Geen enkele reden voor / Goed genoeg

Fragment uit het boek Helemaal prima. Ontdek de zegen van goed genoeg, van Kate Bowler en Jessica Richie. Uitgeverij KokBoekencentrum, ISBN 9789029733298.

Onze cultuur leert ons dat we voor alles een reden moeten hebben. We lezen om onszelf te ontwikkelen. We hebben hobby’s om onszelf te verrijken. En wist je dat nog niet? De voetbaltrainingen van je kind dragen op de langere termijn bij aan betere kansen om een universitaire studie af te ronden. Jouw matige aquarel moet op zijn minst een plekje in de woonkamer krijgen, anders heb je die hele middag voor niets je kwast in dat glas zitten dopen. En had ik al gezegd dat het wel de bedoeling is dat je steeds een beetje beter wordt? In alles?

Deze obsessie met nuttigheid wordt ook wel ‘hyperpragmatisme’ genoemd. Dit nuttigheidsdenken heeft zich een weg gebaand door heel de westerse cultuur. Hoe nuttig was jouw dag?

Wanneer het leven ons soms te veel wordt, kan het verleidelijk zijn om deze logica als een wapen tegen onszelf te gaan gebruiken. Kijk mij nou! Ik bak ook echt niks van dat multitasken! Waarom slaag ik er toch niet in om al mijn goede eigenschappen om te zetten in bruikbare ideeën, daden en momenten?

Het voelt misschien een beetje tegenstrijdig dat ik er, wanneer het leven gewoon heel erg tegenvalt, juist voor kies om even helemaal niets te doen. Middagdutjes en televisiekijken en lekker in mijn luie stoel zitten, heerlijk vind ik dat. Maar heel eerlijk? Wanneer mijn week gevuld is met supersaaie afspraken, of wanneer ik maar niet van die angstgedachten verlost raak, voel ook ik toch steeds het verlangen om iets te doen.

Ik herinner me nog heel levendig die ene afschuwelijke week waarin ik vanuit het medische hellandschap door moest naar een zakenreis. Ik krijg nog kippenvel als ik eraan terugdenk. Maar ik koos voor een aanpak die mij een heel belangrijke les leerde. Ik zal je vertellen welke.

Je kunt ongelooflijk veel vrede en vreugde vinden als je ontdekt dat je bepaalde dingen ook zonder reden kunt doen. Heb ik echt geholpen met het villen van een eland bij een les Inheemse Studies? Jazeker! Ik heb een eland gevild! (Krijg je heel sterke schouders van, overigens.)

Heb ik echt ’s werelds grootste kovbasa (Oekraïense worst) gezien? Absoluut!

Ik heb geleerd hoe je Spritzgebäck, of zoiets, moet maken, omdat mijn Duitse huisgenootje geobsedeerd was door Duitse koekjes. En ik zag in het park een soliste op haar gitaar rammen alsof het haar helemaal niets kon schelen dat ze nooit veel volgers op Twitter zou hebben.

Ik heb altijd gezegd dat ik geen hobby’s heb, maar vrienden. En misschien heb ik ook gewoon niet zoveel met vogelspotten. Maar er is één ding dat ik van mijn vrienden heb geleerd: het kan heerlijk zijn om af en toe gewoon iets mafs te doen. Als de uitkomst niet uitmaakt, hoef je je ook geen zorgen te maken over je reputatie.

Goed genoeg

Mijn man is verdediger in een ijshockeyteam, omdat hij, toen hij gewoon een keer voor de lol meedeed, een van de weinige mensen bleek die achteruit kan schaatsen. (Ik zou zo graag aan niet-Canadezen willen uitleggen hoe grappig dat is.) Maar hij hockeyt vooral omdat hij het zo leuk vindt (om strafminuten te verzamelen).

Mijn vriend Will werd laatst in zijn garage betrapt op het zagen van een houten slang. Hij vond namelijk dat er nog iets miste in huis: houten slangen.

Dus misschien kan jij vandaag ook wel iets doen zonder er een goede reden voor te hebben.

Bak de koekjes die je oudtante altijd maakte… zelfs al komen ze verbrand uit de oven. Lees hardop een gedicht voor met een soort-van-Zweeds accent. Ga in het gras liggen om dierenvormen in de wolken te zoeken of nieuwe sterrenbeelden te bedenken. Pak de auto naar de dichtstbijzijnde toeristische attractie (en laat me weten hoe het was). Fluit al je favoriete liedjes of borduur een ongepaste tekst op een kussen.

En onthoud: het hoeft niet perfect te zijn. De bedoeling is vooral dat je jezelf afvraagt: hoe voelt het eigenlijk om gewoon eens iets nieuws te proberen?

