Haptonomie als weg naar jezelf

Interview met Mathilde Marsman door Piet van Gijssel

Mathilde Marsman is sinds kort met haar Hapto-Atelier vanuit Haren (GN) verhuisd naar het bosrijke Zeegse in de kop van Drenthe. Ze heeft haar praktijk voor haptonomie en haptotherapie in een yurt naast haar huis. Deze ruimte geeft een gevoel van rust. En al pratend gaat het over haptonomie als weg naar jezelf, het beleven van jezelf in het hier-en-nu en het ervaren van hoe je doet in contact met anderen. Kenmerkend is de lichaamsgerichte benadering waarbij je gevoel centraal staat. Naast therapie geeft Mathilde re-integratietraining op haptonomische basis.

Hoe ben je met haptonomie in aanraking gekomen?

“Ik werkte als re-integratiecoach en maatschappelijk begeleidster voor mensen met een niet-westerse migratieachtergrond. Als coach help je de ander inzicht te krijgen in eigen patronen. Je motiveert en inspireert. Een heel mooi vak maar ik wilde graag nog meer tot de kern van iemands willen en kunnen komen.

De norse alleenstaande moeder van wie gezegd werd dat ze niets wilde en niets kon, zal ik nooit vergeten. Er was van alles geprobeerd en bedacht voor haar. Ze leefde geïsoleerd en de gezinssituatie was problematisch. Het was moeilijk om door haar verhaal heen te prikken, ze bleef vooral in haar hoofd zitten. Maar toen ze in de begeleiding meer in het voelen kwam, ervoer ze dat haar bozige geschreeuw niet voortkwam uit boosheid, maar uit verdriet en angst. Dit inzicht bracht een domino-effect aan positieve veranderingen teweeg die helemaal vanuit haarzelf kwamen.

Hier wilde ik meer over weten. Met deze vraag ging ik op pad en ik kwam uit bij haptonomie, letterlijk de wetenschap van het gevoel. Waarbij niet iemands geschiedenis of zijn verhaal de ingang is voor de begeleiding maar het menselijk gevoelsleven in het hier-en-nu, het verhaal dat het lichaam vertelt.”

Mathilde heeft de vakopleiding tot haptotherapeut bij Synergos in Amersfoort gevolgd. Kenmerkend voor Synergos is het werken met modellen die gaan over de manier waarop je omgaat met jezelf en met anderen; je grondpatroon. De therapeut ziet dat aan je lichaamshouding, beweging, stemgebruik en de mate of soort van interactie.

Over haptonomie

Mathilde vertelt met veel enthousiasme over haar werk en over haptonomie. Haptotherapeuten werken met aanraking op de huid, met ervaringsoefeningen en gesprekken. Met de balans tussen denken, voelen en handelen. En met het laten ervaren dat je goed bent zoals je bent.

“De manier waarop je beweegt verwijst naar je emotionele aansturing; boos of blij, verdrietig of angstig. Dit breng je zo over in de communicatie, waar de ander weer op reageert. Door je dit bewust te worden, kun je bewust keuzes maken voor hetzelfde of ander gedrag.

Wat voel je als iemand in een gesprek rechtop gaat zitten om zijn woorden meer nadruk te geven? Waar voel je dat? Hoe is je reactie? Trek je je dan terug of maak je je zelf ook groter? Het gaat hier niet om goed of fout. Het gaat over waarneming en bewustwording van jezelf en van jezelf in de omgeving. Er is namelijk een voortdurende wisselwerking tussen jou en je omgeving.

In de haptonomie benoemen we wat het lichaam laat zien. Wat je lichaam laat zien is namelijk hoe je overkomt op anderen. En of je nu directeur bent of bijstandsmoeder: bewustwording hiervan levert je aha-ervaringen op die de basis zijn van persoonlijk ontwikkelen en zelfinzicht. En daar wordt eigenlijk iedereen altijd heel enthousiast van en dat maakt mijn werk heel mooi.”

Werken met vrouwen is een specialiteit van jou. Hoe is dit ontstaan?

“Voor sommige vrouwen met bepaalde hulpvragen geldt dat het fijner is om met een vrouwelijke therapeut te werken. Omdat ik veel van dat soort hulpvragen kreeg in mijn praktijk, heb ik me daar verder in verdiept. Later kwam de vraag of ik ook groepen vrouwen wilde begeleiden op haptonomische basis. Het raakt me dat het zo helend en helpend is als vrouwen met elkaar delen. Het gaat over gevoeligheid en kwetsbaarheid. En over tot de bodem gaan -de bodem van het lichaam- de bodem onder het bestaan. Het basisgebied is belangrijk binnen de haptonomie. Een goed functionerende bekkenbodem brengt levenslust en -kracht. Met denken kom je niet bij deze lagen, dat staat het contact daarmee vaak alleen maar in de weg.

Als jij ben ik, Vrouw ben ik, net als jij bang, boos, verdrietig, blij. Niet om dezelfde dingen, niet in dezelfde mate en toch ben ik als jij. Jouw verhaal is het mijne. Vanuit de erkenning van het diepste vrouwelijk in ons wil ik je laten (her)ontdekken wat je ware natuur is.”

Via nascholingen heeft Mathilde zich ook gespecialiseerd in burn-out en haptonomische relatiebegeleiding. Begeleiding kan gevraagd worden bij verschillende soorten relaties als liefdes-, familie-, vriendschaps- of werkrelaties. Vaak is de aanleiding een conflict. Dit lijkt te gaan over inhoud, maar in de basis draait het meestal om interactieaspecten zoals macht en onmacht, afstand en nabijheid.

Re-integratie op haptonomische basis

Sinds een aantal jaren geeft Mathilde op haptonomische basis in opdracht van sociale diensten. Aan Nederlandse vrouwen die min of meer geïsoleerd thuis zitten en ook aan vrouwen met een migratieachtergrond met eveneens een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Haar motto: ‘Als vrouwen beter in hun vel komen te zitten, gevoel krijgen voor het eigen lijf, kunnen ze zelf vragen beantwoorden als ‘wat wil ik nu eigenlijk’?’ Mathilde werkt vanuit ‘Ik zie jou’ bij mensen die zeggen ‘Ik ben een no-body’.

Niet alleen de deelneemsters maar ook de opdrachtgevers zijn enthousiast over haar vernieuwende benadering, vooral omdat de resultaten heel goed zijn: vrouwen zitten beter in hun vel, leren omgaan met angstklachten en trauma, vergroten hun netwerk en nemen regie over hun re-integratie, komen in beweging en kiezen voor opleiding, werk of vrijwilligerswerk.

Ook op individuele basis begeleidt Mathilde mensen met re-integratie of werk gerelateerde vraagstukken. Binnenkort kunnen mensen met burn-out, stress of andere klachten ook bij Hapto-Atelier terecht voor een mini-retreat op haptonomische basis in een eigen vakantieverblijf in het bos.

Voor meer informatie: www.hapto-Atelier.nl, contact@mathildemarsman.nl, 06 46076343