Voer voor coaches: de paradox van schoon coachen

Door Cathelijne Wildervanck

Als coach moet je zelf ook door de wasstraat, zeg ik altijd bij een informatie-avond. Grappend zeg ik dan: ‘De opleiding is dus eigenlijk twee voor de prijs van één.’

Maar wat bedoel ik daar nu eigenlijk mee?

Elk mens neemt de wereld op zijn eigen manier waar. Gekleurd door ervaringen uit het verleden, het nest waar je uit komt, je ideeën over de toekomst. Heel vaak zijn die kleuringen hartstikke onbewust. Je kunt nu eenmaal niet al je eigen beperkende overtuigingen, waardeconflicten, overdrachtsmechanismen kennen. Nooit. Ook niet na bijna twintig jaar coachen. Nog altijd zul je super, superkritisch moeten zijn op of je dingen aanneemt vanuit jouw eigen wereldbeeld. Jouw eigen wereldbeeld doet er namelijk in wezen niet toe. De enige reden dat jouw cliënt een zetje nodig heeft, is omdat er ergens kennelijk een beperking zit in zijn wereldbeeld. Er zit ergens een schroefje vast of los en als dat gefikst is, kan de machine weer lopen. Zo zie ik het tenminste. En of ik het zinnig of niet zinnig vindt wat die machine vervolgens gaat doen, doet er niet zo toe.

Nou dat was best een vage intro toch? Concreter: een vakgenoot van me had de enorme pech om in het ziekenhuis te belanden met een ontstoken hartzakje. Pijnlijk, spannend en uiteindelijk onder controle. Ze vertelde er iets over in een intervisie app-groep en er kwamen ‘sterktes’ en ‘luister wel goed naar je lichaam’ en ‘je hart heeft je duidelijk iets te vertellen’. Heel lief! Maar zo gekleurd door eigen overtuigingen over hoe lichaam en geest werken, over hoe je iemand steunt. Want toen ik de beste persoon belde, kwamen we samen tot een soort van ontdekking: het spreekwoordelijk losgeschoten schroefje had niets te maken met niet goed naar haar lichaam luisteren, het zwaar hebben of een lichaam dat wat te vertellen had. Ze was juist stikgelukkig en dankzij vele zwaarmoedige adviezen ineens enorm gaan twijfelen!

Ik moet denken aan die keer dat ik zelf naar een acupuncturist ging en ik voelde me super! Ik kwam alleen voor nog wat puntjes op de i. Maar deze man deed niet aan ‘puntjes op de i’. Diep van binnen voelde hij keer op keer de noodzaak groots en meeslepend te werken met zijn cliënt. Dus ging hij graven, op zoek naar diepere thema’s en blokkades. En ging ik als een kneus naar buiten met het gevoel dat ik er nog lang niet ben.

Kijk, soms is een haperend hart psychologisch te duiden, en soms moet een acupuncturist doorprikken (sorry, kon de woordspeling niet laten) om voorbij de shiny happy face te komen. Maar laat dat dan zo zijn op basis van wat je bij de cliënt waarneemt en zo min mogelijk op basis van hoe jouw brein logica maakt van de wereld. Dát is denk ik nog de grootste paradox van het coachen: je bent het belangrijkste instrument in de sessie, maar ook het meest biased. En het is een dun lijntje tussen met je hele hebben en houwen schoon coachen en biased coachen. Een lijntje waar we allemaal denk ik geregeld nog wankelen, maar laat dat ons scherp houden!

Cathelijne

Meer hierover kun je beluisteren in mijn podcastkanaal De Bovenkamer, op www.1e-verdieping.nl/podcasts en natuurlijk ook op de gebruikelijke podcastkanalen.

Cathelijne Wildervanck ken je wellicht nog omdat ze onze vaste columnist was. Ze pakt de draad weer op! Dit keer met het thema Voer voor coaches. Een prikkelende visie op coachen, elke keer aangevuld met een bijbehorende podcast. Cathelijne schreef diverse psychologieboeken waaronder De Gelukspiramide en ADHD: Hoe haal je het uit je hoofd? Online blogt, vlogt en podcast ze er vlijtig op los. Offline is ze oprichter van De eerste verdieping-opleidingen, waar ze onder andere de coach-opleidingen heeft ontwikkeld en supervisie en masterclasses geeft op het gebied van coachen.