Nieuws
Dit nieuwsoverzicht bundelt vier recente berichten over gezonde leefstijl en gezondheid: van de onzichtbare gevaren van derdehands rook tot de rol van leefstijl bij corona, suïcidecijfers en kanker.
Animatie maakt onzichtbare gevaren van derdehands rook zichtbaar
Derdehands rook is bij zowel ouders als zorgprofessionals nog niet altijd bekend. Met derdehands rook bedoelen we de stoffen die tijdens het roken neerdalen in de omgeving en achterblijven nadat een roker klaar is met roken. In een nieuwe animatie voor zorgprofessionals wordt getoond waarom het belangrijk is om hierover met ouders te praten, en waarom het voor de gezondheid van kinderen zo belangrijk is dat een zorgprofessional zelf ook rookvrij is. Meer informatie is te vinden op ikstopnu.nl.
Artsen en wetenschappers pleiten voor gezonde leefstijl tegen corona
In het rijtje van coronamaatregelen als handen wassen en afstand houden ontbreekt volgens een groep zorgprofessionals een vitale maatregel: gezond leven. Dit schrijft Vereniging Arts en Leefstijl namens 1.900 medisch specialisten, huisartsen en andere zorgprofessionals in een brief aan de toenmalige staatssecretaris Paul Blokhuis. Vice-voorzitter en huisarts Iris de Vries: “Als leefstijl ooit hoog op de agenda zou moeten staan, dan is het nu.” De brief onderstreept dat een gezonde leefstijl, naast hygiënemaatregelen, kan bijdragen aan een betere weerstand tegen infectieziekten in het algemeen.
Aantal suïcides in 2019 gelijk gebleven, maar vijf per dag is te veel
Op 1 juli zijn de cijfers over zelfdoding in 2019 bekendgemaakt door het CBS. Met 1.811 is het aantal bijna gelijk gebleven ten opzichte van voorgaande jaren. Toch overlijden dagelijks nog steeds vijf mensen door zelfmoord, een veel te hoog aantal.
In 2019 was er een toename in het aantal overlijdens onder jongeren tot 20 jaar (67 ten opzichte van 51 in 2018). De grootste groep die overlijdt door zelfmoord blijft echter mannen tussen de 40 en 70 jaar oud. Alertheid is belangrijk: risicofactoren zoals eenzaamheid, isolement en verlies van inkomsten kunnen de kwetsbaarheid van deze groep vergroten. Sinds maart 2020 wordt het aantal zelfdodingen wekelijks geregistreerd door de Commissie Actuele Nederlandse Suïcideregistratie. Wie zelf met gedachten aan zelfdoding worstelt of zich zorgen maakt om iemand anders, kan terecht bij 113 Zelfmoordpreventie, dag en nacht bereikbaar.
De bijdrage van leefstijlfactoren aan kanker
Bijna een derde van alle kankergevallen en bijna 40% van de sterfte aan kanker is toe te schrijven aan een minder gezonde leefstijl. Roken levert de grootste bijdrage aan het aantal nieuwe kankergevallen (19%), maar de factoren niet-optimale voedingsgewoonten, overgewicht, alcoholgebruik en lichamelijke inactiviteit zijn samen even belangrijk als roken.
Naar schatting is 38% van de sterfte aan kanker onder volwassenen toe te schrijven aan leefstijlfactoren. Voorspellingen laten zien dat bewegen en alcohol- en vleesconsumptie in de toekomst mogelijk minder gaan bijdragen aan kanker, terwijl overgewicht, onvoldoende voedingsvezelinname en onvoldoende groente- en fruitconsumptie juist meer gaan bijdragen. Dit onderstreept nogmaals het belang van een gezonde leefstijl voor kankerpreventie op de lange termijn.
De rode draad in deze berichten
Drie van de vier berichten in dit overzicht laten zien hoe groot de invloed van gezonde leefstijl is: op weerstand tegen infectieziekten, op het risico op kanker, en indirect op mentale gezondheid via factoren als eenzaamheid en stress. Kleine, structurele veranderingen in beweging, voeding en rookgedrag hebben op de lange termijn een merkbaar effect op de volksgezondheid, ook al zijn de directe voordelen niet altijd meteen zichtbaar. Meer nieuwsberichten over gezondheid en leefstijl vind je op de thema-pagina van dit magazine.
Leefstijlnieuws krijgt vaak minder aandacht dan het verdient
Nieuws over een gezonde leefstijl concurreert vaak met urgentere, directere gezondheidsberichten, terwijl de impact op de lange termijn minstens zo groot is. Waar een acute ziekte of uitbraak meteen zichtbaar wordt in cijfers, bouwt het effect van roken, weinig beweging of ongezonde voeding zich juist geleidelijk op over jaren. Dat maakt het lastiger om er urgentie aan te geven, terwijl de cumulatieve impact op de volksgezondheid minstens zo groot is als bij acute gezondheidscrises.
Voor zorgprofessionals en beleidsmakers ligt hier een uitdaging: hoe vertaal je kennis over langetermijneffecten van leefstijl naar concrete, haalbare adviezen voor individuen? Initiatieven zoals de animatie over derdehands rook en de oproep van Vereniging Arts en Leefstijl laten zien dat er wel degelijk aandacht is voor deze vertaalslag, ook al krijgt het minder mediamomenten dan acute gezondheidscrises.
Veelgestelde vragen over dit nieuwsoverzicht
Wat is derdehands rook?
Derdehands rook zijn de schadelijke stoffen die na het roken achterblijven in de omgeving, zoals op meubels, kleding en oppervlakken, ook nadat het roken zelf is gestopt.
Hoe hangt gezonde leefstijl samen met weerstand tegen infectieziekten?
Een gezonde leefstijl, met voldoende beweging, goede voeding en niet roken, ondersteunt het immuunsysteem, wat kan bijdragen aan een betere weerstand tegen infecties in het algemeen.
Welke leefstijlfactoren dragen het meest bij aan kanker?
Roken is de grootste enkelvoudige factor, maar niet-optimale voeding, overgewicht, alcoholgebruik en te weinig beweging zijn samen even belangrijk als roken.
Waar kan ik terecht met gedachten aan zelfdoding?
Bij 113 Zelfmoordpreventie kun je dag en nacht terecht voor een gesprek, telefonisch of via chat, ook als je je zorgen maakt om iemand anders.
