Moet je altijd eerlijk zijn in een relatie?

Moet je binnen een liefdesrelatie altijd eerlijk tegen elkaar zijn? De meeste mensen stellen van wel. “Eerlijkheid duurt het langst” is dan ook een uitspraak die binnen menig relatie voorbijkomt. Maar moet je wel altijd eerlijk zijn, of is het ook goed om soms iets voor jezelf te houden?

De manier waarop iemand kijkt naar de betekenis van eerlijkheid, kleurt iemand zelf in en laat zich daarom niet op een eenduidige manier uitleggen. Wanneer zijn we helemaal eerlijk en wanneer spreken we de waarheid?

Eerlijkheid wordt door de meeste mensen gezien als een belangrijke waarde. Binnen een liefdesrelatie is het fijn om te merken dat iemand eerlijk is, dat maakt iemand betrouwbaar. Vaak wordt eerlijkheid gezien als iets vanzelfsprekends, toch is dit lang niet altijd zo. En daarnaast geeft het ons lang niet altijd een prettig gevoel als iemand eerlijk is. Neem bijvoorbeeld onderstaand voorbeeld: “Schat, wat vind je van de nieuwe bloempotten voor het raam?” Eigenlijk interesseert het de ander niet zoveel en was het hem of haar niet eens opgevallen. Het verlangen om een fijne sfeer te behouden maakt dat de ander zegt: “Ja mooi, lief.” In plaats van een eerlijk antwoord geeft de ander een ‘leugentje om bestwil’. Maar als het op die manier werkt, wat zegt dat dan over de relatie?

Openheid: hoeveel deel je met je partner?

Een onderdeel van eerlijkheid is openheid. Mensen verschillen enorm in hoeverre ze open zijn naar anderen. De één vertelt weinig over wat hem of haar bezighoudt, een ander wil juist zoveel mogelijk delen, en weer een ander zit daar tussenin. Er is op dat gebied geen goed of fout, je moet doen waar jij je prettig en veilig bij voelt. Hierdoor komt het wel regelmatig voor dat binnen een liefdesrelatie de behoeftes aan openheid, het delen met elkaar, van elkaar verschillen. Wanneer deze behoeftes niet op elkaar aansluiten, kan dit zorgen voor onbegrip, verwijdering van elkaar en problemen binnen intimiteit en seksualiteit.

Er zal altijd een deel van jezelf niet getoond worden aan de ander, bewust of onbewust. Bij eerlijkheid en openheid is het dan ook niet alleen de vraag of iemand dit kan, maar ook of iemand dit wil. Het is goed om wel te blijven kijken naar welke intenties erachter zitten en hoe je deze intenties op de beste manier kunt bereiken. Soms vertellen we niet, zoals in het voorbeeld met de bloempotten, eerlijk wat we van iets vinden. Dat zou je kunnen zien als niet eerlijk, maar je kunt het ook zien als een gebaar van liefde. Als de ander deze oprechte liefde kan voelen, is er nog verbinding.

Kwetsbaarheid: laat zien wie je bent binnen de liefdesrelatie

Binnen een liefdesrelatie is het fijn te weten dat er iemand is, met wie je dingen kunt delen, op wie je kunt bouwen, met wie je samen plannen maakt en met wie je liefde, intimiteit en seksualiteit kunt delen. Wanneer dit lukt, geeft dit veel levensenergie die bijdraagt aan je lichamelijke en mentale gezondheid.

Om een diepgaande verbinding met de ander te ervaren is het, naast het hebben van positieve ervaringen, belangrijk om je kwetsbaar op te kunnen stellen. Om te laten zien wie je bent, hoe je je voelt en wat je beroert. Daarvoor is het nodig om jezelf te vertrouwen, maar ook dat je de ander kan en durft te vertrouwen.

Wat betekent eerlijkheid voor jou?

