Een lieve juf
‘Stel je voor, je bent een jaar of 6 en je hebt zwemles. Niet iets waar je je op verheugt, maar, het moet nou eenmaal. Je staat met je tenen net over de rand van het zwembad. Je kijkt naar beneden: blauwe golfjes en tegels op de bodem, ver weg in de diepte. Je vreest dat het water net zo koud zal zijn als de vorige keer. De zwemjuf geeft de opdracht: spring er maar in!’
Ik begeleid een visualisatie in mijn werkkamer. De vrouw die bij me komt, heeft depressieve klachten, voelt zich vaak angstig en is moe. Heel moe. Ze is, als we wat langer doorpraten en samen doorvoelen, moe van het strijden tegen de hoge lat die ze ervaart. Die hoge lat kent ze al zolang ze leeft. ‘Schouders eronder, flink zijn!’, was nou eenmaal de mantra waar ze mee opgroeide, zoals velen van haar generatie. Als je dat vaak genoeg hoort, ga je dat ook van binnen horen. Niet lullen, maar poetsen! Inmiddels lag die lat dus ook innerlijk hoog: ik moet het toch gewoon kunnen! Waarbij je ‘het’ zou kunnen vervangen door iets als ‘moeiteloos door het leven gaan’.
Ik vervolg de oefening. ‘Je denkt: ik durf helemaal niet te springen, ik ben bang dat ik niet kan staan en dat ik verdrink… Stel je nu voor dat de badjuf naast je komt staan. Ze is een beetje nors en zegt dat ze ziet dat je bang bent, maar dat dat onzin is. Dat je gewoon moet springen zonder treuzelen.’ Ik zie hoe de vrouw deze handelswijze herkent en hoe ze zich voorstelt dat ze zich wapent, zodat het kleine meisje haar angst niet meer toont. ‘Hoe voelt het meisje zich aan het einde van de les?’ ‘Moe en een beetje bedrukt’.
Ik vraag haar in gedachten terug te gaan naar het moment dat het meisje de opdracht krijgt om te springen. ‘Stel je nu eens voor dat er een andere badjuf lesgeeft. Deze juf zegt: ach, ik zie dat je het reuze spannend vindt. Dat snap ik best. Vond ik vroeger ook! Maar ik weet zeker dat je het kunt, ik geloof in je. Ik zal heel goed op je letten, geeft niks als je het spannend vindt. Probeer het maar.’ Opnieuw vraag ik hoe het meisje zich na deze les zal voelen, met deze juf. ‘Opgelucht en trots’.
Zie daar het verschil tussen een strenge badjuf en een meelevende badjuf. ‘Die badjuffen hebben wij mensen ook in ons hoofd’, leg ik uit, hoewel veel woorden niet meer nodig zijn. ‘Soms krijgt de strenge badjuf wel erg veel ruimte en verdwijnt de lieve badjuf. De uitdaging is om op zoek te gaan naar de liefdevolle aanmoediger in onszelf, die zorgzaam is voor het innerlijke kind.’ Ik zie hoop in de ogen van de moegestreden vrouw, haar gezicht staat meer ontspannen. Ze heeft een lang weggestopte, innerlijke bron hervonden.
Annemarie Vaarkamp (44) werkt als psycholoog in haar praktijk De Binnenkamer, onder de rook van Eindhoven. Ze is getrouwd en heeft twee kinderen. Naast psycholoog is ze trouwambtenaar voor twee gemeentes in Noord-Brabant. www.de-binnenkamer.nl