Een zegenwens voor wie vreugde zoekt op een moeilijke dag

Gezegend ben jij, wanneer jouw leven wederom één grote puinhoop is. In plaats van je direct zorgen te maken, of de wanhoop, angst en vrees te omarmen, leg je het even naast je neer en zegt: ‘Daar kom ik later op terug. Ik moet eerst even iets lachwekkends doen. En dat heeft nu echt voorrang.’ Gezegend ben jij, die iets probeert wat je nog nooit hebt gedaan, maar wat nu wel moet gebeuren, omdat het niet uitmaakt dat je eventueel zult falen. Je weet dat het goed voelt om gewoon eens iets mafs te doen.

Gezegend zijn wij, de verantwoordelijken, die ervoor kiezen om eens van het rechte pad af te wijken. Wij die, zoals de dichter Wendell Berry zegt, ‘elke dag iets doen wat niet te berekenen is’. Wij die ons, juist wanneer we weten dat het leven zwaar of ingewikkeld of te veel wordt, een weg naar de vreugde banen. Wij die de dingen niet met een bepaalde reden doen, maar gewoon voor de lol.

Gezegend ben jij, die absurditeit als een kunstvorm ziet. Omdat, nu je er zo over nadenkt, het leven inderdaad onverwachts en afschuwelijk en geweldig absurd is. Dus waarom zouden we dat niet omarmen?

Dus, gezegend ben jij, wanneer jouw moestuin vol met verschillende soorten tomatenplanten staat. Of wanneer je een mysterie oplost terwijl je een potje glow-in-the-dark-midgetgolf speelt. Of wanneer je een nieuw dansje leert, of een band samenstelt met instrumenten die bestaan uit louter keukengerei. Of wanneer je een cake bakt die op de toren van Pisa lijkt (die titel geef je hem natuurlijk pas achteraf). Dit is nog maar het begin.

Een helemaal prima poging

Je wist al dat dit eraan zat te komen. Nu is het jouw beurt om zonder specifieke reden iets geks te doen. Zoals bijvoorbeeld een nieuwe taal leren om woorden te ontdekken die in het Nederlands niet bestaan. Ik bedoel, waarom kent het Duits een woord dat zoiets betekent als ‘een gezicht dat vraagt om een vuist’? Of het Braziliaans-Portugees een piepklein woordje waarmee ‘liefdevol je hand door het haar van je geliefde halen’ wordt bedoeld? Ik heb geen idee, maar hoe leuk is het om dat te weten? Vingerverf eens met water op de stoep. Leer het alfabet achterstevoren. Verzin nieuwe namen voor alle planten die je tegenkomt (paardenbloemen kennen we natuurlijk allemaal als pluizenblazers). Verzin iets, wat dan ook, wat als pure tijdverspilling voelt, maar wat alleen al enorm betekenisvol is omdat het je aan het lachen maakt.

‘Kijk naar de raven: ze zaaien niet en oogsten niet, ze hebben geen voorraadkamer en geen schuur, het is God die ze voedt. Hoeveel meer zijn jullie niet waard dan de vogels! Wie van jullie kan door zich zorgen te maken één el aan zijn levensduur toevoegen? Als jullie dus zelfs het geringste al niet kunnen, waarom maken jullie je dan zorgen over de rest? Kijk naar de lelies, kijk hoe ze groeien. Ze werken niet en weven niet. Ik zeg jullie: zelfs Salomo ging in al zijn luister niet gekleed als een van hen. Als God het groen dat vandaag nog op het veld staat en morgen in de oven gegooid wordt, al met zoveel zorg kleedt, met hoeveel meer zorg zal Hij jullie dan niet kleden, kleingelovigen?’ (Lucas 12 vers 24-28)

Jezus legt uit dat zelfs de lelies en het gras op het veld gekleed zijn en dat er voor de vogels in de lucht wordt gezorgd, dus hoeveel meer zou God dan wel niet voor jou zorgen? Dat lijkt vanuit menselijk perspectief een mooie gedachte, maar we weten allemaal dat er ook weleens vogels uit de lucht vallen of tegen een raam vliegen. Lelies verwelken. Gras verdort en gaat dood. Welke zekerheid biedt Jezus ons hier dan?

Jezus doet hier geen beloften over onze oneindigheid, maar over Gods aandachtigheid. Wat het ook is dat je ’s nachts wakker houdt of je ten einde raad maakt, God wijkt niet van jouw zijde. God ziet jou. Hij is je niet vergeten. God is 24/7 wakker.