Welke betekenis je geeft aan eerlijkheid, verschilt per persoon. Wat voor betekenis je aan eerlijkheid geeft, heeft te maken met verschillende factoren zoals:

• Wat je hebt meegemaakt.
• Welke opvoeding je hebt gehad.
• Hoe er in jouw omgeving met bepaald gedrag omgegaan wordt.
• Hoe jouw karakter is.

Iedereen heeft zijn eigen waarheid

Wanneer men spreekt van de waarheid, spreekt men erover alsof het een feit is dat niet ter discussie gesteld kan worden. Toch wil ik dat graag doen. Immers, heeft iedereen zijn eigen waarheid. In relatiegesprekken waar partners het gevoel hebben elkaar niet meer te bereiken en te begrijpen, gebruik ik vaak de volgende uitleg: twee partners zitten tegenover elkaar en ik zet een kopje met een oortje in het midden. Vervolgens vraag ik aan hen beiden: “Aan welke kant zit het oortje?” Beiden geven verschillende antwoorden en beiden hebben gelijk. Zo is het ook wanneer het gaat over de waarheid spreken. Je kunt beiden gelijk hebben, maar het maakt uit vanuit welk perspectief je het bekijkt.

Durf je figuurlijk op de stoel van de ander te gaan zitten om het perspectief van de ander te zien? Dan kun je een gesprek hebben met elkaar en kunnen jullie weer nader tot elkaar komen. Op het moment dat dat lukt, kan er gewerkt worden aan intimiteit.

De pijn van oneerlijkheid

Op het moment dat iemand veelvuldig of bewust oneerlijk is binnen een liefdesrelatie, doet dit pijn. Pijn waarvan je niet weet of je hiervan kunt herstellen. Je wilde jezelf weggeven als dat nodig was. Het vertrouwen dat je aan de ander gaf breekt af, het vertrouwen dat je in jezelf had, is onderuitgegaan. Nu kunnen er voor het ‘oneerlijk zijn’ verschillende verklaringen gezocht worden, die de pijn een beetje verzachten. Voor het ‘oneerlijk zijn’ zijn vaak goede redenen en deze gaan vaak over angsten en/of pijnen die diep in iemand geworteld zijn. Deze gevoelens kunnen ontstaan door b.v.:

• Heftige gebeurtenis(sen) uit het verleden
• Gevoel van onveiligheid
• Laag zelfvertrouwen
• Verlatingsangst.

Er zal hard gewerkt moeten worden aan herstel omdat de pijnen en angsten veelal diepe wonden achter hebben gelaten. Wanneer je durft te gaan voor herstel binnen je liefdesrelatie, kunnen er, ondanks de inspanning om de relatie te redden, littekens achterblijven. Met deze littekens kun je leren leven. Ze vertellen een verhaal dat gehoord mag worden en er mag zijn binnen je relatie.

Hoe belangrijk is eerlijkheid?

In ons achterhoofd houdende dat we niet ten volste open en eerlijk kunnen zijn, vraagt een relatie wel om het beste van elkaar te nemen en te geven. Niet alleen door eerlijk te zijn naar de ander, maar zeker ook naar jezelf. Wat doet jezelf en de ander recht? Hoe laat je zien dat je aan de ander denkt? Dat doe je vanuit vertrouwen, het gevoel van oprechtheid en door jezelf kwetsbaar op te stellen. Daar is eerlijkheid en openheid een belangrijk onderdeel van.

Wanneer de invulling van eerlijkheid en openheid een terugkerend probleem vormt binnen jullie relatie, is het goed om het hier, eventueel met hulp, met elkaar over te hebben. Het is belangrijk dat je van elkaar kunt horen hoe de ander naar eerlijkheid en openheid kijkt en welke waarde dit voor hem of haar heeft. Dit vraagt zelfkennis, zelfreflectie en oog hebben voor elkaar. Het vraagt moed omdat er stilgestaan wordt bij de pijn, het verdriet en de angst. Het is nodig hier doorheen te gaan om weer te kunnen zien wat liefde is. Liefde voor jezelf en voor de ander.

Renate Niks, Systeemspecialist, www.inrtact.nl. In samenwerking met Psyned, www.psyned.nl