dat is alles. Drink je wel, ben je alles kwijt.’
Ik blijf natuurlijk wel Lucas en zoek de grenzen op. Ik drink nu al 5 jaar niet, maar dat betekent niet dat ik helemaal clean ben. Zo ben ik een keer naar de smartshop gegaan met de vraag wat er allemaal voor handen was aan ‘natural drugs’. Dus ik ging aan de herbal XTC. Al heel snel had ik door dat ik onverzadigbaar was. Met blowen hetzelfde verhaal, voor ik het wist, rookte ik elke dag. Dat gebeurt met mij, ik kan niks met één. Ik praat daarover met mensen van de AA en andere nazorg. Dat helpt wel.
Ik zie de tijd dat ik dronk, nu als een goed verhaal met mooie momenten, stiekeme momenten en waardeloze momenten. Het was een pact met de duivel, ik was een onbetrouwbaar persoon geworden. Daar wil ik niet meer heen. Tussen mij en mijn vriendengroep is het helemaal goed gekomen. We zien elkaar regelmatig, hebben het nog steeds heel tof en het mooiste is dat ze mij weer kunnen vertrouwen. En Anne en ik zijn nog altijd heel gelukkig samen! Voor iedereen die zich herkent in mijn verhaal: lees het boek niet uit, maar regel hulp!”
Dit is het vierde artikel in een serie van 6 waarin we mensen ontmoeten die ondanks teleurstellingen, tegenslagen of nare spelingen van het lot, toch de moed en de kracht hebben om door te gaan, positief te blijven, te leren en te genieten.
Herkenning bij alcoholverslaving
Het verhaal van Lucas laat zien dat alcoholverslaving vaak sluipenderwijs ontstaat, ook zonder dat er in het gezin veel over alcohol werd gesproken. Herkenning van signalen van alcoholverslaving is een belangrijke eerste stap richting hulp. Meer informatie over hulp bij alcoholverslaving is te vinden bij het Trimbos-instituut. Lees ook ons overzicht van vakartikelen over verslaving en herstel.
